Kime Göre Kaliteli
Herkesin zevkleri, sevinçleri, takımı, hüznü farklı olduğu için kalite anlayışı konusunda da bir standarttan bahsedemeyiz. Bana göre kaliteli olan bir şey başkasına göre dandik hatta gereksiz bile olabilir. Bazı yaşam kalitesi ölçekleri var tabii ama hepsi kişinin yaşamında sağlık, iş, yeme alışkanlığı gibi şeylerden yola çıkarak bir yaşam kalitesi notu bulmayı hedefliyorlar, hiçbir test "sen kaliteli yaşadığını düşünüyor musun" diye sormuyor. Mesela bir teste göre sağlıklı olmak yaşam kalitesinin arttığının göstergesi ama bana göre sağlıklı şekilde evde oturana göre hasta hasta sokaklarda kalp olup atan daha kaliteli yaşıyordur.
Kalite Standardı Oluşturma
Bazı şeylerin olması ya da olmaması yaşam kalitesini doğrudan etkileyebiliyor. Kendinizin yaşam standartlarını belirlemesini istediğiniz şeyleri seçip kendinizce kaliteli mi yaşıyorsunuz yoksa kalitesiz mi yaşıyorsunuz kolayca anlayabilirsiniz. Mesela ben kalitesiz yaşadığımı düşünüyorum. Çünkü bazı angarya işlerle uğraşıyorum, yetenekleri işine uygun olmayan bazı iş arkadaşlarım var ve ben de uzman olmadığım alanda koşturuyorum, okul için geldiğim şehirde giderlerim için sürekli okulu aksatacak şekilde çalışıyorum, kahvaltı yapamayacak kadar dengesiz uyku düzenim var...
Genel Kalite Algısı ve Kişinin Mutluluğu
Aslında genel algıyı ve toplumun kabul etse de etmese de en çok söylediği şeyleri bir araya toplarsak kaliteli bir yaşam sürmek için gerekenler muhtemelen şu şekilde olacaktır:
- Sağlık
- Para
Benim genelde duymadığım ama eklemek istediğim gereksinimler:
- Sosyal Devlet
- Özgürlük
- Beyin
İlk listede olanlar ikinci listedekiler olmadıkça çok fazla bir işe yaramayacaktır. Sağlıklı ve parası olan bir insan düşünelim, İstanbul'da yaşasın; ölür! Ben bir öğrenci olarak ev kirası ya da yurt aylığı ödememeliyim ama devlet benden televizyonum bile olmadığı halde elektrik parasının yanında TRT için de para alıyor. Durum böyle olunca Moda sahilinde uzanıp kitap okuyamıyorum, sürekli çalıştığım için ne okula ne kitap okumaya zamanım kalmıyor zamanım kalsa bile kitap alacak param kalmıyor. (İstediğin kitabı istediğin an alamıyorsan kalitesiz yaşıyorsun). Yurt fiyatları verilen kredilerle beraber hesaplanmamış mesela, Ardahan'da okuyanla İstanbul'da okuyan arasındaki gider farkının kimse farkında değil. Sosyal devlete eğitim, sağlık konularında çok ihtiyacımız var. Şimdiki devletlerden herhangi biri sosyal değil, örnek gösteremiyorum.
Yine yurtta kalan bir öğrenciyi ele alalım, saat 2 olsun, canlar da bira istesin... Yurdundan çıkabilecek kadar özgürse çıkar birasını içer. Kaçarak, saklanarak, mazeretler üreterek etrafından dönülmüş engeller görmezden gelinemez. Yani illa ki bir yolu bulunur, o bira içilir ama bu kalitesizliktir. Yurtlarda sürünmemek için ev tutan da birayı dışarıda içemez tekelden ucuza alır evinde içer, sarhoş olamadan parasının yettiği bira biter.
Beyin konusunda ciddiyim. Beyni olmayan bir insan kaliteli yaşayamaz.
Yaşam Kalitemizi Biz Oluşturuyoruz
Halihazırda elimizde olan şeyleri kullanarak kendimizi kaliteli bir hayata doğru da sürükleyebiliriz sefalete doğru da. Tamamen sağlıklı olmak, çok zengin olmak, devlet sisteminin mükemmel olması, her hareketimizde özgür olmak mümkün olan şeyler değil. Ama hepimizde beyin var. Paramıza göre yaşarsak, sağlığımızı korursak, oyumuzu beynimizi kullanarak verirsek, seçeneklerimizi iyi değerlendirip kararlarımızı öyle verirsek kaliteli bir hayat yaşayabiliriz.
Peki Neler Yapabiliriz?
"Sağlam Kafa Sağlam Vücutta Bulunur"
Bu sözü hep duyarız, hep söyleriz. Ama bu sözü hayatımızda kaç kere söylediğimizi toplayabilirsek bu söze ayırdığımız zamanın daha azını spor yapmaya ayırdığımızı göreceğimizi düşünüyorum. Tabii ortalama olarak. Lafla peynir gemisi yürümediği gibi lafla vücut da geliştirilemez. Daha sağlıklı ve daha zinde bir vücudunuz olması için bunu yapmalısınız.
"Kendini Tanı"
Önceki sözü kimin söylediğini hepiniz bilirsiniz. Bu sözü de Sokrates öğütlemiştir. Kendinizi tanımaya zaman ayırın. Kendinizi tanıdıkça kötü özellliklerinizden kurtulmak isteyeceksiniz ve bu hem sizi hem de çevrenizi daha "kaliteli" hale getirecektir. Kendini tanıma işi biraz zor bir iştir. Kitap okumak, film seyretmek, sosyalleşmek kendinizi tanımanıza yardımcı olacaktır. Kendinizle alakalı sürekli sorunlar yaşıyorsanız, bir türlü kendinizi tam tanıyamıyorsanız bir psikologa gidin. Ben gidecem :(
Agresif Veya Pozitif Ol, Bi Yolunu Bul
İlk iki öğüt bilge iki insana ait. Bu öğüt ise bana ait. "Kendini gerçekleştirme" denen şeyin kendi elimizde olmadığı bir çağa düştük. Mesela bana dayatılmasaydı diploma veren okulları ilkokuldan sonra muhtemelen tercih etmezdim. İstediğim şeyin eğitimini alırdım. (Gerçek kalite bu olurdu). Kendini gerçekleştirmek, koyulan hedeflere ulaşmak ya da hayallerin gerçek olması olarak açıklanabilir. Mesela bir araba hayali kurup onun için saldırmak ve sonunda kazanmak kendini gerçekleştirmektir. Karşınıza ne çıkarsa çıksın moralinizi bozmadan, sabrederek kovalamaya devam edin.
"Ya Onay Veren Ya Da Onay Alan Ol
Ya bir korkak ya da olay adam ol" demiş bir rapçi. Onay vermekle onay almak arasında hiç fark yoktur aslında. Sadece kendinize uygun olanı seçmeniz önemli. "Ne olursan ol, kendin ol" ve kendine uygun olan işi seç. Korkak da diyebilirler sana, sınavına girsen kazanacağın okullarda okumadığın için ama sen istediğin okulda oku.
Başkalarının Kalite Çizgilerine Takılma
Son olarak en zor olanı söyleyip bitiriyorum. Sırf birisi size spor yap hayatının kalitesi artar dedi diye spor yapmayın. Spor yapmadan da ömür geçer. Burada ya da başka bir yerde okuduğunuz şeyler başkalarının fikirleri bunu unutmayın. "Kaliteli yaşamak" ile "Amerikan rüyası" tabirleri arasındaki benzerliği görebiliyorsanız topluma dayatılan kalite algısından vazgeçin ve kendi hayallerinizi kendiniz çizin. Hiç sevmediğim bir öğretmenim "kitapları yazarları ne düşünmüş diye okuyun, ne düşünmeliyim diye değil" demişti bir keresinde. Siz de hayatı başkasının kopyası olarak yaşamayın, başkalarını da inceleyin ve kendi yolunuzda aşacağınız "kendini gerçekleştirme" engellerini kendiniz koyun. Yoksa siz Amerikan rüyası yaşamak için emek harcarsınız ama o sırada Amerikan rüyası ya biter ya da daha kaliteli seviyelere ulaşır.