Vyolans sou timoun yo te rampant nan Lafrik, Ayiti pa eskli. Kòm sa yo mwen kwè ke li nesesè pou nou diskite sou pami ti sijè sou sa
sous
Imajine yon timoun ap resevwa bat yo ak paran l yo epi li pa ka ede li. Sa a ap afekte kwasans yon timoun nan mantalman ak fizikman
Koulye a, miltipliye ke plizyè fwa sou chak jou, epi ou jwenn yon aperçu de ki jan devastatè li dwe pou timoun k ap viv anba ki kalite anviwònman domestik. Vyolans nan fanmi an kreye yon anviwònman kote timoun ap viv nan pè konstan.
Pwoblèm vyolans domestik ak abi sou timoun se pa yon bagay nouvo. Yo pwofondman consacré nan kilti nou yo, epi yo souvan referans kòm yon pwoblèm prive. Se pa etonan, fanm ak timoun, pa mil a chak ane, rele soti pou èd jan yo toujou ap fè yo soufri sikolojik, fizik ak abi seksyèl. li plis
Nan men dwat yo, fanmi an kapab yon refij san danje kote lanmou, sipò ak apresyasyon gen anpil. Lè nan men yo mal, sepandan, lavi fanmi kapab lanfè kote timoun yo toujou viktim yo inosan, swa kòm temwen oswa kòm objektif nan abi domestik. Chòk la ke tout sa a pote nan timoun se inimajinabl.
Temwen vyolans nan fanmi an ka fè timoun yo twomatikman. Nan tan lontan an te itilize pou yon liy delimiter solid ant vyolans domestik ak pwoblèm pwoteksyon timoun. Retounen Lè sa a, li te enposib pou nenpòt moun ki entèvni sou non timoun lan sòf si te gen prèv ki klè ak konvenk nan abi sou timoun. Se konsa, li te vin yon sous fristrasyon pou anpil moun ke yo pa kapab fè yon bagay yo legalman pwoteje timoun yo soti nan temwen nenpòt vyolans domestik plis.
Nouvo Lwa pou Fanmi an ofri plis pwoteksyon pou timoun. Pi resamman, te gen nouvo chanjman nan lwa familyal ki te pran efè sou jen 7yèm, 2012. Nouvo chanjman ki vize pou ogmante kantite pwoteksyon pou timoun ki ekspoze a vyolans, abi oswa neglijans.
Nan tan lontan an, anfaz la te sitou sou vyolans fizik tankou atak, swiv, abi seksyèl oswa entansyonèlman sa ki lakòz domaj nan pwopriyete.
Nouvo definisyon agrandi vyolans familyal kounye a gen ladan nenpòt zak oswa konpòtman ki pwodui gwo pè nan timoun yo oubyen nenpòt manm fanmi an. Sa a gen ladan presyon, tralye, manipilasyon emosyonèl, abi finansye ak mal nan bèt domestik.
Anba nouvo chanjman sa yo, yo konsidere yon timoun konsidere yo te ekspoze a vyolans familyal lè yo wè oswa tande nenpòt fòm vyolan nan kay la.
Pataje paran ak enkyetid sekirite timoun
Avèk respè paran yo pataje, dispozisyon nouvo yo fè li klè ke yo pral bay paran yo pataje paran yo sèlman si mezi yo an plas pou asire sekirite timoun lan.
Yon lòt chanjman enpòtan an se ke "rezonab" pè se pa yon avantou pou swadizan vyolans nan fanmi an. Gen kritik ke sa a kreye yon brèch pou reklamasyon ekzajere oswa fo pa yon paran. Erezman, ki fè fo akizasyon sou abi pandan pwosedi tribinal la gen divizyon grav osi lwen ke pwosedi tribinal fanmi an konsène, bay yon prevantif fo akizasyon yo te fè.
Pwoblèm prensipal yo fè fas ak timoun yo an Ayiti
Povrete
Ayiti se youn nan peyi ki pi piti devlope ak pi pòv nan mond lan; 65% popilasyon ayisyen ap viv anba liy povwete a.
Difikilte ekonomik, makonnen ak enstabilite politik, konpoze enpak dezas natirèl sou kondisyon timoun ayisyen, sitou an tèm de sante, edikasyon, byennèt, elatriye.
Dwa pou sante
Malgre devlopman ak amelyorasyon nan sèvis sante, Ayiti toujou ap fè fas defi enpòtan.
Vreman vre, sèlman 40% nan timoun gen aksè a sèvis sante. Nan pifò ka yo, popilasyon an pa gen bon swen: sant sante ka pafwa yo kapab jwenn nòt kilomèt nan kay yo. Anplis de sa, swen pa toujou gratis, kidonk Ayisyen yo souvan ezite konsilte. Pli lwen, peyi a soufri soti nan yon grangou nan pedyat, anpil pwofesyonèl ki resevwa fòmasyon te kouri met deyò enstabilite politik li yo ak mank de sekirite.
Tibebe mòtalite trè wo an Ayiti, premyèman akòz maladi tankou dyare, enfeksyon respiratwa, malarya, tibèkiloz ak VIH (omwen 19,000 timoun ayisyen yo enfekte ak SIDA).
Dwa pou Manje
Malnitrisyon afekte a vas majorite de timoun ayisyen, k ap egzèse yon efè mansyone malad sou sante yo e souvan sa ki lakòz pwoblèm enpòtan nan devlopman fizik ak mantal yo.
Kounye a, mank de zenk, yòd ak vitamin A nan rejim timoun yo sa ki lakòz pwoblèm grav pou kwasans. Nan tèm long la, malnitrisyon gen yon enpak negatif sou devlopman sosyal an jeneral ak kwasans ekonomik.
referans
referans II
referans III](http://www.stubbslaw.com.au/dev/?cat=16&paged=13)