Tarihin başlaması...MÖ 3500...Sümerler tarafından yazının icadıyla tarih başlamıştır.Neden yazının icadıyla tarih başlamıştır?Çünkü ilk belgelerin varlığı da yazıyla kanıtlanmıştır.Belgesiz tarih olmaz öyle değil mi?Madem öyle MÖ 3500 yıllarından önceki yılların varlığını nasıl kanıtlarız?Tabii ki diğer bilim dallarıyla.Mesela arkeoloji.Peki hangi yıllarda var olduklarını nasıl anlarız?Bir makineye koyarız ve makine bize söyler(!) mi?Burada da işin içine hesaplamalar giriyor.
Bu anlattığım yere kadar her şey normal öyle değil mi?Peki size Dünya'nın uzayı bükmesi sonucu,Dünya'nın farklı yerlerinde zamanın farklı aktığını söylesem,Einstein bunu esprili bir şekilde şöyle açıklar:''Bir kafede güzel bir kadınla kahve içen bir adamla işkence gören bir adam için zaman farklı geçer.''tam olarak böyle olmasa da gerçekten de Dünya'nın farklı yerlerinde zaman salise de olsa fark eder.Ve bizim için önemli olan fark etmesi,ne kadar fark ettiği değil.Yani ben şu an koltuğumdan kalkıp 1 metre uzaklıktaki koltuğa oturursam zaman farklı akardı,ve yapacağım hesaplamalar çok az da olsa fark edecekti.Bu kadar şey anlattım ve bir yere geleceğim:gözlem.Gözlemi kim yapıyor?İnsan?Yani biz,siz,o ya da onlar.Peki 8 milyar insan farklı zaman çizelgesindeyse hepimizin gözlemlenebilir evreni farklı olmaz mıydı?Bu durumda gözlem herkese göre değişiyorsa,kesin ve tek bir gözlem yoksa,2+2=4 yalan mıdır?Çünkü hepimizin yaptığı hesaplamalar farklı öyle değil mi?O zaman kesin bir bilgi de yoktur.En azından gözlemlenebilir evrende :)