Sanal dünyanın olanaklarının günlük hayat üzerinde etkili bir şekilde kullanılması, fırsatlarının güç geçtikçe artmasını takiben her geçen gün buna yönelik gelişmeler yaşanıyor.
Bu geçiş sırasında gerçek dünyadaki pek çok masraftan, zaman kaybından ve iş yükünden kurtulmak mümkün olurken sanal dünyanın da dezavantajlarından kaçınarak durumun avantajlarından yararlanmak gerekmektedir. Özellikle alışveriş, para transferi, paranın kontrol edilmesi ve birikim yapılması konusunda sunduğu fırsatlarla ön plana çıkan sanal paraların kullanımı giderek artmaktadır.
Ancak bu durum beraberinde paralarını bu şekilde değerlendiren kişilerin çeşitli güvenlik problemleri yaşamasına sebep oluyordu. İşte bitcoin tam da bu noktada devreye girerek doğru bir şekilde kullanıldığı takdirde en güvenli para birimlerinden biridir.
Para Nasıl Doğdu?
İnsanlık tarihinin doğal bir buluşu olarak ortaya çıkan para birimleri aslında bir ihtiyacın karşılanmasında zorunlu var olmuş değerler olarak görülebilir. İnsanlığın ilk dönemlerinde insanlar kendi ihtiyaçları olan ürünleri satın almak için ellerinde bulunan, kendileri tarafından toplanmış veya üretilmiş ürünleri takas etme yoluna giderek bir alışveriş biçimini benimsemişlerdi.
Ancak bu durum beraberinde hangi malın ne kadar değerli olduğu ile ilgili bir sorun ortaya çıkarmış ve takas sırasında hangi malın ne kadar miktardaki kısmının neye karşılık geldiği hususunu çözülmez bir problem haline getirmiştir. İnsanların yaptıkları alışverişler sırasında sahip oldukları ürünleri takas etme yolunun dışında ellerinde bulunan para ile bunu gerçekleştirmeleri ancak ortak bir para birimi bulunması ile gerçekleşmiştir.
İlk zamanlarda çevrelerinde bulunan değerli metalleri ve madenleri bunun için kullanan insanlar sözde ilk bankaların ortaya çıkışı ile şimdi kullandığımız basılı paralara benzer paralar kullanmaya başlamıştır. Para sayesinde insanlar ihtiyaçları olan ürünleri satmak ve bunları satın almak için kazanç elde ederken satış yapmak amacıyla ortak bir değer üzerinden bir para birimi belirlemiştir.
Dijital Para Kavramı
Para birimlerinin insanlar arası ekonomik ilişkilerde aktif bir şekilde kullanılmasının ardından yaşanan teknolojik gelişmeler doğrultusunda aynı anlayışın sanal dünyaya geçmesi de söz konusu olmuştur. Bu noktada 2000’li yılların başında itibaren yaşanan ilerlemeler beraberinde dijital para kavramını ortaya çıkarmıştır. İnternet üzerinden yapılan alışverişlerin ciddi ölçüde artış gösterdiği bu dönemde kullanılmaya başlanan dijital para kavramı temel olarak online ağlar üzerinde rahatlıkla kullanılabilen para birimlerini ifade etmektedir.
Kripto Paranın Sistemi Nasıl İşler?
İlk kez 2009 yılında insanların karşısına çıkan ve sahip olduğu üstün teknolojiler sayesinde üretimi yapılabilen kripto para niteliğindeki Bitcoin ile karşılık bulmaktadır. Bu para birimlerinin transferlerinin yapılması olanağına sahip olmasında Blockchain adıyla bilinen bir teknolojinin kullanılıyor olması hem güvenlik açısından endişeler yaşayan kişilerin sorunlarını kaldırmakta hem de gerçek dünyaya ait kredi kartı, banka kartı, banka şubeleri gibi somut eşyalarda işlem yapmadan alışveriş ve para transferi yapmaya olanak sağlamaktadır.
Kripto para birimi olarak adlandırılmış olsa da işleyiş bakımından dünyada hali hazırda kullanılmakta olan para birimlerinden bir farkı bulunmayan dijital paralar da kendilerine ait bir kur sistemine sahipdir. Piyasada ortaya çıkan para arzı ve talebine bağlı olarak değer belirlemesi otomatik yapılmaktadır. Türkiye’de aralarında olmak üzere dünyanın en çok kullanılan ve en kabul görmüş olan kripto para birimi Bitcoin ise Şubat 2017 itibarıyla yaklaşık 3800 TL civarında seyretmektedir.
Kripto Para ve Dijital Para Arasındaki Fark
Kripto paralarla ilgili olarak bu bilgilerin edinilmesinin ardından pek çok kişinin aklında bir soru işareti olarak kalmış diğer ödeme sistemleri ile bu sistemin arasındaki fark da rahatlıkla anlaşılabilmektedir.
En çok merak edilen sistemlerden olan PayPal sistemi ile ödeme yöntemleri ve kullanılışı itibarıyla bir fark barındıran dijital para tıpkı kendi kur rejimini sürdürmekte olan bir para gibi kullanılmaya olanak sağlamaktadır. PayPal’da ise ödemelerin yapılmasında mutlaka kredi kartı ya da benzeri ödeme sistemleri ile ilk aşamada kişilerin para yatırımı yapması gerekiyor. Türkiye’de yaygın bir şekilde kullanılmasına rağmen PayPal tarafından Türkiye’deki faaliyetlerin durdurulması kararının açıklanmasından sonra Türkiye’deki PayPal kullanıcılarının alışverişlerinde zorluk yaşamaları söz konusu olmuştur.
Bu konudaki etkili çözüm ise mobil ödeme yazılımlarından çok dijital para birimleri sayesinde sağlanabilmektedir. Özet olarak dijital para aslında sanal bir bakiyedir, gerçekteki paranızı aracı kuruluşa vererek size alışveriş yapmanızı sağlayacak sanal bir bakiye vermesinden ibarettir. Kripto paralar da dijital ortamdadır ancak bunlar tamamen başlı başına bir para birimi bir madendir.
Kripto Para’da Güvenlik Nasıl Sağlanıyor?
İnternet üzerinde güvenliğin sağlanması bu konuda çalışmalar yürüten kişileri en çok zorlayan konu olmaktadır. Bir taraftan güvenliğin daha da etkili olması adına çalışmalar yapılırken bir taraftan da bu güvenlik sistemlerini aşabilecek etkili sistemlerin bulunması süreci çok daha karmaşık bir hale getiriyor. Konu kişilerin uzun süre birikim yaptıkları ve ya da büyük miktarlar karşılığında sanal dünyada karşılık bulmuş olan paraları olunca bu konu daha da büyük bir hassasiyet kazanmaktadır.
Bu noktada kripto para olarak bilinen bir kavram sayesinde bu alanda işlem yapan herkesin güvenle işlem yapması sağlanabiliyor.
Adını matematikte kullanılmakta olan ve şifreleme, gizlilik, kimlik korunması gibi amaçlara hizmet eden kriptografiden alımış olan kripto paralar bu bilimin gelişmesinin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Güvenlik konusunda ulaşılabilecek en üst seviyede korumayı sağlayan bu sistemle ortaya çıkmış ilk para Bitcoindir. Bu da sanal para birimleri arasında Bitcoinin sahip olduğu hızlı yükselişin anlam kazanmasında önemli ölçüde etkili oluyor.
Merkezsizleştirilmiş Para Birimi
Hali hazırda kullanılmakta olan gerçek dünyadaki para birimlerinden temel işleyiş ve kullanım mantığı olarak kripto para herhangi bir fark bulundurmaktadır. İnsanların akıllarını karıştıran en dikkat çekici nokta ise bu sanal para birimlerinin herhangi bir kurum ya da kuruluş tarafından yönetilmiyor oluşudur. Piyasadaki değerinin korunması, para arzının ve talebinin yönetilmesi konuların etkili olabilecek çeşitli araçlar sayesinde kendi değerinin de korunmasını sağlayabilmiş ve üstün güvenlik önlemleri sayesinde pek çok kişi tarafından kullanılan bir araç haline gelmiştir.
Pazarda ulaştığı kullanıcıların ve ortaya çıkan para transferi dönüşünün gücüyle kendi değerini ortaya çıkarmış olan kripto paralar güvenlik önlemleri sayesinde yakın bir zamanda insanların kullanacağı tek para olarak kullanılabilecek. Özellikle devlet kontrolü altında olmadan para birimlerinin korunmasını sağlayacak olması bu türdeki paralarda rahatlıkla işlem yapabilme olanağını vermektedir. Konunun uzmanları ilerleyen süreçlerde ülkelerin kendi sanal para birimlerini ortaya çıkarabileceğinden söz etmektedir.
Bir Kripto Para Birimi Bitcoin
Kripto para birimleri içinde kullanılmasının yaygınlık kazanmasında ilk kripto para birimi olma özelliğine sahip olmasının önemli ölçüde etkisinin bulunduğu bitcoin kripto para birimi sistemleri ile aynı şekilde işleyen bir para birimdir. Herhangi bir bankaya veya devlet kuruluşuna bağlı olmadan elektronik ortamda kullanılmak üzere işletilebilen para sistemi olarak özetlenebilecek olan bitcoin ilk olarak 3 Ocak 2009 tarihinde kullanıcılara açık hale getirilmiştir. Kurucusu Satoshi Nakamoto olarak bilinse de bitcoin ağının gizlilik ve güvenlik gerekçelerinden dolayı kurucunun kendi ismi olmadığı belirtilmektedir. Piyasada yer bulan para arzı ve talebi karşılığında kendini gerçek para değerlerinde bir konuma oturtan bitcoinin hali hazırda kullanılmakta olan toplam sayısı 21 milyon olarak belirlenmiştir.
Bitcoin'e olan ilginin artmasında Bitcoinin sahip olduğu toplam değerler belirlenerek ne kadar etkili bir ilerleyiş olduğu gözlemlenebilir. Bu noktada 2013 yılı sonlarına doğru 1.5 milyar dolar seviyesinde ilerlemekte olan bitcoinlerin toplam değerinin 2016 yılı sonları itibarıyla yaklaşık 14 milyar dolara ulaşması bu alanda ne kadar büyük bir talep olduğunu ve sistemin ne kadar güçlü bir altyapıya sahip olduğunu göstermektedir.
Blockchain Teknolojisi
Bağlı bulunduğu herhangi resmi bir kurum ya da kuruluş bulunmadığı için para transferlerinin yapılması için kurulacak ağlarda torrent sistemini kullananların da yakından bileceği gibi noktadan noktaya dağıtılmış bir ağ özelliği bulunmaktadır. Ağ üzerinde gerçekleşmiş olan tüm transferler ve ödemeler ağa bağlı bütün yerlere ulaşarak sistemin kayıt altında tutulmasını ve kişilerin paralarının güvenle korunmasını sağlamaktadır.
Elde edilen kayıtlar blokların ard arda gelip şifrelenmesiyle blok zinciri yani blockchain oluşur. Her biri kendine ait hash algoritmaları içeren bloklarda 10 dakikalık süre aralıkları ile yapılan işlemler bir birim olarak karşılık bulmakta ve bunu yapan kişiye de bir miktar BTC verilmektedir. Bu durum beraberinde her bir hash algoritmasının kullanıcılar arasında birbirini takip eden bir sisteme sahip olmasından dolayı güvenliğin sağlanması açısından kırılamayacak şekilde güçlü bağları taşımaktadır.
Bitcoin Nasıl Üretilir?
Bitcoin Mining Nedir?
Bitcoin sistemini kullananların bu alana paralarını yatırmalarındaki en temel sebeplerin başında mining adıyla bilinen madencilik işlemi geliyor. Bitcoin sistemi üzerinde kişilerin para yaratmalarına olanak sağlayan madencilik, çok daha teknik bir alan üzerinden ifade edilmektedir. Matematiksel olarak bitcoin üzerinde işlem yapmaya olanak sağlayan bu sistem hesaplama araçlarının ve yetkilerinin kullanılmış olduğu bir sistem olmaktadır. Kendi bilgisayar donanımlarında yer alan çeşitli parçalarla işlemcilerini kullanarak madencilik yapılması bu noktaların madenci olarak adlandırılmasını da sağlamıştır.
Bitcoin Nasıl Kullanılır?
Nasıl Harcanır?
Pek çok kişi paralarını güvence altına almak ve hatta bir yatırım aracı olarak bitcoini kullanmak amacıyla bitcoini kullanırken bitcoin sisteminin asıl amacı olan sanal dünya üzerinde yapılan alışverişler sırasında bu birimlerin kullanılması da yaygın bir şekilde ilgi görmektedir.
Bitcoin Walletleri
Kişilerin bitcoin wallet adı altında kullanabileceği cüzdanlarında kendilerine ait bitcoinlerini toplamasına olanak sağlayan bu sistem oldukça kullanışlı olmaktadır. Türkiye’de bitcoin satın almak için TL kullanılabilmesi Türkiye’den bu sistemi kullanan kullanıcıların sayılarını da artırmıştır. Bitcoine olan taleplere bağlı olarak değeri değişkenlik gösteren bitcoinde sistemin bir yatırım aracı olarak korunması ve değer görmesi adına limitli bir üretim söz konusudur.
Bitcoin ve Yasalar
Bitcoin'le ödemelerini kabul eden internet sitelerinin hızlı bir şekilde yaygınlaşması ile birlikte hemen hemen her sektörden üretilen ürünleri alırken bu sistemin kullanılabilmesi mümkün oluyor. Kişilerin kendi kimlik bilgilerine yer verilmeden işlemler yapmasına olanak sağlayan bu sistemle ilgili olarak endişe duyulan en önemli konu ise bitcoin sisteminin yasallığı ile ilgilidir.
Bitcoin de dahil olmak üzere dijital para birimlerine ilişkin Türk kanunlarında herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. Bu da beraberinde Türk Ceza Kanunu’nda yer alan kanunların suç saymadığı fillerin ceza gerektirmediği maddesinden hareketle işlemin illegal olmadığının bir ispatı olarak öne sürülmektedir.
Kişilerin bitcoini doğru bir şekilde kullanmaları, dolandırıcılık yapmadan sistemin avantajlarından yararlanmaları halinde sorunsuz bir şekilde sistem işletilebilmektedir. Dolandırıcılık gibi hususlar ortaya çıktığı takdirde Türk kanunları bunun nasıl bir yöntemle gerçekleştiğine bakmadan ceza kararı verdiği için dikkatli olmak gerekmektedir.
Bitcoin'in Yükselişi
Güvenlik konusunda yaşanan tüm endişelere rağmen ödeme yapma ve para transferi sağlama konusunda tüm kontrolü kişilerin kendisine veren Bitcoin sistemi kazandığı değerle ne kadar güvenilir bir sistem olduğunu ispatlamaktadır.
İlk çıktığında hemen hemen birkaç kuruşa karşılık gelecek bir değere sahip olan bir bitcoin değerinin 2017 Şubat ayı itibarıyla 3800 TL civarında seyretmesi ne kadar büyük bir ilerleme kaydedildiğinin göstergesi olmaktadır.
Bitcoin ile Zengin Olmak
Böylesine bir artışın yaşanması Bitcoin’in bazı kişileri zengin etmesini de sağlamıştır. Kendisinin Bitcoin’in kurucu olan Satoshi Nakamoto kimliğine sahip kişi olduğunu iddia eden Craig Wright bunlardan biridir. Şüphesiz sistemin kurulmasından bu yana geçen zaman içinde 450 milyon dolar değerinde bir Bitcoin elde etmesi şaşırtıcı olmamıştır. Bunlara ek olarak Bitcoin sisteminin gelişmesini sağlayan yenilikler yapmaları ile Vitalik Buterin, Tony Gallippi ve Stephen Pair gibi isimlerde zenginleşmiş kişilerdir.
En ilginç hikaye ise Bitcoin sisteminin kurulmasından kısa bir süre sonra 27 dolar yatırım yaparak 5000 Bitcoin satın alan Kristoffer Koch’un öyküsüdür. 2013 yılında 4 sene önce yapmış olduğu yatırımı hatırlayan Kristoffer Koch önceleri şifresini hatırlayamamış olsa da bu süreci atlatmasının ardından kendi hesabına ulaşabilmiştir. 4 senelik sürede gün geçtikçe artan oranda bir seyir gösteren Bitcoin değerlerinin 27 dolardan 900 bin dolara gelmesi Koch’u bir anda zenginleştirmeye yetmiştir.
Bitcoin sisteminin kullanıcı sayısı ve sahip olduğu toplam değerle oldukça büyük bir güce sahip olduğu günümüzde bu kadar hızlı şekilde artan bir gelişme yaşanmıyor olsa da yatırımlarını Bitcoin’e yapmak isteyenler kendilerinin bu sistemde neler kazanabileceğini ancak kendilerini deneyerek görebilirler.