ေရႊအေၾကာင္းေျပာရရင္ေတာ့ ေျပာမဆံုးေပါင္ေတာသံုးေထာင္လို႕ဆိုရမွာပဲပါပဲ။ရႊ၏ ေတာက္ပမႈ၊ ပံုသြင္းရလြယ္ကူမႈ၊ အလြယ္တကူ မပ်က္စီးနိုင္မႈ စေသာ ရုပ္ဂုဏ္သတၱိမ်ားေၾကာင့္ ေရွးေခတ္ကတည္းကပင္ လူသားမ်ားသည္ ေရႊကို
Photo credit original source
မတ္နိုးတန္ဖိုးထားၾကသည္္။ ေရႊကိုေငြေၾကးအျဖစ္ စတင္ အသံုးျပဳခဲ့ခ်ိန္မွာ ၅၆၀ဘီစီ ခန္႔ လစ္ဒီယာ(ယခု တူရကီအေနာက္ပိုင္း)၏ဘုရင္ ခရီးဆပ္စ္ လက္ထက္တြင္ ျဖစ္သည္။ ထိုအခ်ိန္က ခရီးဆပ္စ္ ဘုရင္၏ပံုတူကို ေရႊဒဂၤါးေပၚတြင္ရိုက္နိွပ္ၿပီး ေငြေၾကးအျဖစ္ အသံုးျပဳခဲ့ၾကသည္။ ဒဂၤါးေခတ္မတိုင္ခင္တြင္ ကၽြဲႏြား၊ ကိုကိုးေစ့၊ ပင္လယ္ခရုခြံမ်ား နွင့္တိရိစၦာန္သားေရ စေသာ ကုန္ပစၥည္း မ်ားကိုသာ ေငြေၾကးအျဖစ္ လဲလွယ္အသံုးျပဳခဲ့ၾကေသာ္လည္း ေရႊဒဂၤါးမ်ားသည္ အာမခံမႈရွိေသာေၾကာင့္ လူအမ်ားက တျဖည္းျဖည္းလက္ခံလာၿပီး စီးပြားေရးက႑တြင္ ေရႊသည္ အဓိကက်ေသာ ေနရာမွပါဝင္လာခဲ့သည္။ ေရွးေခတ္ကယဥ္ေက်းမႈလိုပင္ ယေန႕ေခတ္တြင္လည္း ေရႊ၏တန္ဖိုးႏွင့္ အလွတရားကို အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံေနၾကတုန္းပင္ျဖစ္သည္။ ေရႊကိုလက္ဝတ္ရတနာအျဖစ္ ဆင္ျမန္းၾကသည္။ ထို႕အျပင္ ေရႊကိုဒဂၤါးပံုစံ (သို႕) ေရႊေခ်ာင္းပံုစံအျဖစ္ ရင္းနွီးျမွဳပ္ႏံွမႈ၊ စုေဆာင္းမႈမ်ားလုပ္ၾကၿပီး အျခားေနရာမ်ားတြင္လည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ အသံုးျပဳၾကသည္။ေရႊသည္ေနရာတိုင္းတြင္အသံုး၀င္ေလသည္။
Photo credit original source
ေေရႊရဲ့ထုတ္လုပ္ႏိုင္မႈပမာဏကစိတ္၀င္စားစရာေကာင္းပါတယ္။ရႊမွာ အလြန္ရွားပါးသည္။ ႏွစ္စဥ္တူးေဖာ္ရရွိေသာ ေရႊပမာဏမွာ ကမၻာေပၚတြင္စုစုေပါင္း ရွိေသာ ေရႊပမာဏ၏ ၂%သာ ရွိသည္။ ႏွစ္စဥ္တူးေဖာ္ရရွိေသာ ေရႊ၏ ေလးပံုသံုးပံုမွာ ကမၻာေပၚတြင္ ေရႊထုတ္လုပ္မႈ အမ်ားဆံုး န္ို္င္ငံ (၁၀)ႏုိင္ငံမွ ရရွိျခင္းျဖစ္သည္။ ေရႊထုတ္လုပ္မႈအမ်ားဆံုး နိုင္ငံ (၁၀)ႏုိင္ငံမွာ- ၁။ တရုတ္ ၂။ ၾသစေတးရီးယား ၃။ ရုရွား ၄။ အေမရိကန္ ၅။ ကေနဒါ ၆။ ေတာင္အာဖရိက ၇။ ပီရူး ၈။ အူစ္ဘက္ကစ္စတန္ ၉။ မက္ဆီကို ၁၀။ ဂါနား တို႕ျဖစ္သည္။ ထိုကဲ့သို႔ ႏွစ္စဥ္ထုတ္လုပ္မႈမ်ားမွ ထုတ္လုပ္မႈပမာဏမွာ တစ္ႏွစ္လွ်င္ တန္ခ်ိန္ေပါင္း ၃,၀၀၀ခန္႔ (၉၆၄၅၀၀၀၀ထရုိင္ေအာင္စႏွင့္ ညီမွ်သည္)ျဖစ္သည္။ တန္ဖိုးအရဆိုလွ်င္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၁၀ဘီလီယံခန္႕ ရွိသည္။ ေရႊကို ႏွစ္စဥ္ ရရွိႏို္င္ေသာ ပံုစံ(၄)မ်ိဳးရွိသည္။ ၄င္းတ္ို႕မွာ- ၁။ အသစ္တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ျခင္း ၂။ လက္ဝတ္ရတနာပစၥည္းမ်ားမွျပန္လည္ပံုသြင္းရယူျခင္း ၃။ အသိအမွတ္ျပဳေရႊဆိုင္၊ ဗဟိုဘဏ္တို႕မွ ေရာင္းခ်ေပးျခင္း ၄။ ဗဟိုဘဏ္ကဲ့သို႕ေသာ တရားဝင္ေရႊထိန္းသိမ္းသည့္ေနရာမ်ားမွ ေရႊကိုေခ်းငွား၊ ေခ်းယူနုိင္ျခင္းတို႕ျဖစ္သည္။တစ္ကမၻာလံုးအတြက္ ဗဟိုဘဏ္သည္ အေရးၾကီးေသာအစိတ္အပိုင္းျစဖ္သည္။
Photo credit original source
ေေရႊေတြရဲ့၀ယ္လိုအားကလဲအံ့မခမ္းပါပဲ။ေလ့လာၾကည့္ပါအံုး။ရႊကိုဝယ္လိုအားမ်ားေသာ အဓိကအရင္းအျမစ္ေနရာႀကီး (၃)ခုရွိသည္။ ၄င္းတုိ႕မွာ- ၁။ လက္ဝတ္ရတနာထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ေသာလုပ္ငန္းမ်ား ၂။ စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား ၃။ ရင္းနီွးျမွဳပ္နွံမႈလုပ္ငန္းမ်ား စသည္တုိ႕ျဖစ္သည္။ ဝယ္လိုအားအႀကီးမားဆံုးေနရာမွာ လက္ဝတ္ရတနာထုတ္လုပ္ ေရာင္းခ်ေသာ လုပ္ငန္းမ်ား ျဖစ္သည္။ ေရႊ၏ ပံုသြင္းရလြယ္ကူမႈ၊ သူမတူေသာလွပမႈ၊ လူတိုင္းနွစ္သက္သေဘာက်မႈ မ်ားေၾကာင့္ ရွားပါးၿပီး တန္ဖိုးႀကီးေသာ ေရႊသည္လက္ဝတ္ရတနာမ်ားအားလံုးထဲတြင္ႏွစ္သက္ျခင္းအခံရဆံုးျဖစ္သည္။ ေရႊကိုလက္ဝတ္ရတနာအျဖစ္အသံုးျပဳသည့္အျပင္ ေလယာဥ္၊အာကာသယာဥ္ တည္ေဆာက္ျခင္း၊ ေဆးကုသျခင္း၊ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းထုတ္လုပ္ျခင္းႏွင့္ သြားဖက္ဆိုင္ရာလုပ္ငန္းမ်ားစသည့္အျခားစက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လည္း အသံုးျပဳသည္။ ေစ်းကြက္အေျခအေနမ်ားေပၚတြင္မူတည္၍ေရႊကိုရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူမ်ား၊ေစ်းကစားသူမ်ား၏ဝယ္လိုအားမွာလည္း ႏွစ္အလိုက္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား အမ်ားအျပားရွိသည္။ ေရႊေစ်းေရႊေစ်းကြက္သည္ အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းမႈမ်ားေသာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာအသိအမွတ္ျပဳ Trading Center မ်ား ျဖစ္ေသာ နယူးေယာက္၊ လန္ဒန္၊ ဇူးရစ္ခ္၊ တိုက်ိဳ ႏွင့္ ေဟာင္ေကာင္တို႕မွ ေရႊေစ်းကြက္ကို တစ္ေန႕လွ်င္ ၂၄နာရီ လံုးလံုး အေရာင္းအဝယ္ျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္ေဆာင္ရြက္ေပးထားသည္။ ေစ်းကြက္တြင္ျပဳလုပ္သည့္ အေရာင္းအဝယ္မ်ားကိုမူ ကမၻာ႔ အႀကီးမားဆံုးေရႊပိုင္ဆိုင္သည့္နိုင္ငံ(၅)ႏိုင္ငံမွအဓိကပါဝင္ေစ်းကစားၾကသည္။ ေရႊေစ်းႏႈန္းေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို စေတာ့ရွယ္ယာေစ်းႏႈန္းမ်ား၊ ေငြစုစာခ်ဳပ္မ်ား၊ စာခ်ဳပ္စာတမ္းမ်ား၊ ရင္းႏွီး ျမွဳပ္နွံမႈကုန္ပစၥည္းမ်ား၏ ေစ်းႏႈန္းမ်ားႏွင့္အတူ ကမၻာတစ္ဝွမ္းရွိနာမည္ႀကီးသတင္းစာမ်ားတြင္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာ ထားသည္။အခ်ိန္ႏွင့္တေျပးညီထုတ္ျပန္ေၾကျငာေနျခင္းျဖစ္သည္။
Photo credit original source
ေေရႊမွာဘာလို႕ရင္းႏွီးၾကတာလဲဆိုေတာ့။ရႊတြင္ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံၾကေသာအေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ သမင္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္တြင္မေျပာင္းလဲပဲ ရွိေနသည္။ ၄င္းတို႕မွာ- ၁။ ကာလၾကာျမင့္စြာ တန္ဖိုးမေျပာင္းလဲပဲ ထိန္းသိမ္းထားနိုင္ျခင္း ၂။ ေငြေၾကးအၾကပ္အတည္းၾကံဳခ်ိန္တြင္ျပန္လည္ေရာင္ခ်ႏို္င္ေသာပိုင္ဆိုင္မႈတစ္ခုျဖစ္ျခင္း ၃။ ေငြေပၚလြယ္ျခင္း ၄။ ပိုင္ဆုိင္မႈပံုစံတမ်ိဳးျဖစ္ျခင္း စသည္တို႕ျဖစ္သည္။ေရႊေစ်းကြက္ကို ႏိုင္ငံတကာအသိအမွတ္ျပဳ Trading Center မ်ားမွ ၂၄နာရီ လံုးလံုး အေရာင္းအဝယ္ျပဳပ္ႏိုင္ ရန္ေဆာင္ရြက္ေပးထားသည္ျဖစ္ေသာ္လည္း အာရွအခ်ိန္မ်ားတြင္ ေရႊေစ်းလႈပ္ခတ္မႈ နည္းတတ္သည္။ အဓိက Trading Center ႀကီးတစ္ခုျဖစ္ေသာ လန္္ဒန္အခ်ိန္တြင္မူ ေရႊေစ်းလႈပ္ခတ္မႈ ပိုမ်ားလာတတ္ၿပီး ေရႊပိုင္ဆိုင္မႈအမ်ားဆံုးျဖစ္ေသာ အေမရိကန္အခ်ိန္တြင္မူ ေရႊေစ်း လႈပ္ခတ္မႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္သည္။ ေရႊ၊ လက္၀တ္ရတနာ၊ ေရႊျဖင့္ျပဳလုပ္ေသာ အႏုပညာပစၥည္းမ်ားႏွင့္ အသံုးအေဆာင္ပစၥည္းမ်ားအား စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း သတ္မွတ္၍ တရား၀င္ တင္ပို႔/တင္သြင္းခြင့္ျပဳျခင္းအားျဖင့္ တရားမ၀င္ ေရာင္း၀ယ္မႈပေပ်ာက္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္မွ ရသင့္ရထိုက္ ေသာ အခြန္ဘ႑ာေငြရရွိေစရန္၊ ေငြေၾကးေစ်းကြက္တည္ၿငိမ္မႈကို အေထာက္အကူျပဳေစရန္ႏွင့္ ကမၻာ့ေရႊေစ်းကြက္တြင္ ျမန္မာ့ ေရႊထည္ပစၥည္းမ်ား ထိုးေဖာက္၀င္ေရာက္ႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္၍ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ ဇန္န၀ါရီ ၂၂ ရက္စြဲျဖင့္ အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာအမွတ္ ၇/၂၀၁၈ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ ေၾကာင္းသိရသည္။ဗဟုသုတအေနႏွင့္ျဖစ္ပါသည္။
Photo credit original source