၁။ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးမွာ အက်ပ္အတည္း ျဖစ္ေနတယ္လို ့ လူေတြက ထင္ၾကတယ္ ။
ကိုယ္ေတြ အယူအဆကေတာ့ တိုင္းျပည္ဟာ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးမွာ အက်ပ္အတည္း ျဖစ္ေနတာမဟုတ္ဘူး ။ ျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ ့နိူင္ငံေရး လမ္းျပေျမပံုမွာ အက်ပ္အတည္း ျဖစ္ေနတာ ။
၂။ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥမွာ တပ္က ခ်ထားတဲ ့ မူ ၆ခ်က္ရွိတယ္ ။
(က) ထာ၀ရျငိမ္းခ်မ္းေရး ရယူရန္အတြက္ အမွန္တကယ္ ဆႏၵရွိရန္ ။
(ခ) သေဘာတူစာခ်ဳပ္မ်ားအတိုင္း ကတိတည္ရန္ ။
(ဂ) ျငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္မ်ားအေပၚ အျမတ္မထုတ္ရန္ ။
(ဃ) ေဒသခံျပည္သူမ်ားအေပၚ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုး မျဖစ္ေစရန္ ။
(င) နိူင္ငံေတာ္က ထုတ္ျပန္ထားသည့္ တည္ဆဲ ဥပေဒမ်ားကို လိုက္နာရန္ ။
(စ) တို ့တာ၀န္အေရးသံုးပါးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီ အႏွစ္သာရကို လက္ခံျပီး ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒျဖင့္ ဒီမိုကေရစီေလွ်ာက္လွမ္းေနမွဳတြင္ လိုက္ပါလုပ္ေဆာင္ရန္ ဆိုတဲ ့ အခ်က္ ၆ခ်က္ ျဖစ္တယ္ ။
၃။ အခ်က္ ၆ခ်က္မွာ ပထမ ၅ခ်က္က ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ ျငင္းရခက္တယ္ ။ နံပါတ္ ၆အခ်က္မွာေတာ့ အၾကီးအက်ယ္ အျငင္းပြားၾကတယ္ ။
နံပါတ္ ၆ အခ်က္ကို တပ္ကေျပာခ်င္တာက ရွင္းရွင္းေလးပဲ ။ အေျခခံ ဥပေဒ အသစ္ဆြဲတာကို လံုး၀ ( လံုး၀ ) ခြင့္မျပဳဘူး ။ ျပင္လို ့ရတယ္ ။ ျပင္ခ်င္လွ်င္ အေျခခံဥပေဒပါ နည္းလမ္းအတိုင္း ျပင္ ။ နိူင္ငံေရးအင္အားစုေတြေရာ ၊ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ ့ေတြေရာ တပ္ေရာ အားလံုး ညိွနိူင္းျပီး ျပင္ ။ အဲဒီသေဘာကို ေျပာထားတယ္ ။
သို ့ေသာ္ အံၾသစရာေကာင္းတာတစ္ခုက စားပြဲ၀ိုင္းမွာ နံပါတ္ ၆ အခ်က္ကို သေဘာထား ကြဲလြဲက်ေသာ္ျငား ေျမျပင္မွာ ေသာက္ျပသနာထတက္လွ်င္ နံပါတ္ ၆ နဲ ့ တက္တာ မဟုတ္ ။ က်န္တဲ ့ အခ်က္ ငါးခ်က္နဲ ့ခ်ည္း ျပသနာတက္တယ္ ။
သေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြ ရွိတယ္ ။ နယ္နိမိတ္ေတြ ရွိတယ္ ။ လူသစ္ မစုဖို ့ ဆက္ေၾကးမေကာက္ဖို ့ ဂိတ္ေတြ မဖြင့္ဖို ့ ေျပာတာရွိတယ္ ။ အကုန္ခ်ိဳးေဖာက္တယ္ ။ မခ်ိဳးေဖာက္တဲ ့သူ မရွိဘူး ။ နည္းနည္းခ်ိဳးေဖာက္သူနဲ ့ မ်ားမ်ား ခ်ိဳးေဖာက္သူပဲ ကြာတယ္ ။
၄။ သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္တိုင္း ျပသနာျဖစ္လားဆိုေတာ့ အဲဒီလိုလဲ တရားေသ မဟုတ္ဘူး ။ ေတာ္ေတာ္တန္တန္က ေအာက္ေျခမွာ ညိွနိူင္းျပီး ေျဖရွင္းလိုက္ၾကတယ္ ။
ကရင္မွာလဲ ဂိတ္ဖြင့္တာေတြ ရွိတယ္ ။ နယ္လံုက သြားေျပာေတာ့ ျပန္ရုပ္သြားတယ္ ။ နယ္နိမိတ္ေက်ာ္လာတယ္ ။ နယ္ေျမခံ စစ္ေၾကာင္းက ဆက္သြယ္ျပီး ေျပာေတာ့ ျပန္ရုပ္သြားတယ္ ။
KNPP နဲ ့ ျဖစ္စဥ္လို ထိမိခိုက္မိ ျဖစ္ကုန္တာမ်ိဳးေတြလဲ ရွိတာေပါ့ေလ ။ ဂိတ္ မဖြင့္ရဆိုတာကို ဖြင့္ျပီး တပ္ကယာဥ္တန္းကိုပါ တားစစ္ေတာ့ တပ္ကို လက္နက္ကိုင္အဖြဲ ့က တားစစ္ရမလားဆိုျပီး ေအာက္ေျခအဆင့္မွာ ပစ္တာခတ္တာေတြျဖစ္ အေသအေပ်ာက္ေတြ ရွိကုန္ေရာ ။
သို ့ေသာ္ ထားပါ ။ ဒါကပြတ္တိုက္မွဳေလးေတြ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတဲ ့ ျပသနာေလးေတြပါပဲ ။
၅။ တကယ့္ျပသနာ အၾကီးၾကီးဟာ နံပါတ္ သံုးအခ်က္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္မ်ားအေပၚ အျမတ္မထုတ္ရန္ဆိုတဲ ့ အခ်က္ျဖစ္တယ္ ။
ႏွစ္ဘက္ ခ်ၾက ျပဳၾကတဲ ့အခ်ိန္မွာ တပ္ဟာ အင္အားၾကီးတယ္ ။ က်န္လက္နက္ကိုင္ေတြက အင္အားနည္းတယ္ ေျပာက္က်ားနည္းနဲ ့ပဲ ပစ္လိုက္ ေျပးလိုက္ ဒါမ်ိဳး လုပ္ရတယ္ ။
လက္နက္ကိုင္ေတြရဲ ့ အမာခံနယ္ေျမေတြမွာ တပ္က စစ္ေၾကာင္းေတြက တစ္ခ်ိန္လံုး လွဳပ္ရွားေနတယ္ ။ ေမွာင္ခိုလမ္းေၾကာင္းေတြ ျဖတ္ေတာက္ခံရတယ္ ။ လက္နက္သယ္တဲ ့ လမ္းေၾကာင္းေတြ ပိတ္ဆို ့ခံရတယ္ ။
လက္နက္ကိုင္ေတြဟာ လူသစ္စုတာ ဆက္ေၾကးေကာက္တာေတြ ေအးေအးေဆးေဆး လုပ္ရခက္တယ္ ။ ဒီေန ့ဒီေနရာမွာ ဆက္ေၾကးေကာက္လိုက္တာနဲ ့ ေနာက္တစ္ရက္မွာ အဲဒီခြင္ထဲကို စစ္ေၾကာင္း သံုးေလးခု ၀င္ရွင္းလာေတာ့တာပဲ ။
ဆိုလိုတာက လက္နက္ကိုင္အဖြဲ ့ေတြဟာ အျမဲတန္း လွဳပ္ရွားေျပးလႊားေနရတာ မ်ားတာကို ေျပာတာ ။ ပစ္လိုက္ ေျပးလိုက္ ေနာက္က လိုက္ခ်တဲ ့သူ ၊ ေရွ ့က ပိတ္ဆို ့တဲ ့သူေတြနဲ ့ ေတြ ့ျပီး တိုက္ပြဲေတြျဖစ္လိုက္ ။ တစ္ခါ ေနာက္ခြင္တစ္ခုထဲ ထပ္ေျပးလိုက္ ဒီလို အျမဲ ျဖစ္ေနတာကို ဆိုလိုတယ္ ။
၅။ အပစ္အခတ္ရပ္လိုက္တာနဲ ့ အဲဒီအေျခအေနမွ်ေျခဟာ ပ်က္သြားတယ္ ။ တပ္ေတြက ေနာက္ကတစ္ခ်ိန္လံုး ေကာက္သင္းေကာက္ လိုက္ရွင္းေနတာ မခံရေတာ့ အနားရသြားတယ္ ။
ေလ့က်င့္မွဳေတြ ပိုလုပ္လို ့ရတယ္ ။ လူသစ္စုတာ လက္နက္ခဲယမ္းျဖည့္တင္းတာေတြ ပိုတြင္က်ယ္လာတယ္ ။ နယ္ေျမခံလူထုကို ပိုျပီး ထိန္းခ်ဳပ္လာနိူင္တယ္ ။ ဆိုလိုတာက အပစ္ရပ္လိုက္တာကိုက လက္နက္ကိုင္အဖြဲ ့ေတြအတြက္ အသာစီးရလာတာကို ေထာက္ျပခ်င္တာ ။
ျငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာထားမွန္တဲ ့အဖြဲ ့ေတြက ဒီအေျခအေနကို အျမတ္မထုတ္ဘူး ။ ရလွ်င္ရသေလာက္ေလး အခြင့္အေရးယူထားဟ ။ လက္နက္ေတြသယ္ထား လူေတြျပန္စုထား အမာခံနယ္ေျမေတြ ျပန္တည္ေဆာက္ထားဆိုတဲ ့အဖြဲ ့ေတြနဲ ့က်ေတာ့ ဂြက က်ကုန္တယ္ ။
၆။ တပ္ဘက္ကေတာ့ အထက္မွာဆိုခဲ့သလို ေတာ္ေတာ္တန္တန္ ကိစၥေတြ ေအာက္ေျခမွာပဲ ညိွနိူင္းရွင္းၾကတယ္ ။
သို ့ေသာ္ နယ္ကလဲ ေက်ာ္လာေသး ။ ေျပာေတာ့လဲ ျပန္မဆုတ္တဲ ့အျပင္ မခန္ ့ေလးစားက လုပ္ေသး ။ မီဒီယာကိုလဲ သူတို ့က ၾကိဳတင္ဆက္သြယ္ျပီး အသံေကာင္းဟစ္ေသးဆိုေတာ့ ငလူးေတြ ျငိမ္းခ်မ္းေရး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကို အျမတ္ထုတ္တယ္ ။ ေက်ာ္လာတဲ ့ နယ္ေျမ ၀င္ရွင္းကြာ ။ ေက်ာ္လာတဲ ့ေကာင္ေတြ ေမာင္းထုတ္ကြာဆိုျပီး ျဖစ္ေရာ ။
NCA လက္မွတ္ထိုးထားတဲ ့ အဖြဲ ့ခ်င္းတူေပမယ့္ တစ္ခ်ိဳ ့အဖြဲ ့ေတြ နဲ ့တိုက္ပြဲမျဖစ္ပဲ တစ္ခ်ိဳ ့ နဲ ့ ဘာေၾကာင့္တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ရသလဲ ။
တစ္ခ်ိဳ ့အဖြဲ ့ေတြရဲ ့ အမ်ိဳးသားနိူင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြဟာ အစစအရာရာအဆင္ေျပေခ်ာေမြ ့ျပီး တစ္ခ်ိဳ ့ကက်ေတာ့ ဘာလို ့ေသာက္ျပသနာ တက္ရလဲဆိုလွ်င္ အထက္ကဆိုခဲ့တဲ ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္မ်ားအေပၚ အျမတ္မထုတ္ရန္ဆိုတဲ ့ အခ်က္နဲ ့ ေျမျပင္မွာ ဘယ္သူက ဘာေသာက္ခ်ိဳးခ်ိဳးသလဲဆိုတဲ ့ အေျခအေနေတြ အေပၚမူတည္တယ္ ။
၇။ မေန ့က NCA ကို အဖြဲ ့ႏွစ္ဖြဲ ့ လက္မွတ္ထပ္ထိုးမယ္ ေၾကျငာတယ္ ။ ၾကိဳဆိုတယ္ ။ လက္ခံတယ္ ။ ထိုးရမွာေပါ့ ။ အခုလက္ရွိ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လမ္းျပေျမပံုဟာ ဘာမွားသလဲ ။
လက္နက္ကိုင္ လမ္းစဥ္ကို စြန္ ့လိုေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါ ။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ထိုးပါ ။ သတ္မွတ္ထားတဲ ့ ေနရာမွာ ေနပါ ။ လူသစ္စုတာ ဆက္ေၾကးေကာက္တာ မလုပ္နဲ ့ ။
ေပၚလက္တစ္ကယ္ ဒိုင္ယာေလာ့ေတြ ဆက္ေဆြးေႏြးမယ္ ။ သေဘာတူညီခ်က္ ရလွ်င္ လႊတ္ေတာ္တင္မယ္ ။ အတည္ျပဳမယ္ ။ ေျခဥကို ျပင္ဖို ့လို လဲ ျပင္ေပးမယ္ ။ ဒါက ဒီေန ့ အစိုးရ နဲ ့ တပ္က လက္ခံထားတဲ ့ နိူင္ငံေရး လမ္းျပေျမပံု Road Map ။
ဒီ ျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ ့ နိူင္ငံေရး လမ္းျပေျမပံု ခရီးေရာက္ေလ အေျခခံဥပေဒျပင္ဖို ့ကိစၥ ေခ်ာေမြ ့အဆင္ေျပေလပဲ ။
ဒီေျမပံုမွာ တစ္ဆို ့ေနေလ အေျခခံဥပေဒျပင္ဖို ့ ခက္ခဲေလပဲ ။
၈။ ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒမွာ တပ္က ၀င္ျပီးေနရာယူထားတဲ ့ ပုဒ္မေတြ ရွိတယ္ ။
အဲဒီ ပုဒ္မေတြမွာ တစ္ခ်ိဳ ့က တပ္ရဲ ့ အိုင္ဒီယိုေလာ္ဂ်ီ ၊ တစ္ခ်ိဳ ့ က က်ေတာ့ အိုင္ဒီယိုေလာ္ဂ်ီ မဟုတ္ဘူး ။ လတ္တေလာကာလ အစိုးရ သံုးေလးဆက္အတြင္း ျဖစ္လာနိူင္တဲ ့ နိူင္ငံေရးအေျခအေန ၊ ျဖစ္လာနိူင္တဲ ့ ျပည္တြင္းလက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡအေနအထားေတြကို ခ်င့္တြက္ျပီး ေခတၱထည့္ထားတာ ။
တပ္ရဲ ့အိုင္ဒီယိုေလာ္ဂ်ီက ဘာလဲဆိုေတာ့ တို ့တာ၀န္အေရးသံုးပါးတို ့ ၊ အမ်ိဳးသားနိူင္ငံေရး ဦးေဆာင္မွဳ အခန္းက႑မွာ တပ္က ပါ၀င္ေရးတို ့က အိုင္ဒီယိုေလာ္ဂ်ီ ။
က်န္တဲ ့ကာလံုတို ့ ၊ တစ္မတ္သားတို ့ ၊ ၀န္ၾကီးဌာနသံုးခုကို တပ္က ခန္ ့တာတို ့ ၄၃၆တို ့ ဘာညာသာရကာေတြက အေျခအေနအရ ယာယီထည့္ထားတာ ။
အိုင္ဒီယိုေလာ္ဂ်ီက ညိွဖို ့ခက္တယ္ ။ က်န္တာေတြကေတာ့ နိူင္ငံေရး နဲ ့ျငိမ္းခ်မ္းေရး အျခအေနေပၚ မူတည္ျပီး အကုန္ျပင္လို ့ရနိူင္တယ္ ။
၉။ လိုရင္းကို ဆိုရလွ်င္ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးမွာ ဘယ္ပုဒ္မေလးေတြ ျပင္မယ္ ဖ်က္မယ္ဆိုတာ အဖုအထစ္ေလး အနည္းငယ္ရွိေပမယ့္ ျပင္ဆင္ေရးက လံုး၀ ပိတ္ဆို ့ေနတဲ ့ အေနအထား မဟုတ္ဘူး ။ တပ္ကလဲ မျပင္ဖူး ျငင္းေနတာ မရွိဘူး ။
တကယ္ ျဖစ္ေနတဲ ့ အခက္အခဲက အဲဒီျပင္ဆင္ေရးကိုသြားဖို ့ နိူင္ငံေရး အရင္ေဆြးေႏြးရမယ္ ။ နိူင္ငံေရးေဆြးေႏြးနိူင္ဖို ့အပစ္အရင္ ရပ္ရမယ္ ။ အပစ္အရင္ရပ္ဖို ့ NCA အရင္ လက္မွတ္ထိုးရမယ္ ။ NCA အရင္ လက္မွတ္ထိုးဖို ့ က်ေတာ့ မထိုးနိူင္ဘူးဆိုျပီး ဆက္တိုက္ေနတဲ ့ အဖြဲ ့ေတြ ရွိတယ္ ။
အဲဒီတိုက္ေနတဲ ့ေကာင္ေတြ သြားေမးၾကည့္ NCA Processs ကို မၾကိဳက္လွ်င္ မင္းတို ့Process က ဘာလဲဆိုေတာ့လဲ ဘာမွ ေရေရရာရာမရွိ ။ ဘာမွလဲ ေလာက္ေလာက္လား မေျပာနိူင္ ။
ကိုယ္ေတြျမင္မိသေလာက္ေတာ့ သူတို ့ ပေရာဆက္ဟာ ဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႏွစ္သစ္ကူးဆုေတာင္း ပို ့တာကို ကေလးကလား ရြဲ ့ေစာင္းေနတဲ ့ Process ပဲ ။
ရဲမိုး