Zastanów się, kiedy ostatni raz poważnie myślałeś o swojej emeryturze? Prawdopodobnie nigdy, a w dzisiejszych czasach jest to niestety wielki błąd. Codziennie zatracamy się w pogoni za pieniądzem i naszą karierą jednocześnie odsuwając od siebie wizję emerytury. Bo przecież to jeszcze dużo czasu, zdążę nadrobić, a może nie będzie tak źle. Myśląc o emeryturze, każdy z nas chciałby mieć możliwość realizacji głęboko skrywanych marzeń, największych pasji, móc cieszyć się rodziną, relaksem i przyjemnościami, jakie daje życie. Bo przecież będziemy mieli wtedy czas. Tylko że czas to nie wszystko. Dla większości z nas rzeczywistość pewnie nie będzie tak łaskawa. Emerytura może stać się ciągłą walką o związanie końca z końcem, a zamiast przeznaczać czas na odpoczynek trzeba będzie dorabiać na boku. Co zatem powinieneś zrobić, byś za kilkanaście, czy kilkadziesiąt lat nie musiał martwić się o godziwe życie?

Czarna wizja jesieni życia

Zasadniczo masz dwa wyjścia. Pierwsze z nich to zwyczajne życie w błogiej nieświadomości i czekanie na to, że gdy osiągniesz wiek emerytalny Zakład Ubezpieczeń Społecznych, co miesiąc będzie przelewał na Twoje konto określoną sumą pieniędzy. Jeśli w taki sposób planujesz swoją przyszłość, to muszę Cię jednak rozczarować. Obecna kondycja ZUS-u jest ZŁA, a prognozy wskazują na to, że system emerytalny stanie się jeszcze bardziej niewydolny. Jeżeli nie jesteś w temacie przypomnę Ci, że w naszym kraju pieniądze, które gromadzisz na swoją emeryturę, nie leżą spokojnie na jakimś koncie bankowym i są Twoje jedynie na papierze. W Polsce borykamy się z ujemnym przyrostem naturalnym, który w pierwszej połowie tego roku wyniósł -0,6 promila^[1].

Niepokojąca jest też struktura wiekowa społeczeństwa i postępujący proces jego starzenia się. W praktyce wygląda to tak, że grupa emerytów cały czas się powiększa, przy jednoczesnym spadku liczby osób w wieku produkcyjnym. Oznacza to, że obecnie pracujesz nie tylko na swoją przyszłość, ale też na zapewnienie środków na emerytury obecnym beneficjentom tych świadczeń. Już teraz przeciętna miesięczna emerytura jest aż o 52% niższa od wynagrodzenia otrzymywanego za wykonywaną pracę^[2]. A co jeśli na wypłatę Twojego świadczenia zwyczajnie zabraknie środków? Oczywiście jest to pesymistyczny scenariusz, ale próbuję Ci uświadomić, że odprowadzając jedynie składki do ZUS-u, stąpasz po bardzo cienkim lodzie. Musisz zdać sobie sprawę z ryzyka jakie podejmujesz odsuwając temat swojej emerytury.

Istnieje również drugie wyjście, które będzie od Ciebie wymagało więcej zaangażowania, silnej woli i systematyczności. Mogę Ci jednak zagwarantować, że dzięki niemu zminimalizujesz ryzyko, zbudujesz sobie stabilną przyszłość i nawet będąc emerytem, nie będziesz musiał sobie niczego odmawiać. W tym przypadku liczysz jedynie na siebie, ale pozwoli Ci to traktować państwową emeryturę tylko jako dodatek na waciki! :)

Czy chcesz mieć fajną emeryturę?

Przemiany, które zaszły po 1989 r. dotyczą nie tylko kwestii politycznych w Polsce, ale również nas jako społeczeństwa. Zaczęliśmy korzystać ze wszystkich dóbr, jakie daje kapitalizm i w efekcie staliśmy się społeczeństwem konsumpcyjnym. Bezustannie chcemy podwyższać swój poziom życia i korzystać z niego tu i teraz. Zaciągamy niekorzystnie oprocentowane kredyty, budujemy domy, których utrzymanie pochłania ogromne ilości środków i kupujemy samochody, na które w gruncie rzeczy nas nie stać (taki polski standard). Żyjemy ponad stan i wydaje nam się, że wszystko jest w porządku, póki zdrowie dopisuje, a pracodawca co miesiąc zasila konto pokaźną sumą pieniędzy. Z wiekiem przyzwyczajamy się do coraz to wyższego standardu egzystencji. Fachowo określa się to inflacją kosztów życia.

Gdy przychodzi jego jesień, wszystko przestaje się rysować w tak różowych barwach. Osoby, które wcześniej nie planowały swojej przyszłości, borykają się z brakiem pieniędzy. Przecież utrzymanie 350 m2 domu kosztuje, a samochód trzeba zatankować i go ubezpieczyć. To wszystko w zderzeniu z rzeczywistością wiąże się z drastycznym obniżeniem jakości życia, do którego przez tyle lat przywykliśmy i nie chcemy się z nim rozstawać. Ten przyczynowo skutkowy łańcuch kończy się frustracją, a w skrajnych przypadkach nawet depresją i innymi zaburzeniami. Wiem, że ta wizja może być dla Ciebie dołująca, ale taka jest prawda. Pierwszym krokiem do rozwiązania problemu jest zdanie sobie z niego sprawy. Staram Ci się uświadomić, że powinieneś zadbać o swoje życie już teraz. Jeśli dziś podejmiesz odpowiednie działania, to za 20 lat nie będziesz wyrywać sobie włosów z głowy i myśleć: co ja zrobię?!

Zacznij oszczędzać!

Oszczędzanie to najlepsza forma zabezpieczenia finansowego na przyszłość. Podstawową zasadą, o której powinieneś zawsze pamiętać, jest jednak dywersyfikacja działań, czyli jednoczesne korzystanie z kilku różnych rozwiązań, by w razie ewentualnych niepowodzeń inwestycyjnych, czy zmian legislacyjnych nie zostać z niczym. Masz różne możliwości, począwszy od odkładania do skarpety, poprzez inwestowanie w fundusze, akcje, złoto, kryptowaluty czy założenie klasycznej lokaty bankowej. Pozwól, że trochę bliżej przyjrzymy się tym wszystkim wymienionym wyżej opcjom.

Trzymanie pieniędzy w skarpecie, pod tapczanem, czy w innego rodzaju domowej skrytce z oszczędzaniem właściwie ma niewiele wspólnego. Fakt, nie wydajesz tych pieniędzy i przy odrobinie samozaparcia i regularności Twój domowy sejf będzie się zapełniał. Ale na tym w zasadzie kończą się zalety tego rozwiązania. Środki gromadzone w taki sposób nie pracują i z upływem czasu tracą na wartości, ponieważ zjada je inflacja. Do tego wszystkiego dochodzi lęk o to, że w każdej chwili możesz stracić oszczędności swojego życia w wyniku kradzieży, wyłudzenia czy innego rodzaju przestępstwa. Dlatego dwa razy się zastanów, zanim zdecydujesz się na tę formę ulokowania oszczędności.

Jeśli chodzi o akcje i fundusze inwestycyjne, to te formy wiążą się z obietnicą wysokich zysków, ale jednocześnie z podwyższonym stopniem ryzyka. Aby odpowiednio w ten sposób ulokować swoje środki, powinieneś dysponować szeroką wiedzą z zakresu ekonomii, która pozwoli Ci podejmować właściwe decyzje. Owszem, funkcjonuje też instytucja doradców inwestycyjnych, jednak w przeważającej mierze ich zadanie nie polega na doradzaniu, a na zaplanowanej sprzedaży określonych produktów finansowych. Zatem jeśli masz głowę na karku, możesz spróbować tej formy oszczędzania, ale podejmuj wszystkie kroki z rozwagą, bo bardzo łatwo tutaj o poniesienie dotkliwych strat.

Kryptowaluty to teraz temat bardzo na czasie, ale są one tak niestabilne, że planując swoją przyszłość, nie warto brać ich w ogóle pod uwagę.

Możesz też zainwestować w złoto, które od stuleci postrzegane jest jako bezpieczna lokata na przyszłość. Nie bez powodów, duża część rezerw banków centralnych to właśnie ten szlachetny kruszec w czystej postaci. Złoto skutecznie chroni się przed skutkami inflacji, jest dobrem rzadkim, utrzymuje stabilną cenę nawet w momentach załamania gospodarczego i jest jedyną walutą akceptowaną na całym świecie. Inwestować w złoto możesz bezpośrednio (nabywając sztabki, bądź monety), a także pośrednio (kupując np. certyfikaty inwestycyjne, czy akcje spółek zajmujących się wydobywaniem tego kruszca). Jednak bezsprzecznie w złoto najlepiej lokować swoje pieniądze długoterminowo^[3].

Jeśli szukasz czegoś w krótszej perspektywie czasowej, możesz umieścić swoje oszczędności na lokacie bankowej. Co prawda depozyt na rachunku bankowym gwarantuje Ci pewny zysk, jednak w porównaniu do innych metod oszczędzania, jest on znikomy. Wreszcie, możesz regularnie odkładać odpowiadające Ci sumy na Indywidualnym Koncie Zabezpieczenia Emerytalnego i aspekty tego właśnie sposobu oszczędzania szczegółowo Ci przybliżę.

Czym jest Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego i jak je wybrać?

Jest to produkt emerytalny stworzony przez rząd w ramach III filaru systemu emerytalnego. Oszczędzanie na tym koncie jest dobrowolne i stanowi uzupełnienie emerytury gromadzonej w ramach ZUS i OFE. Zatem tylko od Ciebie zależy, czy zaczniesz gromadzić swoje środki w ramach IKZE.

IKZE może być Twoim emerytalnym kołem ratunkowym pod warunkiem, że zdecydujesz się na właściwe dla siebie konto oferujące Ci korzystne warunki. Na etapie wyboru konta warto zwrócić uwagę na kilka ważnych czynników. Pamiętaj, tutaj chodzi o Twoją przyszłość, więc warto zrobić to dobrze.

Po pierwsze, zorientuj się jaka opłata jest pobierana za jego otwarcie. Niektóre firmy liczą sobie za to nawet kilkaset złotych, ale bez obaw. Można też znaleźć na rynku takie, które oferują otwarcie konta bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów. Kolejną kwestią, która będzie dla Ciebie ważna, to konieczność regularnych wpłat. Zasięgnij informacji, czy produkt finansowy który chcesz wybrać, jest wystarczająco elastyczny, czyli czy sam możesz decydować o tym ile i jak często wpłacać na swoje konto IKZE.

Równie ważna jest wysokość pierwszej wymaganej wpłaty. Upewnij się, że nie uderzy Cię ona zanadto po kieszeni i nie zniechęci do systematycznego oszczędzania. Na koniec zapoznaj się z opłatami, które TFI pobiera za to, że w Twoim imieniu obraca powierzonymi środkami. Na dowód, że można znaleźć korzystne konto IKZE spełniające wszystkie powyższe kryteria, zachęcam Cię do zapoznania się z tą ofertą https://www.nntfi.pl/emerytura/ikze, która po starannych poszukiwaniach jest jedną z najlepszych. Decyzję o wyborze konta radzę Ci podjąć po dokładnych przemyśleniach i zapoznaniu się z różnymi propozycjami, ale pamiętaj, że nie jesteś dożywotnio związany z jedną instytucją finansową.

Jeśli nie będziesz zadowolony ze swojego konta IKZE, lub znajdziesz inny bardziej korzystny produkt, to oczywiście możesz przenieść swoje środki. Z niektórych kont- tak jak ze wspomnianego przeze mnie powyżej- możesz po roku, bez żadnych kosztów przenieść swoje pieniądze na inne konto IKZE. Jednak przed wykonaniem takiej operacji, zawsze dokładnie powinieneś zapoznać się z zapisami regulaminu prowadzenia Twojego konta.

Co jeszcze powinieneś wiedzieć na temat tej formy odkładania na własną emeryturę? Pamiętaj, że rocznie na swoje konto IKZE możesz wpłacić maksymalnie 1,2 krotność średniego wynagrodzenia. W kończącym się właśnie 2017 roku, ten limit wpłat wyniósł 5115,60 zł. Nie musisz obawiać się żadnych zmian w systemie emerytalnym i żyć w ciągłym stresie, że ktoś wyciągnie rękę po Twoje pieniądze. Chronią Cię regulacje prawne, zgodnie z którymi ewentualne modyfikacje systemu emerytalnego nie spowodują przejęcia przez Państwo, Twoich wpłat zgromadzonych na koncie IKZE. Co prawda nie można dokonać wypłaty części środków z konta, ale w razie potrzeby nawet przed osiągnięciem 65 lat, możesz wypłacić wszystkie pieniądze zgromadzone na koncie IKZE. W takim przypadku musisz jednak pamiętać, że wypłacone środki automatycznie zwiększają Twój dochód w danym roku podatkowym. Taka operacja sprawia, że podwyższa się ryzyko wpadnięcia w drugi próg podatkowy a co za tym idzie, będziesz zmuszony do zapłaty na rzecz Państwa wyższej sumy.

IKZE- jak na koło ratunkowe przystało- jest zabezpieczeniem finansowym nie tylko dla Ciebie, ale również dla Twoich najbliższych. Jeśli nie zdążysz skorzystać ze zgromadzonych przez siebie środków, zgodnie z prawem są one dziedziczone przez osoby wskazane przez Ciebie w testamencie, a w przypadku braku konkretnych zapisów wchodzą w spadek. Nie musisz się zatem martwić, że wszystkie środki, które zdołałeś oszczędzić przez większą część Twojego życia, przepadną w przypadku Twojej śmierci.

Konto IKZE jest równie bezpieczną formą oszczędzania, co popularne lokaty i konta oszczędnościowe. Posiada jednak cechy, które dają mu istotną przewagę nad tymi dwoma produktami finansowymi. Po pierwsze jest to minimalna wartość inwestycji. Jeśli chcesz założyć lokatę, minimalny próg inwestycji w zależności od banku, waha się pomiędzy 1000 a 10 000 zł. By zacząć oszczędzać z IKZE, minimalny próg inwestycji to zaledwie 50 zł. Na korzyść IKZE działa też to, że jest ono ciągłą formą oszczędzania. Nie musisz więc jak w przypadku tradycyjnych lokat zaprzątać sobie głowy odnawianiem produktu co 3, 6 czy 12 miesięcy. Jednak tym, co najbardziej powinno przykuć Twoją uwagę, jest oprocentowanie. Na lokacie, czy koncie oszczędnościowym możesz zyskać maksymalnie kilka procent w skali roku, podczas gdy oprocentowanie na IKZE sięga nawet kilkunastu procent^[4]. To imponująca różnica, prawda? A to jeszcze nie wszystkie profity płynące z faktu oszczędzania z IKZE.

W dużym skrócie:

sam decydujesz ile odkładasz,
gromadzone pieniądze realnie należą do Ciebie- nie musisz obawiać się, że zmienią to modyfikacje w systemie emerytalnym,
możesz wypłacić swoje środki nawet przed osiągnięciem 65 roku życia,
oszczędności z IKZE w przypadku Twojej śmierci zostaną w całości przekazane spadkobiercom,
środki na IKZE w porównaniu do innych produktów finansowych są naprawdę wysoko oprocentowane.

Możesz zyskać więcej niż myślisz

IKZE przyniesie Ci realne korzyści, którymi możesz cieszyć się już teraz, a nie dopiero po zakończeniu procesu oszczędzania. Zgodnie z polskim ustawodawstwem, decydując się na tę formę oszczędzania, masz zagwarantowane pewne przywileje. Przysługuje Ci na przykład coroczne odliczenie podatkowe. W praktyce daje Ci to możliwość zmniejszenia płaconego podatku o 18% lub 32% kwoty wpłaconej na IKZE. Jeśli zdecydujesz się na założenie konta IKZE jeszcze w tym roku, możesz obniżyć swój PIT nawet o 1637 zł! Ale to nie wszystko. Czy wiesz, czym jest podatek Belki? To potoczna nazwa podatku od dochodów kapitałowych, który jest rodzajem procentowego podatku dochodowego od osób fizycznych, a jego wysokość wynosi 19%. W rzeczywistości funkcjonuje to tak, że zyski z Twoich lokat czy kont oszczędnościowych, zostaną automatycznie pomniejszone właśnie o wspomniane 19%. Podatek Belki jest pobierany bezpośrednio przez bank, więc nie musisz się z niego rozliczać samodzielnie^[5].

Zdaje sobie sprawę, że oddanie Państwu blisko ⅕ wypracowanych przez Twoje oszczędności zysków nie jest optymistyczną perspektywą. Jednak decydując się na produkt finansowy jakim jest konto IKZE, jesteś zwolniony z płacenia podatku od dochodów kapitałowych. Jedyny koszt jaki poniesiesz po wypłaceniu środków ze swojego konta IKZE po osiągnięciu 65 lat, to jednorazowy 10% zryczałtowany podatek. Jak sam widzisz, IKZE to czysty zysk. Jeśli nie dysponujesz specjalistyczną wiedzą dotyczącą inwestycji, polecam Ci skorzystać z Konfiguratora Funduszy Inwestycyjnych. Po określeniu Twoich preferencji, konfigurator wskaże odpowiadające im grupy funduszy. Dzięki temu będziesz miał pewność, że wybrany produkt inwestycyjny w jak największym stopniu odpowiada Twoim potrzebom.

Polecam Ci zapoznać się też z artykułem Michała Szafrańskiego na temat IKE i IKZE. Znajdziesz tam również kalkulatory do obliczenia swoich oszczędności. ;)

Weź sprawy w swoje ręce

Teraz sam rozumiesz, że to jak będzie wyglądała Twoja emerytura, zależy tylko od Ciebie. Jeżeli chcesz spać spokojnie, to możesz liczyć tylko na siebie i proaktywnie zadbać o swoją przyszłość. Zbudowanie własne portfela inwestycyjnego zabezpiecza Twoją przyszłość bez dwóch zdań, dlatego zachęcam Cię do zgłębienia tajników oszczędzania i podzielenia się własnym zdaniem na ten temat.

^[1] https://www.pb.pl/dzieci-spiesza-sie-na-swiat-867781

^[2] Komunikat w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2014 r.

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie OECD

^[3] http://marciniwuc.com/czy-warto-inwestowac-w-zloto-sti-02/

^[4] https://konto-ikze.pl/alternatywa

^[5] https://www.bankier.pl/wiadomosc/Co-to-jest-podatek-Belki-2042067.html