Dolar Nedir?
Hepimiz her gün televizyonda aynı şeyleri duyuyoruz: "Dolar güne yükselişle başladı!", "Dolar sert düştü!", "Dolar dalgalı seyrediyor" vs. Peki nedir bu dolar? Dolar bir para birimidir ve bir çok ülkenin kendi doları vardır fakat dolar denilince akla klasik olarak her zaman Amerikan Doları gelmektedir. Bu sebeple bu makalede Amerikan Dolarını tanıtacağız ve bahsedeceğiz.
Dolar dünyada en popüler olan döviz birimidir ve dünya ticaretinin neredeyse tamamı dolar üzerinden yapılmaktadır. Amerika' yı bir ağaç olarak düşünürsek dolar' ı da Amerikanın dünyaya uzattığı dalları olarak düşünebilir. Dolar bir çok devlette olduğunun aksine merkez bankaları tarafından devletin denetimiyle basılmaz. Dolar Amerika' da Fed aracılığıyla basılır. Fed piyasada karşılığı olsun ya da olmasın dolar basabilmektedir. Bu sebeple doların fiyatının artması ya da azalması Fed ile doğrudan bağlantılıdır.
Dolar Neden Rağbet Görür?
Doların rağbet görmesinin en büyük sebebi dünyada en çok kullanılan döviz birimi olmasıdır. Dünya ticaretinin büyük bölümü dolar ile yapılır. Örnek olarak dünyanın herhangi bir yerinde alışveriş yaparken Türk Lirası ya da Riyal kullanmazsınız ama dolar her yerde kabul görür, her döviz bürosunda bozdurulur.
Son zamanlarda Çin, Rusya, Hindistan gibi ülkeler atak yapıyorsa da Amerika tartışmasız dünyanın en güçlü devletidir. Bu devletlerde Amerikada bulunan imkanların, teknolojilerin ve ekonominin belki yarısı bile yoktur. Bu sebeple güçlü devletin parası da güçlüdür ve güven verir. Kimse Amerikanın batacağını düşünerek elindeki doları satmaz. Bu mantıkla dolara tıpkı altın gibi güvenli liman gözüyle bakılır.
Doların dünya paraları ile arasındaki farkı sürekli açıyor oluşu da dolara rağbeti arttırır. Özellikle parası pul olmuş Venezüella vs. devletler de dolar paha biçilemezdir. Görüldüğü üzere uzak doğu ve asya ülkelerinde steemit' e ciddi rağbet vardır. Çünkü 1 steem 1,7 dolardır ve 1 steem kazandırabilecek post paylaşmak kolaydır. Ama bu ülkelerde 1.7 dolar ciddi bir paradır.
Yurtdışından ithal edilen hemen hemen tüm ürünler Dolar ile satın alınmaktadır. Bu sebeple dolar yükseldikçe satın aldığımız şeyler de yükselmektedir. Yani dolar yükseldikçe satın alabilirliğimiz düşmektedir. Bu yüzden elinde parası olan kişiler paralarını dolar' a yatırırlar paralarının satın alabilirlik değerini korumuş olurlar.
Dolar Grafiği Neden Dalgalı?
Dolar grafiğini dalgalı olmasının sebeplerini basitçe; Amerikanın dünya üzerindeki politikaları, Türkiye' nin dolara karşı yaptığı hamleler olarak ikiye ayırabiliriz. Dünya da kaos arttıkça belirsizlik sürdükçe dolar güvenli liman olarak görülmesi sebebiyle sürekli artmayı sürdürmektedir. Bu yüzden ülkemizde dolara yatırım artmaktadır. Devletimiz' de faiz artırırmı gibi yollara başvurarak dolara olan rağbeti azaltmaya insanların yatırımlarını başka mecralara yönlendirmeye çalışmaktadır. Ayrıca yukarıda bahsettiğim gibi dünyadaki ve Türkiye' de istikrarsızlık ve olumsuz şeyler artıkça dolar yükseldiği gibi istikrar ve olumlu şeyler çoğaldıkça dolar da düşmektedir ve Türk Lirası' nın itibarı artmaktadır. Bu sebeple Dolar' da dalgalanmalar yaşanmaktadır. Aşağıda doların 2002 den bu yana yükselişini görüyorsunuz.
Dolar' ın Ülkemize Etkileri Nelerdir?
Dolar ülkemizi doğrudan etkilemektedir. Bunun sebebi dünyada aldığımız ürün miktarının sattığımız ürün miktarını karşılamaması ve bu sebeple cari açığın vuku bulmasıdır. Doların yükselmesi ile satın aldığımız herşeyin fiyatı artmaktadır. Birçoğumuzun dikkatini çekmiştir. 2015 model bir bilgisayar yılında 1500 TL ise mantıken zaman geçtikçe modeli düşük kalacağından fiyatı 1000 TL civarına düşmelidir. Fakat doların yükselişi durduralamadığından bu bilgisayarın 2018 fiyatı 2000 TL civarıdır. Aynı şey ithal edilen herşey için geçerlidir. Dolar artıkça benzin ve mazot fiyatı da artar ve benzin-mazot taşımacılığın vazgeçilmezi ve taşımacılıkta ticaretin vazgeçilmezi olduğu için masraf artar ve ithal edilmeyen ürünlerin bile fiyatı artar.
Dolar' a Yatırım Yapılır mı?
Ben finansal bir danışman değilim dolara yatırım yapılamayacağının bilgisini veremem. Dolara yatırım yapan kar mı eder zarar mı eder bilecek kapasitede değilim fakat şöyle bir şey söyleyebilirim. Dolara rağbetimiz arttıkça dolar yükseliyor ve dolar yükseldikçe aldığımız şeylerin fiyatı artıyor. Böylece aslında hiç te kar etmiş olmuyoruz.
Örnek olarak bir kişinin 1 sene önce 50.000 TL' ye aldığı arabasını 55.000 TL' ye sattığını düşünelim. Bu kişi aslında hiç kar etmedi aksine zarar etti. Çünkü 100.000 TL' ye satın alacağı araba çoktan 110.000 TL oldu bile. Bu sebeple dolara yatırım yapılırken çok dikkatli olunmalıdır. Emlak, arsa, kripto para gibi yatırım araçları unutulmamalıdır.
Bir sonraki proje önerim: Türkiye' de steemit kullanıcısı sayısı nasıl arttırılır olabilir.