ETYKIETA produktu to źródło niesamowicie wielu informacji. Coraz częściej przed włożeniem artykułu do koszyka na zakupy czytamy, co się znajduje na etykiecie. Mimo to jednak dalej popełniamy w tym obszarze wiele błędów. Dzisiaj pokażę Wam kilka podstawowych zasad dotyczących czytania etykiet sklepowych, dzięki którym będziecie mieli pewność, że kupujecie dokładnie to, co kupić chcieliście.
Jakie informacje musi zawierać etykieta produktu spożywczego?
Z każdej wyczytacie takie dane:
- nazwa produktu
- wartość odżywcza
- warunki przechowywania (jeśli są inne niż standardowe)
- termin przydatności do spożycia
- masa netto produktu
- informacje o zawartości alergenów (podkreślone)
- pochodzenie produktu
- wykaz składników
- dane producenta
- obecność dodatków
Tak, to ogólne informacje, które można wyczytać z etykiety produktu. Są jednak pewne zasady opisywania artykułów spożywczych, o których mogliście nie wiedzieć.
Oto podstawowe zasady czytana etykiet
1. Składniki podawane są na opakowaniu w kolejności malejącej.
Oznacza to, że produktu podanego w składzie na pierwszym miejscu jest najwięcej, drugiego trochę mniej itd. Może wydawać się to oczywiste, jednak nie dla każdego. Kupując dany produkt, zastanówmy się, z jakich składników powinien się on składać i nie dopuśćmy, aby w składzie znajdowały się inne elementy. Sos do ryżu z cukrem na drugim miejscu w składzie? Temu mówimy nie. Jeśli na pierwszych miejscach występują nieoczekiwane składniki, lepiej odłożyć taki produkt na półkę.
2. Nie wszystkie dodatki do żywności są szkodliwe!
O tym na pewno powstanie kolejny artykuł. Musicie wiedzieć, że nie jest możliwe wyprodukowanie niektórych artykułów bez żadnych dodatków. Te, nawet jeśli oznaczone są literkami "E", nie muszą od razu być szkodliwe dla zdrowia. Dla przykładu weźmy związek o złowieszczej nazwie E100. Brzmi jak coś sztucznego i szkodliwego, jednak to bardzo zdrowa kurkumina, główny składnik przeciwzapalnej przyprawy - kurkumy!
3. Im krótszy skład, tym lepszy produkt.
To ogólna zasada dla osób chcących odżywiać się zdrowo. Wybierajmy jak najmniej przetworzone produkty. Osobny zakup kaszy, warzyw i mięsa zawsze będzie korzystniejszy niż gotowa potrawka z puszki. Są wyjątki, ale generalnie, jeśli w składzie znajduje się więcej niż 5 elementów, lepiej odłóż dany produkt na półkę!
4. Porcja produktu z opakowania, to rzadko porcja w rzeczywistości.
Stary trik producentów. Ponieważ na opakowaniu musi znaleźć się informacja o kaloryczności i wartościach odżywczych artykułu, producenci często podają taki dane w odniesieniu do jednej "sugerowanej" porcji. Brzmi rozsądnie, jednak w większości przypadków porcja sugerowana przez producenta ma się nijak do faktycznej spożytej "na raz" przez nas. Kto zjada tylko pół batona, 1/4 paczki chipsów, czy 5 żelek? Oczywiście na opakowaniu widnieje informacja, ile gramów jest uważane za porcję produktu, należy zatem za każdym razem to przeliczać. Jeśli zależy Ci na policzeniu kalorii lub innych makroskładników zwróć więc uwagę na spożytą masę produktu, a nie na sugerowaną porcję.
5. Należy spożyć do... to nie to samo, co Należy spożyć przed...!
Rozróżniamy dwa pojęcia. Termin przydatności do spożycia (należy spożyć do), który mówi po upływie jakiego terminu, w produkcie mogą znajdować się już szkodliwe bakterie i inne mikroby potencjalnie zdolne do powodowania zatrucia pokarmowego. Takie sformułowanie znajdziemy na produktach szybko psujących się (jogurtach, wędlinach). Data minimalnej trwałości (należy spożyć przed...) to z kolei tylko sugerowana data. Po jej upływie producent nie gwarantuje takiej samej jakości i właściwości artykułu, jak bezpośrednio po wyprodukowaniu. Po tym terminie produkty dalej są zdatne do spożycia. Dotyczy to takich artykułów jak: kasze, makarony, przyprawy.
6. Porównuj ze sobą produkty!
Jeśli masz do dyspozycji dwa podobne produkty, porównaj je pod względem składu i wybierz ten z mniejszą ilością dodatków, soli, cukru. Jeśli chodzi o wzajemne porównanie kosztów zakupu, nie sugeruj się raczej ceną jednostkową opakowania, a prędzej ceną za kilogram. Ceny za kilogram nie występują co prawda na etykietach, ale są często umieszczane na oznaczeniach cenowych bezpośrednio w sklepach lub marketach.
7. Nie daj się zrobić w konia przez zręczne stosowanie synonimów.
Wiele nazw maskuje się w składzie pod innymi określeniami. Na przykład chlorek sodu to po prostu sól. Maskowanie cukru z kolei, producenci mają opanowane już do perfekcji. Napisałam swego czasu na ten temat artykuł w którym zidentyfikowałam aż 50 synonimów dla słowa cukier. Zapraszam do jego przeczytania.
O czymś zapomniałam? Coś byście dodali? Jakie są Wasze doświadczenia z czytaniem etykiet? Podzielcie się nimi w komentarzu!