O, çox sərt və içki düşkünü bir atanın övladı idi. Tamamilə valideyn nəvazişindən məhrum idi. Anası aciz bir qadın idi və övladlarına yetərincə qayğı göstərə bilmirdi. Amma yenə də onu ailəsinə bağlayan yeganə bağ anası idi. Nə yazıq ki, anasını çox erkən itirdi. Bundan sonra həyata baxışları kəskin dəyişdi. Uzun müddət anasının ölümünü qəbullənə bilmədi. Atasının tələbi ilə hərb işinə başlayan gənc adam tezliklə bu işdən uzaqlaşdı. Ürəyi sözlə dolu idi. Yazmalı idi və yazdı. İlk əsəri "İnsancıklar" idi. Onu dostuna oxuyanda dostu heyrətə gəldi. Bəli rus və dünya ədəbiyyatının nadir incisi Fyodor Dostoyevski beləcə yazmağa başladı.
Dostoyevskinin müəllimi həyat və məhrumiyyətlər idi. Doğru deyirlər ki, həyat acısı insanı ya dahi edər, ya da məhv edər.
Dostoyevski birmənalı şəkildə sözləri ilə tarixə damğa vurmuş dahilərdəndir. Onun əsərlərində hər cür insan özünü tapır. Bəzən çox acımasız olur Dostoyevski sözü, bəzən o qədər qəlbə yaxın olur. Düşünürsən ki, adam bunu məhz mənimçün deyib. Düşünürsən ki, axı o məndən çox - çox əvvəllər yaşayıb. Amma bu günümü yazıb. Hər kəs deyə bilər ki, Dostoyevski məni yazıb.
Baxın, bəlkə Dostoyevski bəlkə sizi də yazıb:Belə bir gözəl göy üzünün altlnda bu qədər pis insan necə yaşaya bilirdi?...
Doğrudan da, hamı məsum bir uşaq idi. Necə oldu, biriləri oğru oldu, biriləri qatil, biriləri dələduz, fırıldaqçı.
Dostoyevski deyir ki, lazım olduğu zaman ağlamaqdan çəkinmə, çünki göz yaşları söyləyə bilmədiklərini söyləmək üçün vardır.
Həqiqətən ağlamaq insanı yüngülləşdirir, sanki ürəyindən sallanan bir ağır daşı götürüb fırladırsan uzağa.
Bir də nə deyir? Deyir ki, cəhənnəm insanın ürəyində sevginin bitdiyi yerdir. Sevgisiz ürək suyu qurumuş bulaq kimidir.
Bil ki, insanın dəyərini varlığı deyil, yoxluğu göstərir. Yoxluğu hiss olunmayan insanın varlığı da gərəksizdir.
Bəzi günlər lap " Dostoyevski" oluram. Onu oxumasam ruhum dincəlmir. Ölməzlik budur. Yüz ildən çox aramızda olmayan insanın içimizi dəlib keçən sözləri ilə əbədiyyən yaşamaq.