Dènye ete a, moun yo te kòmanse montre moute nan kochon labou-kalm kiltivatè a. Yo te ka pale kreyòl ayisyen, men souvan avèk yon aksan Dominikèn. Yo te di yo te soti nan Repiblik Dominikèn lan, kote gouvènman an te planifye ranvwaye nenpòt moun ki desandan ayisyen, pa fòs si sa nesesè. Yo te rakonte istwa sou vigilantes pote machèt ak rach yo. Menas yo raple yo nan istwa granparan yo 'nan 1937, lè sòlda Dominiken masakre nenpòt moun k ap viv sou fwontyè a yo te panse gade oswa kònen klewon tankou yon ayisyen. "Chak fwa gen yon depòtasyon, gen yon masak," yon sèl refijye te di.Nan pwent pwopwiyete southeastern an Ayiti, jis andeyò vil fwontyè Anse-à-Pitres, te gen yon fèm. Lè granpapa kiltivatè a te achte peyi a de sa, li te rive avèk yon bèf ki te fèt jimo jimo. Se te yon siy nan bon fòtin - yon kado nan men Bondye - Se konsa, li te rele peyi a "Ranch a kado", oswa Parc kado. Pwopriyete a te detaye sou bò lwès la pa yon wout ki pave pave ak sou bò solèy leve a pa babbling Pedernales larivyè Lefrat la, ki make fwontyè a ak Repiblik Dominikèn. Nan ant te yon fouye nan pye bwa mesquite. Chak fwa lajan te sere, kiltivatè a ta koupe pyebwa pou vann kòm chabon. Men, chak pye bwa li te koupe fè fèm nan mwens pwodiktif, ki te fè lajan menm pi sere. Evantyèlman te gen prèske pa gen okenn pyebwa kite, ak topsoil ki lach la kònen nan tanpèt pousyè tè ki choute ak tout rafal nan van.
Kiltivatè a te di yo te kapab mete kan sou peyi l. Li kalkile yo ta deplase sou oswa ale lakay ou byento. Men, pèp la pa t 'deplase. Plis rive chak jou. Nan pi gwo travèse pi lwen nan nò, anpil nan dè dizèn de milye sove atravè fwontyè a te ale nan enteryè ayisyen an. Men, nan sid la byen lwen, alantou Anse-à-Pitres, wout mòn yo chalky yo pi difisil yo travèse, se konsa imigran yo mete kanpe kan sèlman sot pase fwontyè a.
Yo te depoze pa machin nan kamyon Daihatsu ki klere ki pentire oswa te vin sou pye, pote po, chodyè ak matla, balanse valiz sou tèt yo. Yo te bati abri ak ankadreman te fè nan branch yo epi kouvri yo ak tou sa materyèl yo te ka jwenn. Yon fanmi te fè yon miray soti nan yon pè nan Jeans XXL Levi a. Yon lòt lonje soti yon Snuggie sal, manch gòch li yo pandye tankou yon bwouya. Yon moun te jwenn yon gwo afich vinil koulè wouj-ak-jòn ki te pote figi a souri nan yon kandida Dominikèn kongrè a ak itilize li kòm yon do-kay ki enpèmeyab. Pa tonbe, 2,000 moun te k ap viv nan pousyè tè a nan Parc Cadeau. Règleman an te vin gwo ase pou divize an de kan yo ak pèmanan ase yo pwodwi lidè kominote a, yon legliz Wicker-ranpa ak yon lekòl. Kiltivatè a te jete men l ', li ale tounen nan vann chabon.
Yon maten nan mwa novanm, Lamour te chita nan papòt la nan abri yo nan Parc Cadeau. Estrikti a te nan menm bwat katon-ak-baton konstriksyon kòm vwazen yo '. Lamour te jwenn yon konsolatè ak dra pou fè yon do-kay; anlè li, tèt yon poupe a leve je nan syèl la. Koup la te pale dousman youn ak lòt, fason moun yo aprann lè yo ap viv nan kote yo pa vle yo tande. Jean te 35, men li te gen parché, vwa a chire yon nonm de fwa laj li. Lamour, 33, repoze tèt li sou men l '. Li te renmen kenbe aparans li, men li te difisil fè nan Parc Cadeau. Te echap nan leyopa-ekri an lèt detache nan cheve trese l 'yo te kòmanse fray nan solèy la. Zong li yo te fè remorqués remèd koulè wouj violèt nan yon manukur ki te aplike sa pibliye depi lontan.
Lang yo se te yon melanj de kreyòl ayisyen ak panyòl. Jean ak Lamour te fèt an Ayiti, men li te viv nan Repiblik Dominikèn pi fò nan lavi yo. Nan moman ki pi kontan, yo te di blag ayisyen youn ak lòt epi yo te danse bay Dominikèn bachata sou radyo a. Sèt timoun yo tout te fèt sou tè Dominikèn - kèk literalman sou tè a, nan yon kabin palmoud ti kras nan yon fèm deyò Los Patos, yon vil nan sidwès dominiken an. Yo te rete la jouk nan prentan anvan an, lè pwoblèm lan te kòmanse.Sijè a nan konvèsasyon an, kòm dabitid, te lajan. Pa te gen okenn travay pou Jean ak Lamour nan Anse-à-Pitres ak sètènman pa nan Parc kado. Lamour te oblije vann byen yo - fèy papye yo, plak li, menm glas li - pou manje. Fanmi an te orijinèlman te pote de matla pou sis moun pou dòmi sou. Yo te gen nan vann yon sèl. "Mwen pa ka kenbe sou ankò," li te di, fin itilize.