JAPON BALIKLARI JAPON BALIKLARI JAPON BALIKLARI
Günümüzde Çin kökenli olanlara altın parlaklıklarından “Goldfish” adı verilmekte ama bizde “Japon balıkları” olarak bilinen bilimsel adı Carassius olan canlı türü.Normalde 10-25 yıl ömürlüdürler.Guinness rekorlar kitabına göre en uzun yaşayan japon balığı 43 yıl ile Tish isimli bir balıktır.
Esas meselemize gelicek olursam...
Oksijen tüm canlılar için yaşamın kaynağı.Peki ya Japon Balıkları?
Evet bu arkadaşlar kendilerine alkol üretiyorlar ve dünyalarına eğlence katıyorlarmış.
Bizim kimyamızda bize enerji sağlayan döngü, oksijenin karbonhidrat+glukoz ile birleşmesiyle karbondioksit ve su oluşmasıdır diyebiliriz.Tempolu hareketler sorunucunda dokularımız oksijen tedariklerini tüketir ve oksijensiz glukozdan bir parça enerji alabilmek için enzimlerden yararlanır fakat bu da vücudumuzda laktik asit üretimine neden oluyor.Laktik asit kısa vadede glukoza dönüşür oysa uzun vadede artmaya devam edince pH'ı düşürür ve çeşitli sorunlara yol açar.
İşte burada Japon balıklarında böyle bir döngü söz konusu değilmiş.Çünkü laktik asidi hoop etanol'e dönüştürüyorlarmış.
Etanol, suda epey kolay şekilde yayılıyor. Diğer hiçbir omurgalıda bu yetenek olmadığından Oslo ve Liverpool Üniversitelerindeki bilim insanları, balığın sırrını keşfetmeye girişmişler.
Japon balığının ataları piruvat dehidrojenaz multienzim bileşiğinden sorumlu olan genlerin kopyalarını üretmiş ve orjinal işlevini kaybetmemiş.Zamanla bu genlerin kopyaları bira mayasındakine benzer bir enzime evrilmişler. Bu enzim, piruvik asidi daha sonra etanola dönüşen asetaldehite (veya etanala) dönüştürüyormuş.
Balıklar genel olarak oksijenli solunumda için yüzgeçleriyle oksijen emerek, diğer omurgalılar ile aynı güzergahı kullanıyor.Oksijen düşük olduğu zaman, güzergah kanal değiştirerek etanol üretiyor. Fazla verimli olmasa da, balığın şartlar iyileşene kadar aylarca yatması için yeterli.
Peki ya ne kadar alkol üretiyor?
Liverpool Üniversitesi’nde bir evrimsel fizyolog olan araştırmacı Michael Berenbrink'a göre: “Kuzey Avrupa’daki yaşam alanlarında, buz kaplı göletlerde birkaç ay sürebilen oksijensiz dönemlerde japon balığındaki kandaki alkol yoğunlukları, bu ülkelerde içkili araba kullanma sınırının üstünde olan 100 mililitre başına 50 miligramdan fazlaya ulaşabiliyor...Ancak yine de bu, içinde insanların da bulunduğu diğer omurgalılar oksijenden yoksun oldukları zaman metabolik yan ürün(laktik asit) ile dolmaktan çok daha iyi bir durum.”
Bu araştırmalar japon balıklarının soğuk ve az oksijen barındıran akvaryumumuzda yaşayacak dirençliliklerini açıklayabilir.
Bu araştırma Scientific Reports bülteninde yayınlanmıştır.
Japon balığına dair tüm bilgileri ilk kaynaktan bulabilirsiniz, diğer iki kaynakta araştırmalardan faydalandığım ve yazılarını özetlemeye çalıştığım kaynaklar, teşekkürler, sevgiyle kalın...