Uzay bilimcileri evrende gerçekleşen bir çok patlama olayını çok net bir şekilde anlatıp anlamlandırabilirler. Gözlem ve bilimsel metodoloji en güvenilir seviyededir astronomide. Bu patlamalardan en çok gözlemleneni 'Süper Nova Patlamaları' dır.
Süper Ney?
Uzay bilimlerine ilgi duyanlarımızın bir çoğu biliyordur ama çok özetle bir daha değinelim. Güneşimiz'den nispeten biraz daha büyük kütleli bir yıldız, ömrünün sonuna geldiğinde patlarlar. Evet bildiğiniz patlarlar. Ama bu öyle bir patlamadır ki, evrende böyle bir patlamanın büyüklüğüyle boy ölçüşebilecek sadece 2 - 3 şey daha vardır o kadar. Bu süper nova patlamasının enerjisi o kadar yüksektir ki açığa çıkardığı ışık evrenin diğer köşesinden çok net bir şekilde görülebilir. Tıpkı bir evren feneri gibi.
Bir de bunların tam eksenlerinden çıkardığı bir ışınları vardır ki... Bu gama ışını hüzmesi uzayda ne ile karşılaşırsa karşılaşsın yakıp yıkıp buharlaştırarak yoluna devam eder. Hem de öyle bir devam eder ki, milyonlarca hatta belki de milyarlarca ışık yılı uzaklığı hiç bir sönüme uğramayacak şekilde ışık hızında kat ederek yoluna devam eder. Yani dünyamıza böyle bir hüzme gelseydi, biz daha ne olduğunu anlayamadan bizi tarumar ederdi.
Başka Ne Patlamalar Var Peki?
Bu bahsettiğim tarzdaki patlamalar yüz binlerce yıldır zaman zaman dünyadan görülebilmiştir. Hatta bir defasında antik Çin kayıtlarına göre 1 ay boyunca gök yüzünde ikinci bir ay şeklinde sürekli asılı duran bir parıldamadan bahsedilmiştir. Muhtemelen bir kaç milyon ışık yılı uzaklıktaki bir süper nova patlamasına şahit olmuşlar o dönemdeki atalarımız. Bütün bunların dışında bir de 'quasarlar' vardır ki size bunların gücünü şiddetini nasıl anlatabilirim bilemiyorum! İnanılmaz derecede çok yoğun toz ve gaz bulutunun birbiri etrafında sıkışıp sürtünme etkisiyle çıkardıkları enerji sonucu gördüğümüz bir parıldamadır bu. Bunlara evrenin bir ucundan bile baksanız sizi ya da ölçüm aletlerinizi hasta edecek kadar şiddetli ışımalardır bunlar. Evrende bundan daha büyük bir enerji kaynağı yoktur. Bunlar bu konuda kraldırlar.
Burada değinmem gereken bir başka şey de magnetarlar'dır. Bu magnetarlar da psikopat gök cisimlerden bir tanesidir. Aslında bunlar demin saydıklarımın yanında hiç de öyle devasa hacimli ya da kütleli cisimler değillerdir. Bunlar inanılmaz bir hızda kendi etrafında dönen nötron yıldızlarıdır. Ama bu dönüş hiç abartmıyorum ; çoğu zaman neredeyse ışık hızına yakın diyebileceğimiz bir hızda dönmedir. Düşünsenize yaklaşık dünya büyüklüğünde sırf nötronlardan oluşmuş bir mıknatısınız var ve;
onu ışık hızında döndürüyorsunuz!!!
İşte bu bilimkurgu filmlerine bile konu olabilmek için aşırı olan gök cisimleri uzaya 'pals'lar halinde sinyal gönderirler ve şiddetinin ne denli büyük olabileceğinin hayalini size bırakıyorum. Bunlar da birer patlama olarak kabul ediliyor.
Uzayda Ne Oldu O Halde? Başlığın Konusundan Bahset Bize?
Gök bilimciler
Uzayda Sürekli Gücü Artan Bir Patlama Gözlemlediler?
- Sürekli Gücü Artan ve daha önce hiç böyle bir şey gözlemlenmemiş...
Bu ilk defa böyle bir şeyle karşılaşılan esrarengiz patlama, dünyamızdan 200 milyon ışık yılı uzaklıkta vuku bulmuş sevgili bilimseverler! Böyle bir ölçekteki patlama için bu uzaklığa yanı başımızda olmuş dersek hiç de abartı sayılmaz. Bu bütün bilim camiasını manyağa çevirecek gücü ve parlaklığı azalacağına sürekli olarak artan patlamaya ait patlama bulutunun sıcaklığının 9000 C olduğu tespit edilmiş. Şimdi sıkı durun
Bu Patlamanın Hızı: Saniyede 20 Bin Km!!!
Böylesi bir patlamaya neyin neden olduğunu hala anlayamadılar. Çünkü dediğim gibi insanlık tarihinde ilk defa böyle esrarengiz patlama bu...
ATLAS adı verilen teleskoplarla göktaşı takibi yapılmaktadır. Bilim insanları bu teleskoplarla bu patlamayı tespit ettiler. Bu keşifte işin daha da ilginç yanı patlamanın parlaklığının artış hızı. Normalde bu sikletteki bir kozmolojik patlamanın parlaklığının en yüksek seviyesine ermesi bir kaç hafta almaktadır. Ama bu patlamada, patlamanın parlaklığının maksimum seviyeye gelmesi yalnızca 2 gün sürdü!
Biliminsanları bu olaya AT2018cow adını vermişler. İlk başlarda bu patlamanın kendi galaksimiz olan Samanyolunda meydana geldiği düşünülmekteydi fakat daha detaylı incelemeler ve araştırmalarda bulunan bilim insanları, patlamanın bizden 200 milyon ışık yılı uzaklıkta farklı bir nebulada meydana geldiğini farkettiler.
Önümüzdeki günler ve haftalarda, bu korku filmi-vari olayla ilgili çok daha net ve detaylı bilgiler alacağımıza eminim. Herkes işinin başında ve yakında çözeceklerdir. Ama düşünürken bile tüylerim diken diken oluyor.
Patlamaaaaa!!! Kooğktun mu? Kookmadın mı? !!!
REFERANS VE İLERİ OKUMA LİNKLERİM
- Uzayda Gücü Sürekli Artan, Kaynağı Anlaşılamayan Esrarengiz Bir Patlama Gözlemlendi!
- 'I've Never Seen Anything Like This': Astronomers Dazzled by Brilliant Supernova
- Uzayda Gücü Sürekli Artan, Kaynağı Anlaşılamayan Esrarengiz Bir Patlama Gözlemlendi!
Posted on coogger.com - The first platform to reward information sharing