Yaklaşık 11 senedir, IT yazılım sektöründe "profesyonel" iş hayatının içindeyim(Yazılım kalite mühendisi - teknik adıyla QA Test Engineer). 2007 yılının şubat döneminde üniversiteden mezun oldum ve 2-3 aylık iş arayışından sonra başladığım iş hayatına bifiil devam ediyorum. 6 aylık askerlik, verdiğim en büyük ara idi. Bu sürede yerli-yabancı birçok firmada çalıştım. Farklı ülkerde, farklı şehirlerde, farklı lokasyonlarda çalıştım. Kaç ekip, kaç proje eskittim şimdiden hesaplayamıyorum.(Cidden, geçen gün düşündüm ve çalıştığım bir iki firmanın adını bir türlü hatırlayamadım). Bu sürenin tamamında özel sektördeki firmalarla çalıştım. Sadece bir tane projem, kamu ile ilgiliydi. Ağırlıklı olarak Telekom olmak üzere, E-ticaret, Enerji, Kamu ve Güvenlik sektörlerindeki projelerde bulundum. Bunların birçoğunda direkt olarak paraya dokunan sistemler(Faturalandırma vs) gibi kritik noktalarda bulundum(Gün içinde 100 milyonlarca Dolar/Euro işlemin döndüğü sistemler).
İster istemez, tüm bu birikim ve farklı çalışmalar bana çeşitli konularda deneyimler kazandırdı. Bunları zamanla paylaşmak istiyorum. Bu yazıda, sektöre yeni başlayan arkadaşlar için birkaç nacizane fikir beyan etmek istiyorum. Yazmayı ve paylaşmayı seven bir insanım. İki tane mesleki blog tutuyorum. Biri Türkçe diğeri İngilizce. Onun dışında, Linkedin, Stackoverflow gibi platformları elimden geldiğince güncel bir şekilde takip etmeye çalışırım. Tüm bu platformlardan ulaşan, yeni mezun veya kısa süredir çalışmaya başlamış arkadaşlardan hep benzer sorular geliyor: Nerden başlamalıyım, nasıl devam etmeliyim ve kendimi ne şekilde geliştirebilirim. Meslek spesifik(QA Test) konuya daha önce şu yazıda bahsetmiştim, bu yüzden bu yazıda biraz daha "genel" yazılım sektörü üzerine fikirlerimi anlatacağım:
- İngilizce: Kusura bakmayın ama biraz gerçekçi olmak lazım, eğer IT sektöründe ilerlemek, iyi bir yerlere gelmek veya birşeyler yapmak istiyorsanız İngilizceniz belirli bir seviyede olmalıdır. Çünkü IT dünyası, doğası gereği hep İngilizce üzerine kurulmuştur ve dökümantasyonların çoğu İngilizcedir. O yüzden, birşeyler öğrenmek istiyorsanız bol bol okuyacaksınız ve okuyabilmeniz için İngilizce bilmeniz gerekmektedir. İngilizce harici dillerde çok az kaynak veya dökümantasyon var. Herhangi bir X konusunda, Türkçe 5 tane makale/soru varsa, İngilizce en az 100 tane var. Hele ki işin için daha spesifik ve niş bilgiler girdikçe İngilizce harici şansınız çok azalıyor. Yıllar önce Yazılım test alanı ile ilgili Türkçe blog yazdığımda farkettim ki Türkçe kaynak nerdeyse hiç yok. Bu şekilde bir sürü insan bana ulaşmıştı ve hep aynı cümle ile başlıyordu mesajlar "Test ile ilgili Türkçe bulabildiğimiz tek kaynak". O yüzden, bu sektörün olmazsa olmazı İngilizcedir.
- Bol bol okuyup araştıracaksınız: IT dünyası, özellikle de yazılım tarafı günümüzde en hızlı değişen sektörlerden biridir. Hergün yeni bir framework, uygulama, platform vs çıkıyor ve varolan bilginiz eskiyor. En büyük diller veya sistemler bile bazen birkaç ay mertebesinde "major" değişiklikler yaşayabiliyor. ava veya C# artık ne hızla değişiyor değil mi? Selenium otomasyon için yazdığım kodlar ortalama 4-5 ayda bir ya hata alıyor ya da uyarı veriyor. Bundan dolayı, yeni sistemleri/değişiklikleri anlamak için bol bol okuyacaksınız. Okumak için sabrınız olmalıdır. Aksi taktirde ya tıkanırsınız ya da gereksiz deneme-yanılma uğraşından ötürü çok fazla zaman/kaynak tüketeceksiniz. Maalesef şunu farkettim ki, Türkiye'de pek kimse okuma meraklısı değil ve herkes hazır bir "hap" şeklinde birilerinin onlara birşeyler vermesini/öğretmesini bekliyor.
- Herşeyi bilmeyi değil, nasıl bilinmesi gerektiğini öğrenin: Yine IT doğası gereği, binlerce! farklı alan mevcuttur ve asla hepsini öğrenemezsiniz. Bunun yerine "öğrenmenin" metodunu öğrenin. Yazılım, Sistem, Network, Analiz, Güvenlik vs gibi çok farklı alanlar mevcut(ve her bir alan kendi içinde ayrı bir deryadır), tüm bunları öğrenmeye kalkışsanız zamanınız ve irademiz yetmez. O yüzden, farklı bir alandaki bir bilgiye ihtiyacınız olduğunda nasıl öğrenmeniz gerektiğine odaklanın. Fırsat buldukça okuyacaksınız, Google'ın detaylı arama taktiklerini öğreneceksiniz, farklı sistemlerin birbirine dokunduğu noktaları araştırın. Forumları, grupları takip edin. Bununla ilgili ufak bir anımı paylaşmak istiyorum: Çok niş bir konuda, çok spesifik bir hatayı saatlerce aradıktan sonra bir forumda aynı soruyu gördüm. Forum İngilizce dilinde ama sorunun sorulma/anlatış tarzı o kadar çok ilginçti. Sanki, bir kopyam geçmişe dönmüşte o soruyu yazmış gibi. Forumu okuduktan sonra, merak ettim kim yazmış diye... Benim ekip arkadaşım çıktı :)
- Profilleriniz aktif ve güncel olsun: Aklıma gelen en önemlileri Linkedin, Stackoverflow, Github. Linkedin'de mümkün mertebe akışları takip edin ve bildiğiniz şeyler ipaylaşın, ordaki gruplara katılın. Profesyonel developer olmasanız dahi, bir Github/Bitbucket(veya benzeri ücretsiz kod hizmeti) hesabınız olsun ve birşeyler paylaşın. Stackoverflow söylemeye gerek yok, siz bulun nedenini(tüyo: SO kapansa, yazılımcıların yüzde 90'ı anında işsiz kalır) :) Onun harici, takip ettiğiniz forumları aktif kullanın, mümküne blog tutun(en sevdiğim şey). Bilginizi paylaşmaktan asla korkmayın. Emin olun, siz öğrettiniz diye veya anlattınız diye kimse sizden daha öteye geçemez. Hatta tersi durum söz konusudur, insanların gözünde saygınlığınız artar. Zaten, benim öğrendiğimle beni geçen insanları tebrik ediyorum her zaman, demekki haketmiş ve emek vermiş.
- Kurcalayın: Her zaman birşeyleri kurcalayın. Sadece sözlü veya kulaktan dolma bilgiler olmasın. Bazı durumlarda çok kötü bir hale düşebilirsiniz. Ama deneyen insan, emin olan insandır. Ayrıca, her uğraş/deneme daha farklı fikirler, daha farklı yollar öğrenmemizi sağlar. Hata yapmaktan korkmayın. Takıldığınız yerde hemen pes etmeyin. Unutmayın, ilk "hello world"ü yazdırmak, işin %60'sını öğrenmek demektir. PHP ve Apache beraber kullanma kavramını tam 6 ay araştırmıştım(sene 2003). 6 ay boyunca herşeyi öğrendim ama beraber nasıl çalışıyorlar hala bulamamıştım. Öğrendiğim gün, adeta patlayan baraj misali veya devrilen domino taşları gibi ilerlemişti. İlk Selenium Webdriver scriptimi yazmak günlerimi almıştı. Şimdi ise, yaklaşık 3 saatlik temel eğitimle bütün bunları anlatabiliyorum :)
- Meslek harici farklı bir hobiniz/ilgi alanınız olsun: Mesleğinizi çok sevmeniz, onunla 7/24 yaşayacağınız anlamına gelmiyor. Bazen o gömleği bırakacaksınız, o dünyanın dışına çıkacaksınız. Farklı bir kafa, farklı bir zihin her zaman size işinizde daha fazla başarı getirir. Aksi durumda, en büyük sıkıntılardan biri olan "Sistem körlüğü" durumu yaşarsınız. Aynı şeyde takılı kalıp, farklı görememe durumu.(Testciliğin esasında üçüngü göz olma durumu var. O yüzden, Test gibi ekiplerde daha bir önem kazanıyor). Şahsen, uzmanlığım dışında en çok ilgilendiğim ve sevdiğim konular seyahat etmek, film yapımcılığı, senaryo/hikaye yazarlığı, psikoloi-mitoloji-felsefe dünyasıdır. Bunu söylediğimde, "Türkiye" şartlarında herkes "hoppala, ne alaka" diye soruyorlar :) cevap vermekten yoruldum artık :)
Şimdilik, bir çırpıda aklıma gelenler bunlar. Konuyla ilgili yeni şeyleri hatırladıkça paylaşırım. Sorularınız olursa yorumda iletebilirsiniz.