Bir köyde Doğrudan Demokrasi mümkünken bir ülkede pek mümkün olmadığı için Temsili Demokrasi diye bir şey icat edilmiş durumda.
Oysa şimdi, bu yüzyılda, Elektronik Oylama ve BlockChain gibi sistemler varken, "Millet Vekili" seçmek son derece ilkel.
Ben varım işte, vekile ne hacet!
Herhangi birimiz,bir yasa teklifi verebilir. Ve herkes bunu oylayabilir. Bir vekile ihtiyacımız yok.
Düşünün, ülkece böyle bir sistemimiz olsa, çocuğa, kadına, diğer canlılara şiddet yasaları çoktan çıkmış olmaz mıydı? Kravat takan tacizciye indirim yasaları çoktan yürürlükten kalkmış olmaz mıydı? Baklava çalan çocuğun cezası 7 yıl, Un fabrikası çalanın cezası, 7 gün olur muydu?
Diğer taraftan, bizim adımıza oy verebilir diye yetkilendirdiğimiz vekiller; A yasası için bizim düşüncemiz yönünde el kaldırırken, B yasası için bizim istemediğimiz şekilde el kaldırabiliyor. Yasaları kendimiz oylasak böyle dertlerimiz de olmadı.
Bir kere daha "Bu çağda, millet Vekiline ihtiyacımız yok" deyip diğer kısma geçiyorum.
Yüzdokrasi
Hem temsili demokrasi hem de yüzdokrasi[1] için hala bazı sorunlarımız var.
1) Uzmanlık.
Açıkça biliyoruz ki günümüzde hiç kimse, her şeyi biliyor olamaz.
Örneğin Futbol Federasyonu ya da sportif bir konu hakkında bir yasa çıkması gerekiyor. Ancak benim bu konuda "Boks'un spor kabul edilmemesi"ni önermek dışında söyleyebileceğim çok bir şey yok. Bununla birlikte kendi çapımda yaptığım araştırmalara göre, %25 oranında kendim oylayabilir, sadece bu meseleye özel olmak üzere, fikirlerine güvendiğim bir kişiye %75 oranında yetki verebilirim.
Yarın ben de Her beldeye Yazılım Evi kurulmasıyla ilgili bir yasa teklifi verebilirim. Bu yasanın oylanması için; Spor konusunda bilgili arkadaşım, kendisi %35'luk oy verirken geek bir arkadaşına %65 oranında yetki verebilir.
2) Yaş
İnsanoğlunun henüz çözemediği bir başka sorun, yaşlanma ve ölüm.
Türkiye için ortalama yaşam süresi 78 yıl. Böyle bir durumda 77 yaşındaki birisinin verdiği oy, onun hayatını potansiyel olarak; "az süre" etkileyecekken aynı oy 17 yaşındaki birisinin hayatını daha "uzun süre" etkileyecek demek.
Bu durumda, oy yüzdelerinin 12-13 yaşından itibaren az bir oranla başlayıp artması ve yaşam süresi sonuna doğru orantısal olarak düşmesi önerilebilir.
Bununla birlikte yaşı fazla kişiler, ilgi alanlarına ve yaşlarının verdiği tecrübeye göre çevrelerinden daha yüksek oranda oy yetkisi alabilir. Böylece Tecrübe gibi bir kıymet de boşa gitmemiş olur.
Yüzdokrasi sistemi işlemeye başladığında yasamanın farklı olanlarında da kullanılabilir.
Örneğin, 20 yaşında birinin 18 yaşında birini dövmesi ile 40 yaşında birinin 18 yaşında birini dövmesi gibi olaylarda, aradaki yaş farkı arttıkça ceza miktarı orantısal olarak artabilir.
Hatta ekonomiye, ev araba fiyatlarına vb.. yüzdokrasi bulaştırılabilir ;)
[1]Daha doğarken kelimenin değişme uğrayacağı kesin olduğu için Yüzdeokrasi'deki "e" harfi düşmüş olarak kullanmak Türkçe'ye daha uygun sanırım
Görsel ve ileri okumalar: aotmp, youtube
Swiss City Runs Trial For Voting Through Ethereum-Based Blockchain ID’s,
The World’s First Blockchain-Powered Election