Maymunların Shakespeare’in Hamlet oyunundaki bölümleri yazabildiğini söylesem ne düşünürsünüz? Tabii ki de kafalarından değil… Elbette ki bu işin bir püf noktası var. Yapılan araştırmalara göre, beyin implantı yerleştirilmiş maymunlar bunu gerçekten yapabiliyorlar.
Öncelikle araştırmanın amacından bahsetmekte fayda görüyorum. Maymunlara yerleştirilen beyin implantlarının onlara belli bir görevi yaptırabiliyor olması, felç olan bireylerin yoksun kaldığı görevleri yapabilmesi için bir umut ışığı olabilir. İşte bu amaçla maymunlar üzerinde denenen bu incelemelerin verdiği sonuçlar, sağlık sektörü açısından ve dolayısıyla insanlık açısından büyük önem taşıyor.
Günümüzde bu açıdan sorun yaşayan insanlara yardımcı olması için bazı teknolojiler kullanıldığını biliyorum. Düşüncelerin yazıya dökülebilmesi için yüz kaslarındaki ufak hareketleri kullanan bir teknolojinin yanı sıra kelimeleri aktarmak için felçli kişilerin göz hareketlerini takip etmesi gibi yöntemleri daha önce duymuştum. Ancak yüz kaslarındaki ve gözdeki hareketi takip etmek zaman alıcıdır ve yorucu olabilir.
İşte dünyanın bir yerlerinde birileri bu sorunu çözmek için kafa patlatıyor. Bir grup meslektaş, iki tane rhesus maymununun beynine çoklu elektrot yerleştirdiler. Ardından maymunlara replik verildiğinde her harfi tek tek yazmaları öğretildi. Normal şartlarda şans faktörünü işin içine kattığımızda bazı maymunların önlerindeki daktilodaki tuşlara basarak Hamlet’in tamamını yazması mümkün olabilir. Ancak bu olasılık düşük olmakla birlikte hedeflenmiş bir eylem olmazdı. Oysa bilim adamlarının istediği şey, beyin inplantı yerleştirilmiş maymunların bunu bilinçli olarak yapmalarıdır.
Maymunlara öğretilen bu eylem sonucunda “Olmak ya da Olmamak” kısmının her seferinde tek bir harfi söylendi öğrenme tamamlandı. Şu anda bu teknoloji sayesinde maymunlar dakikada 12 kelime yazabiliyor. Bunun insanlar için uyarlandığını düşündüğümüzde işler biraz karışabilir. Çünkü insanlar sadece kelimeleri yazmıyorlar aynı zamanda düşünüyorlar. Bu da sistemin çalışması için gereken zamanı arttırıyor.
Bu anlamda araştırmacılar, yazma hızının yavaş olmasına bağlı olarak, sistemi kullanan insanların büyük ihtimalle daha yavaş konuşacaklarını ifade ediyor. İşte bu aşamada bir üst düzeye çıkıp işleyişi hızlandırmak için akıllı telefonlarda olduğu gibi söyleyeceğiniz kelimeyi sizin için tahmin eden otomatik bir tamamlamayı kullanmayı planlıyorlar. Gelişmeler, gerçekten felçli insanlar için bir umut ışığı olabilir. Umarım olur…