ကင္းစီး
ငသတ္ကို အျခားဗ်ည္းမ်ားအေပၚက ဆင့္ေသာအခါ ျဖစ္ေပၚေသာ ပံုစံကို ကင္းစီးဟုေခၚပါသည္။
ကင္းစီးသည္ ငသတ္ပင္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ငသတ္၏ ထံုးစံအတိုင္း ကဝဂ္ဗ်ည္းမ်ားအထက္က ရွိျမဲျဖစ္ပါသည္။ မ်က္ေမွာက္ကကၤာ၊ သခၤါရ၊ သဂၤါယနာ၊ သဃၤာ စသျဖင့္ျဖစ္ပါသည္။ အမ်ားစုသည္ ပါဠိသက္မ်ားျဖစ္ျပီး ပါဠိပုဒ္ သံ ႏွင့္ ဓာတ္တုို႔ နိဂၢဟိတသႏၶိျဖစ္ရာမွ ဝဂၢႏၲံ ဝါ ဝေဂၢသုတ္အရ ငအျပဳျဖစ္ၾကျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ကင္းစီးမူလ ေသးေသးတင္က ျဖစ္ပါသည္။ လႏွင့္သ တို႔အထက္တြင္လည္း ျမန္မာမႈတြင္ရွိႏိုင္ပါသည္။ တနလၤာ၊ အသၤာ၊ ဟသၤာ စသျဖင့္။ ပါဠိလို အံသ၊ ဟံသ စသည္ပင္။ ျမန္မာေရးထံုးတြင္ အတိုခ်ံဳးအေနျဖင့္ သေဘၤာ ပုဒ္ကုိ ကင္းစီးျဖင့္ ေရးသားရိုးျဖစ္ပါသည္။ ပါဠိစကား သံ+ေပါတ မွဆင္းသက္သည္ဟု ယူဆၾကပါသည္။
သုိ႔ေသာ္ စၾကာ ပုဒ္တြင္ စၾကၤာဟုမွားေရးသူမ်ား၊ ေယာက္်ား ပုဒ္ကို ေယာကၤ်ား ဟု မွားေရးမိသူမ်ား ရွိတတ္ပါသည္။ သတိျပဳရန္ျဖစ္ပါသည္။ ေယာက်ား ဟု ေသာၾကာ မွာေရးသလို ေရးခဲ့ႏုိင္ပါသည္။ အဖတ္မရွင္းဘဲ ေယာနယ္ကက်ား ဟုဖတ္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ကအထက္တြင္ တမင္ အသတ္တင္ျပီး ေယာက္်ား ဟုေရးခဲ့ၾကပုံရပါသည္။ ယပက္လက္အထက္တြင္ ေယာက်္ား ဟုေရးသားက မွားပါသည္။
သေဘၤာ..စသည္မွာ ပါတဲ့ ကင္းစီးကို သ.ေရး င.သတ္ သင္ ဟု ဖတ္ရမည္ လား? ဘယ္သို႔ဖတ္ရမည္ နည္း?
က်ေနာ္ကေတာ့ ထိုကဲ့သို႕ဖတ္ပါသည္။ ဘာဖတ္ဖတ္ သ ေရး ငသတ္ စသျဖင့္မဖတ္ဘဲ သ ငသတ္ လို႔ ဖတ္တာမ်ိဳးသာ ထူးပါသည္။ ေရး ဆိုျပီးထည့္ဆိုဖြယ္မရွိ အားလံုးကုိ ေရးသားရသည္ဟု ယူဆပါသည္။ ထုိ႔ျပင္ ကၾကီး တေခ်ာင္းငင္ စသျဖင့္လည္း မလိုဘဲ မဆိုခ်င္ပါ။ က တေခ်ာင္းငင္ ကု ဟုသာဆိုခ်င္ပါသည္။ သ ကင္းစီး သင္ ဆိုတာကေတာ့ အူေၾကာင္ေၾကာင္ ႏုိင္ပါသည္။
သ ငသတ္ သင္၊ သေဝထိုး ဘ ေရးခ် ေဘာ။ သင္းေဘာ။ မွတ္ခ်က္အျဖစ္ သတ္ပံုေခၚေပးမွသာ (ငသတ္ကို ဘထက္ ကင္းစီးဆင့္) ဟု ထည့္ေျပာေပးရန္လိုပါလိမ့္မည္။
ဆက္ပါအံ့။ ဒ လံုးတင္ ဒိ ဟုဆိုမွ အသံသေဘာေပၚပါသည္။ ဤသို႔လည္း ငယ္စဥ္ကတည္းက မွန္ကန္စြာ အသင္ခံရေသာေၾကာင့္ စာဖတ္စြဲပါသည္။ အမွန္မွာ ဒ အိ ဒိ ဟုပင္ တကယ္က သေဘာေပါက္ဖုို႔ ပိုလိုအပ္သည္ ထင္ပါသည္။ သို႕ေသာ္ အေရးကိစၥတြင္ ဓိ ႏွင့္ မေရာေအာင္ ဒေဒြး လံုးတင္ ဒိ ဟု ေျပာသင့္က ေျပာႏိုင္သည္ထင္ပါ၏။ လံုးၾကီးတင္ကိုပင္ လုံုးတင္ ဟု ေလွ်ာ့ခ်ရြတ္ဆိုပါသည္။
အဖတ္သည္ အသံ၏သေဘာကုိသာ ဖတ္သင့္ေပသည္။ ဥပမာ အ ေရး အ။ အ ေရးခ် အာ။ ဆိုရာတြင္ အ ကိုသူ႕ခ်ည္းသက္သက္ေရးရင္ အ။ ထုိ႔ေနာက္ ေရးခ်သေကၤတေၾကာင့္ အသံရွည္ ဒီဃျဖစ္လာေၾကာင္း မသိစိတ္မွာ စြဲသြားေစဖို႕သာ လိုပါသည္။
သ ေသးေသးတင္ သံ။ ဃ ေရးခ် ဃာ။ သံဃာ။
သ ငသတ္ သင္။ ဃ ေရးခ် ဃာ။ သင္ဃာ။
ဟု ဆုိတတ္ျခင္းအားျဖင့္ ေသးေသးတင္ ကို င ျပဳ တဲ့သေဘာ သင္ေသာအခါ ရွင္းသြားေပမည္။ အသံကို အေရးက လုိက္သင့္ျပီး။ အေရးကို အသံထုတ္ကာ အကုန္ေျပာစရာကိစၥ ပံုႏွိပ္တုိက္စာစီစာေရးမ်ားအတြက္သာ လိုသည္ဟုထင္ပါသည္။