Wstęp

Zastanawialiście się kiedyś co dzieje się z ściekami, gdy już opuszczą kanalizacją nasze mieszkania i domy albo gdy pojazd asenizacyjny (tzw. szambiarka) odbierze je od nas? Pewnie każdy wie, że trafiają do oczyszczalni ścieków. Ale co się z nimi dzieje? Dziś przedstawię wam to zagadnienie na przykładzie mieleckiej oczyszczalni ścieków, którą poznałem od środka.

Oczyszczalnia ścieków w Mielcu - ścieki

Postaram się przedstawić wam w sposób przystępny i lekki drogę ścieków od momentu gdy trafiają do oczyszczalni poprzez wszystkie urządzenia przez które przepływają, aż do momentu ich zrzutu do odbiornika. Tak więc zaczynajmy. Ścieki kolejno przepływają przez:

• Komora zbiorcza ścieków - Trafiają do niej ścieki, które przypłynęły kanalizacją lub zostały dostarczone przy pomocy pojazdów asenizacyjnych. Na wejściu ścieków do tej komory są kraty o dość dużym prześwicie. Ma to na celu zatrzymanie bardzo dużych zanieczyszczeń, które mogą zakłócić pracę kolejnych urządzeń.

• Kratownice – Są to kraty o różnej wielkości oczkach na których zatrzymują się większe zanieczyszczenia. Służą do oddzielania ciał stałych ze ścieków (skratki bo o nich tu mowa to np. obierki z warzyw czy niedopałki papierosów). Kratownice występują w dwóch odmianach: krata ręczna i krata mechaniczna (są czyszczone automatycznie). Wszystko co zatrzyma się na kratach trafia do kontenera i kończy na wysypisku.

• Piaskownik – Jest urządzeniem służącym do oddzielania ze ścieków piasku, żwiru i kamyków, które tu dotarły. Elementy te również trafiają na wysypisko.

• Osadnik wstępny – Są to zbiorniki, najczęściej o okrągłym kształcie, w którym zachodzi ostatni etap mechanicznego oczyszczania ścieków. To tutaj zostają usunięte łatwo opadające zawiesiny (głównie organiczne) dzięki ich sedymentacji. Ponadto usunięte są również zawiesiny lżejsze od wody (tłuszcze i elementy pływające, które „prześlizgnęły” się przez poprzednie urządzenia. Na powierzchni dzięki flotacji tworzy się z zanieczyszczeń kożuch. Osadniki wstępne są wyposażone w denny zgarniacz radialny. Zgarniacz ten zgarnia opad z dna ale i również kożuch z powierzchni do leja umiejscowionego w centrum zbiornika. Dzięki temu nasze ścieki pozbawione są już większości zawiesin. Co z nimi się stanie? Opiszę to później, gdy już zakończymy kwestię ścieków (w sensie brudnej wody).

• Komory napowietrzania - Typowa komora biologicznego oczyszczania składa się z 3 stref: anaerobowa (defosfatacji), anoksyczna (denitryfikacji) i aerobowa (nitryfikacji). W nich zachodzą procesy biologiczne dzięki osadowi czynnemu (tzw. kłaczki, które tworzą bakterie). Dzięki nim w komorach tych usuwane są związki fosforu i azotu. Jeśli jednak poziom fosforu w ściekach opuszczających komory byłby za duży, zbijany jest za pomocą stacji dozowania koagulantu PIX (wodne roztwory siarczanu żelazowego).

• Osadniki wtórne - Ścieki z komór aerobowych odpływają do osadników wtórnych, który są podobnie jak osadniki wstępne wyposażone w zgarniacze mechaniczne. Zagarnięty osad trafia przez przepompownie osadu surowego do dalszego wykorzystania go. Ale o tym później. W osadnikach wtórnych dochodzi do końcowego sklarowania ścieków. Co ciekawe, często w nich znajdziemy ryby, które czyszczą dodatkowo ścieki m.in. z mikroorganizmów.

• Zrzut wody do odbiornika – Po odstaniu się ścieków w osadnikach wtórnym następuje ich zrzut do odbiornika. Co ciekawe, w przypadku oczyszczalni w Mielcu, ścieki te w momencie ich zrzutu do rzeki Wisłoki są o wiele czystsze niż woda płynąca w rzece. Oczywiście jakość zrzucanych ścieków jest codziennie sprawdzana.

Oczyszczalnia ścieków w Mielcu – osad

Może was zdziwić, ale osad wyodrębniony z ścieków dostaje swoje drugie życie. Teraz przedstawię wam co się dzieje z nim. Tak więc naszą podróż zaczynamy od:

• Przepompownia osadu surowego – Jest to przepompownia złożona z pomp z maceratorem (coś w rodzaju młynka). Dzięki nim osad odprowadzony z osadników wstępnych i wtórnych jest rozdrabniany i przekazywany dalej do kolejnego urządzenia.
• Zagęszczacze osadu surowego – Zadaniem tego urządzenia jest zagęszczenie i częściowe odwodnienie osadu, by mógł trafić w odpowiednim stanie do kolejnego urządzenia.
• Komory fermentacyjne – W tym urządzeniu odzyskiwany jest biogaz powstały dzięki fermentacji osadu. Gaz ten jest magazynowany w balonie i wykorzystywany m.in. w celach grzewczych w oczyszczalni.

• Zagęszczacze osadu przefermentowanego – Tu trafia osad z komory fermentacyjnej. Jest to maszyna, która przypomina działaniem wirówkę. Urządzenie to ma na celu całkowite odwodnienie osadu.
• Stacja mechanicznego oddawania osadu – Zagęszczony osad w sposób mechaniczny zostaje przetransportowany z wyżej wymienionego zagęszczacza do miejsca, gdzie jest składowany. Taśmociągiem trafia do tego miejsca, jednak jest wcześniej poddawany higienizacji, po to by nie rozwijały się w nim drobnoustroje chorobotwórcze oraz by zlikwidować pasożyty i ich jaja. Osad ten jest później wykorzystywany jako nawóz.

Podsumowanie

Mam nadzieję, że ten krótki opis przybliżył wam zasady działania oczyszczalni ścieków. Warto mieć świadomość w jaki sposób nieczystości te stają się nieszkodliwe dla środowiska. Dla środowiska o które każdy powinien dbać z całych swoich sił.

Na podstawie:
Wiedza i doświadczenie nabyte podczas studiów i pracy

Źródła grafik:
https://pixabay.com
http://hydronet.com.pl/piaskowniki/
https://pl.wikipedia.org/
https://probig-polska.pl/na-osadnik-wstepny/
http://www.zwik.zgora.pl/scieki_technologia.php
http://wodociagi-kanalizacja.abrys.pl/konkursy-inwestycja-roku-oraz-manager-roku-2015-wod-kan/konkurs-inwestycja-roku-2015-wod-kan/
https://silesion.pl/biogaz-daje-cieplo-i-prad-inwestycja-w-bielsku-bialej-08-06-2018
https://www.kierunekwodkan.pl/artykul,55723,322-tys-zl-kary-za-zrzut-sciekow-do-motlawy.html
https://www.truck1-pl.com/komunalne-specjalistyczne/wozy-asenizacyjny/mercedes-benz-1922-ak-4x4-a2703314.html
https://zielony-babelek.pl/product-pol-143-Plagron-Bat-Guano-nawoz-z-odchodow-nietoperza-1-L.html