1500'lü yıllarda Pavia, İtalya'da yaşayan bir fizikçi ve bilim felsefecesi olan Gerolamo Cardano'nun isminden esinlenerek ortaya çıkarılan Cardano ya da coin adıyla (ADA), akıllı bir sözleşme platformu olması nedeniyle Ethereum'a benzemektedir. Bu yazıda elim erdiğince, dilim döndüğünce, internetteki araştırmalarımdan derlediğim ve öğrendiğim kadarıyla Cardano nedir ya da ne değildir. #cointurk projesini fırsat bilip sizlerle paylaşmak isterim.
Cardano açık kaynak kodlu blockchain teknolojisi üzerinde yer alan ve ADA sembolüyle bilinen bir kripto para birimidir. Cardano da son zamanlarda önemli derecede değer kazanan kriptolar arasında yer almaktadır. Kendisi 3. Nesil dijital para olmaya çalışmaktadır. Bu güne kadar gerçekleştirdiği başarılı süreçten söz edersek, göze çarpan şey 2017 yılında yükselişi en çok olan kriptodur. Ekim 'den Aralık ayına gelene kadar 0,56 Dolarlık bir değer artışı yaşamıştır. Bu tüm zamanların rekoru olarak bilinmektedir.
Cardano, 2015 yılında yapılmaya başlanmış ve arz edildikten sonra bugüne kadar ulaşan en değerli paralar arasında yer almıştır. Eğer yatırım yapmayı düşündüğünüz kripto paralardan birisi ADA yani Cardano olacaksa, önemli bir tanesi olduğunu unutmayın. Gözünüz sürekli üzerinde olacaktır.
Cardano'ya Ait Bilinmesi Gereken Önemliler
Burada önemli olan ayrıntı kripto paranın kullandığı algoritmadır. Cardano'da "Ourobos" denilen bir altyapı bulunmaktadır. Konsensus algoritmalarından Proof of Stake kullanılmaktadır. Bilindiği gibi Bitcoin ve benzerleri diğer bir çok kripto para Proof of Work algoritmasını kullanıyor ama önceki yazılarımda da belirttiğim gibi Proof of Work, büyük sıkıntıların perdesini açan bir yapıya sahiptir. Bitcoin ve benzeri pek çok kripto paranın kullandığı Proof of Work, çeşitli sıkıntıları da beraberinde getirir. Haberlerde de gündeme gelen çeşitli olaylar da bunun göstergesidir. Proof of Work algoritması, bloğu ilk hazırlayıp çözen madencinin ödüllendirilmesi mantığına dayanır ve ama durumda ciddi elektrik enerjisi tüketimi söz konusu olur. Bu sayede de Bitcoin ve benzeri bu değerlerin kazılması süreci dikkat çekici hal alır.
Ancak Cardano tarafından kullanılan Proof of Stake algoritmasında daha farklı bir durum söz konusu. Burada ödüller belli bir kurala göre dağıtılmaktadır. Dolayısıyla elektrik enerjisi tüketimi açısından da daha cazip bir sistem ortaya çıkmaktadır. Daha ucuz ve daha verimli olarak tanımlanması da bu sayede mümkün olur.
Blogu yapıp çözmeyi ilk başaran miner'ın ödüllendirilmesi Proof of Work çalışması üzerine kuruludur. Ancak bu ciddi bir işlemci gücü ve buna bağlı olarak da ciddi bir elektrik enerjisi tüketimi demektir. Bu şekilde harcanan elektrik enerjisinin günümüzde çok yüksek seviyelere çıkması da oldukça şaşırtıcıdır. Proof of Stake algoritması daha farklıdır. Burada ödül dağıtımı belli farklı kurallara göre gerçekleştirilmektedir. Bu, elektrik tüketimi anlamında da büyük avantaj demektir. Daha verimli ve de ucuz olması Proof of Stake sayesinde olmaktadır. Katmanlı bir protokol yapısına sahip olan ADA, iki katmanı içermektedir. Bunlar ödeme katmanı ve kontrol katmanıdır. Ödeme katmanında hesap bilgileri yer alır. Kontrol katmanı da blacklisting, ID ve compatibility gibi parametreleri tutar.Cardano sistemi bir tür banka kartı işlevi olan debit kartlı wallet içermektedir. Bu wallet'a Daedalus denilmiş. Daedalus'la (yani wallet'ınızla) karta para gönderebilirsiniz. Karta gönderdiğiniz para da bu sistem sayesinde otomatikman yerel para biriminiz ne ise ona dönüştürülür. Bu, sonuçta inanılmaz kolay bir alış veriş imkanı anlamına gelmektedir. Hatta bir yandan da Japonya'da, bu kart kullanılarak ATM'de işlem yapılabilmesi için çalışmaların gerçekleştirildiği haberleri mevcuttur. Üçüncü nesil bir kripto para olmayı hedefleyen Cardano'nun neden üçüncü nesil olmak istediğini anlamak için üçüncü nesil dijital paralara da değinmemiz gerekmektedir. Önce birinci nesil'i söyleyeyim. Birinci nesil coin'ler Bitcoin'lerdir. Parayı gönderir ya da alırken aracı kurumun ortadan kaldırılmasını ifade eder.
Ancak birinci nesiller, uygulama geliştirme konusunda hep problem yaşamaktadırlar. Burada devreye giren ikinci nesil Coin'lere bakarsak bunlardan en önemlisi Ethereum'dur. Ham blockchain'i bir anlamda programlama diliyle tanıştırıp buluşturan bir platformdur. Bu şekilde akıllı kontratlar denilen uygulamaları ortaya çıkmıştır. Ethereum'un handikapları su yüzüne çıkmaya başlayınca da üçüncü nesil kripto-paralar devreye girmektedir. İşte bunlardan ilki Cardano Coin'dir.
Ölçeklenebilme, uygulanabilme ve sürdürülebilme konularında çıtayı Ethereum'a nazaran daha da yükseğe çıkarmış görünmektedir. Bu yüzden son zamanların en ilgi gören coin'lerinden birisi olarak karşımıza çıkıyor. Cardano'da Haskell denilen bir yazılım dili kullanılmakta ve bu şekilde de büyük hataların debug edilmesi iyi bir altyapı ve sistemin doğmasına olanak sağlıyor. Bunun yanısıra, çok farklı sistem değişikliği durumunda uyumluluk performansı ve bu değişikliklere karşı hasasslık da Bitcoin sisteminin karışıklığıyla kıyaslandığında üstün bir özellik olarak ortaya çıkıyor. Haskell oldukça sağlam ve güvenilir bir programlama dili olarak bilinmektedir. Bu da tahminen ADA'nın geleceğinin güvenli olacağına dair iyi işaretler vermektedir.
Bilindiği üzere ve özellikle son günlerde de haberlerde tanık olduğumuz gibi bankacılığa dair tüm işlemler oldukça pahalı durumda. Cardano'nun ana hedeflerinden birisi de blockchain teknolojisini cazip bir argüman olarak öne sürerek bankacılığın bu sıkıntısını aşabilmeyi önermektedir. Bu bağlamda aslında benzerleri tüm sistemi kasıp kavurup ele geçirmek, bir devrim gerçekleştirmeyi hedeflerken, onlara kıyasla daha masumane bir tavır sergiliyor diyebiliriz.
Cardano'ya Nasıl Bakmalıyız? (Yatırım vs.)
ADA şu anda bir kaç büyük borsa ile satın alınabiliyor. Bittrex ve Binance'yi ADA almak için kullanabilirsiniz. Bu iki büyük borsa en yüksek ADA işlem hacimlerine sahipler. En başlta Bitcoin veya Ethereum alabilirsiniz. Sonradan da bunları ya Bittrex'e ya da Binance'ye transfer etmeniz gerekir. Bunlarla da bu borsalarda ADA satın alımı gerçekleştirebilirsiniz rahatlıkla.
Fakat, bunların haricinde bir çok alternatif borsa da bulunmaktadır. İnternette biraz sörf ile başka başka borsalarda da bu işlemleri yapabilirsiniz. Bittrex ve Binance bu coinin en yüksek işlem hacminin gerçekleştiği yerler olmaktadır. Eğer Cardano (ADA)'larınızı saklamayı planlıyorsanız, yukarıda da anlattığım gibi Daedalus wallet denilen kendi wallet'ını kullanabilirsiniz. Bildiğim kadarıyla bu wallet programını şu an Windows destekliyor. IOS ve Android ile ilgili bir çalışma olup olmadığını tam bilmiyorum. Bu maksatla isterseniz Daedalus Wallet şeklinde Google Playstore ya da Appstore'dan arattırma yapıp en güncel durumu öğrenebilirsiniz.
Bu para biriminde satın almak da parayı saklamak da oldukça kolay. Bu, diğer kriptoparaların yanından önemli bir özellik ve değer olarak karşımıza çıkıyor. Ayrıca bu değere daha da değer katan farklı farklı özellikler her geçen gün ADA'ya ekleniyor ve kripto paranın daha da değer kazanmasına sebebiyet veriyor.
Lütfen bu ya da başka bir kripto paraya yatırım yapmayı düşünüyorsanız. Asla popüler olması ya da başka birilerinin size yol göstermesine takılmayın. Alt yapısını, getirdiği yenilikleri, üzerine bina edildiği teknolojinin gelecek vadedip etmediğini ders çalışır gibi araştırıp öğrenin ve çok ince eleyin sık dokuyun.
Ve en sonunda kendi değerlendirme ve araştırmalarınızla karar verdiğinizi Kripto para ya da paralara yatırım yapın!
Bir de bu post'a upvote verip, yorum yapmayı unutmayın!
Kaynaklar
1.Homepage
2.How to setup the Daedalus Wallet
3.Cardano Nedir?
4.Gerolamo Cardano
5.5 adımda Haskell