အေမရိကန္ေဒၚလာ ကိုးဘီလီယံနီးပါးရွိတဲ့ ျပည္သူ႔
ဘ႑ာေငြေတြကို ဘယ္သူေတြက ဘယ္လိုသံုးေနလဲ
ျပည္ေထာင္စု အသံုးစရိတ္၊ အစိုးရ ဘတ္ဂ်က္ထဲကို မေရာက္ဘဲ ႏိုင္ငံေတာ္ စီးပြားေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြဆီမွာ သိုမွီးထားၿပီးရွိေနတဲ့ေငြပမာဏဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ကိုးဘီလီယံနီးပါး (က်ပ္ ၁၁ ဒသမ ၈ ထရီ လီယံ) ရွိေနပါတယ္။ အဲဒီေငြေတြဟာ သီးသန္႔ စာရင္းလို႔ ေခၚၾကတဲ့ (Other Account) ေတြထဲ ရွိေနတာျဖစ္ၿပီး ဒီပမာဏဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဘ႑ာႏွစ္ သံုးႏွစ္အတြင္းမွာပဲ ရရွိထားတဲ့ ေငြေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
အခုေဆာင္းပါးမွာ ဒီေလာက္မ်ားတဲ့ ေငြေတြ ဘယ္မွာ
ရွိေနသလဲ၊ ဘယ္သူေတြက ထိန္းခ်ဳပ္ထားလဲ၊ ဘယ္လို
ကိုင္တြယ္သင့္သလဲ စတဲ့ အခ်က္သံုးခ်က္ကို ေဖာ္ျပ
ပါမယ္။
ေငြေတြ ဘယ္မွာလဲ
လႊတ္ေတာ္ အစီရင္ခံစာေတြ၊ ဝန္ႀကီးေတြရဲ႕ ရွင္းျပခ်က္
ေတြ ဒါေတြကို ၾကည့္ၿပီး ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း
အမ်ားစုအ႐ံႈးေပၚေနတယ္လို႔ ျပည္သူအမ်ားက သိထား
ၾကပါတယ္။ဒါေပမဲ့အစိုးရဘတ္ဂ်က္အတြက္ ဘ႑ာေရး
ဝန္ႀကီးဌာနကို လႊဲေျပာင္းေပးျခင္း မရွိဘဲဝန္ႀကီးဌာန
အလိုက္ သီးျခားစုေဆာင္း ထားတဲ့ သီးသန္႔ေငြစာရင္း (Other Account) ဆိုတာေတြ ေပၚလာတဲ့အခါ အ႐ႈံး
ေပၚတာ ဟုတ္ႏိုင္ပါ့မလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းေပၚလာပါတယ္။
တရားဝင္ကိန္းဂဏန္းေတြအရ ျပည္ ေထာင္စုဘ႑ာ ရန္ပံုေငြနဲ႔ လည္ပတ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း
ေတြရဲ႕ အျမတ္ အ႐ံႈးစာရင္း အေျပာင္းအလဲ ႀကီးႀကီး
မားမား မရွိေသးပါဘူး။ ၂ဝ၁၃-၂ဝ၁၄ ခု၊ လုပ္ငန္း ၃၈ ခုထဲက ၁ဝ ခု အ႐ံႈးေပၚပါတယ္။ ၂ဝ၁၄- ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္မွာ လုပ္ငန္း ၃၅ ခုထဲက ၁ဝ ခု၊ ၂ဝ၁၅-၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္မွာ လုပ္ငန္း ၂၈ ခုထဲက ၁၁ ခု၊ ၂ဝ၁၆ - ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္မွာ လုပ္ငန္း၂၆ ခုထဲက ၁ဝ ခု၊ ၂ဝ၁၇ - ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္မွာလုပ္ ငန္း ၂၆ ခုထဲက ရွစ္ခုအ႐ံႈးေပၚခဲ့ပါတယ္။
မၾကာခင္ကဘဲ ျပည္သူ႔ေငြစာရင္း ပူးေပါင္းေကာ္မတီက ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ကို အစီရင္ခံစာတစ္ေစာင္ တင္သြင္းခဲ့ပါတယ္။ ၂ဝ၁၆-၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ အစိုးရရဲ႕ ေၾကြးၿမီဆိုင္ရာ ႏွစ္ပတ္လည္ အစီရင္ခံစာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္နဲ႔ သေဘာထား တင္ျပတဲ့ အစီရင္ခံ
စာ ျဖစ္ပါတယ္။ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားခ်က္အရ ဝန္ႀကီးဌာန ငါးခု၊ ႏိုင္ငံ ပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ၂ဝ မွာ သီးသန္႔ ေငြစာရင္း (OA) ရွိေနတာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ျပည္ေထာင္စုဘ႑ာရန္ပံုေငြ ျပင္ပ ကေန လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရးအဖြဲ႕ ငါးခုရဲ႕ဘဏ္
စာရင္းလက္က်န္ကို ေဖာ္ျပပါ တယ္။
ဒီအခ်က္ေတြေၾကာင့္ပဲ အေမရိကန္ေဒၚလာ ကိုးဘီလီယံ နီးပါးရွိတဲ့ ျပည္သူ႔ဘ႑ာ ေငြေတြ ျပည္သူဆီမေရာက္ဘဲ ဘယ္လိုသံုး ေနသလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းထြက္လာတာပါ။
(ေငြ စာရင္းပမာဏ အတိအက်ကို ပူးတြဲေဖာ္ျပထားတဲ့ ပံုမွာ ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္)
အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားခ်က္အရ
(က) ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာနေအာက္မွာရွိတဲ့-
(၁) သတင္းႏွင့္စာနယ္ဇင္းလုပ္ငန္း၊
(ခ) ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနေအာက္
မွာ ရွိတဲ့-
(၂) ျပည္တြင္း ေရေၾကာင္းပို႔ေဆာင္ေရး၊
(၃) ျမန္မာ့မီးရထား၊
(၄) ကုန္းလမ္းပို႔ေဆာင္ေရး၊
(၅) ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရး လုပ္ငန္း၊
(၆) ျမန္မာ့စာတိုက္လုပ္ငန္း၊
(ဂ) သယံဇာတႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး ဝန္ၾကီး
ဌာနေအာက္မွာရွိတဲ့-
(၇) ျမန္မာ့သစ္လုပ္ငန္း၊
(၈) အမွတ္ (၁) သတၱဳတြင္းလုပ္ငန္း၊
(၉) အမွတ္ (၂) သတၱဳတြင္းလုပ္ငန္း၊
(၁ဝ)ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာေရာင္းဝယ္ေရး
လုပ္ငန္း၊
(၁၁) ျမန္မာ့ပုလဲ ထုတ္လုပ္ေရးႏွင့္ ေရာင္းဝယ္ေရး
လုပ္ငန္း၊
(ဃ) လွ်ပ္စစ္ႏွင့္ စြမ္းအင္ဝန္ႀကီးဌာနေအာက္မွာ ရွိတဲ့-
(၁၂) လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္း၊
(၁၃) လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ျဖန္႔ျဖဴးေရး လုပ္ငန္း၊
(၁၄) ျမန္မာ့ေရနံႏွင့္ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ လုပ္ငန္း၊
(၁၅) ျမန္မာ့ေရနံဓာတုေဗဒလုပ္ငန္း၊
(၁၆) ျမန္မာ့ေရနံထြက္ပစၥည္း ေရာင္းဝယ္ေရးလုပ္ငန္း၊
(င) စက္မႈဝန္ႀကီးဌာနေအာက္မွာ ရွိတဲ့-
(၁၇) အမွတ္ (၁) အႀကီးစားစက္မႈ လုပ္ငန္း၊
(၁၈) အမွတ္ (၂) အႀကီးစားစက္မႈ လုပ္ငန္း၊
(၁၉) အမွတ္ (၃) အႀကီးစားစက္မႈ လုပ္ငန္း၊
(၂ဝ) ျမန္မာ့ေဆးဝါးလုပ္ငန္း စတဲ့အဖြဲ႕ ၂ဝ မွာ သီးသန္႔
ေငြစာရင္းေတြ ရွိေနၾကပါတယ္။
ဒီအဖြဲ႕ေတြထဲမွာ ျပည္ေထာင္စု အသံုးစရိတ္ထဲ မေရာက္ဘဲ လုပ္ငန္းပိုင္သိုမွီးထားမႈ အနက္ ျမန္မာ့ေရနံ
နဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ လုပ္ ငန္းက ေငြအမ်ားဆံုး ရွိေနၿပီး ျမန္မာ့ဆက္ သြယ္ေရးလုပ္ငန္းက ဒုတိယ အမ်ားဆံုး၊ ျမန္မာ့သစ္လုပ္ငန္းက တတိယအမ်ားဆံုး ရွိေနပါတယ္။
ဘယ္သူေတြက ထိန္းခ်ဳပ္ထားလဲျပည္သူေတြအတြက္
မဟုတ္ဘဲ ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း တစ္ခုခ်င္းစီ
အလိုက္ သိုမွီးထားတဲ့ ေငြေတြကို ဘယ္သူေတြက ထိန္းခ်ဳပ္ထားသလဲဆိုတာ အတိအက်ေျပာဖို႔ ခက္ပါ
တယ္။ လုပ္ငန္းတစ္ခုခ်င္းစီကို ခ်ဳပ္ ကိုင္ထားတဲ့ အဆင့္ျမင့္အရာရွိေတြ ထိန္းခ်ဳပ္ ခြင့္ရထားတယ္လို႔ ေယဘုယ်ေျပာႏိုင္ပါတယ္။
သီးသန္႔ေငြစာရင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တခ်ိဳ႕ကိစၥေတြမွာ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးကိုယ္တိုင္ မသိ ေသးတဲ့ အျဖစ္
ေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။
သတင္းရင္းျမစ္တစ္ခုရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္အရ ဆိုရင္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးတစ္ဦးဟာ သူ႔ တာဝန္ယူထားတဲ့ ဝန္ႀကီးဌာနမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ဘီလီယံနဲ႔ခ်ီတဲ့ သီးသန္႔ေငြစာရင္း (OA) ရွိေနတာကို ျပင္ပက တတ္သိ
နားလည္ သူ ေျပာျပမွ သိခဲ့ရပါတယ္။
ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြရဲ႕ သီးသန္႔ေငြစာရင္း (OA) ကိစၥေပၚလာတာသိပ္ မၾကာေသးပါဘူး။ သီးသန္႔
ေငြစာရင္းဖြင့္ခြင့္ (တစ္နည္းအားျဖင့္ ကိုယ္ပိုင္ဘ႑ာ
ရန္ပံုေငြ စာရင္း) ထားရွိဖို႔က USDP အစိုးရလက္ထက္ ၂ဝ၁၂-၂ဝ၁၃ ခု ဘ႑ာႏွစ္မွာ စခဲ့တာ ျဖစ္ ပါတယ္။
ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြ စီးပြားေရးဆန္ဆန္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔၊ ကိုယ့္ရဲ႕ ေငြေၾကးအင္အားေပၚမွာ ရပ္တည္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ရည္ရြယ္ၿပီး ေငြေၾကးစီမံခန္႔ခြဲမႈ ပံုစံအသစ္ လုပ္ခဲ့တာပါ။
အဲဒီပံုစံအရ ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ သီးသန္႔ေငြ
စာရင္း ဖြင့္ခဲ့ပါတယ္။လႊတ္ေတာ္အစီရင္ခံစာမွာ သီးသန္႔
ေငြစာရင္း ဖြင့္ထားတဲ့ လုပ္ငန္း ၂ဝ ရွိတယ္ ေဖာ္ျပထား ေပမယ့္ ေငြစာရင္း အေရအတြက္ ဘယ္ ေလာက္ဆိုတာ ေဖာ္ျပထားျခင္း မရွိပါဘူး။ The Natural Resource Governance Institute (NRGI) က ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ေလ့လာခ်က္အရဆိုရင္ သီးသန္႔ေငြစာရင္းအေရအတြက္ ၁ဝဝ ေက်ာ္ရွိၿပီး ေငြပမာဏအမ်ား ဆံုး ရွိေနတာက ျမန္မာ့ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ ေငြ႕လုပ္ငန္း (MOGE) ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါ တယ္။
ဥပမာတစ္ခုအေနနဲ႔ ေျပာရင္ ၂ဝ၁၃- ၂ဝ၁၄ ဘ႑ာႏွစ္
မွာ MOGE ဟာ သူရခဲ့တဲ့ ေငြေတြထဲက က်ပ္သန္း ၈၈ဝ ေက်ာ္ကိုပဲဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးဌာနကိုလႊဲေျပာင္းခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ေငြက်ပ္ ၁ ဒသမ ၃ ထရီလီယံကိုေတာ့ သူ႔ရဲ႕ သီးသန္႔စာရင္းထဲမွာ ထိန္းသိမ္းထား ပါတယ္။
ဒီလို ထရီလီယံနဲ႔ ခ်ီတဲ့ေငြေတြကို (အမ်ားျပည္သူႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ ေနရာမ်ား ၌ ျပန္အသံုးျပဳရန္ ခြဲေဝရ
သည့္) ဘတ္ဂ်က္ လုပ္ငန္းစဥ္မွာ ကင္းလြတ္ၿပီး ျပည္ေထာင္စု အစိုးရရဲ႕ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ ရွိမေနခဲ့
ပါ ဘူး။
ဒါေၾကာင့္ ျပည္သူ႔ဘ႑ာေငြျဖစ္တဲ့ ဒီေငြေတြကို ဘယ္ေနရာမွာ သံုးေနသလဲ၊ ဘယ္လိုလည္ပတ္ေနသလဲဆိုတာ စဥ္းစားစရာ ျဖစ္လာပါတယ္။
လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားခ်က္အရ သီးသန္႔စာရင္းမွာ ရွိေနတဲ့ ေငြေတြဟာ ျပည္ေထာင္စု
အစိုးရရဲ႕ အပ္ေငြ စာရင္း (Union Government Deposit Account) ထဲ ေရာက္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ အဲဒီေငြေတြကို ျပည္ေထာင္စု စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္႐ံုး
က အတိအက် စစ္ေဆးပိုင္ခြင့္ ရွိ သလား၊ (ယခု ေဆာင္းပါးတြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ သီးသန္႔ေငြစာရင္း လက္က်န္မ်ားကို ျပည္ေထာင္စု စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္႐ံုးမွ စစ္ေဆးအ တည္ျပဳရျခင္း မရွိေသးေပ) တစ္ခါ ေငြေတြ ဘယ္ေနရာေတြကဝင္လာၿပီး ဘယ္ေနရာေတြကို ျပန္
စီးဆင္းသြားသလဲဆိုတာေတြအတြက္ ကြင္းဆက္ေပ်ာက္
သလို ျဖစ္လာပါတယ္။
ဥပမာအားျဖင့္ ဒီေငြေတြဟာ ဗဟိုဘဏ္ကို ေရာက္တယ္
ဆိုရင္ ဗဟိုဘဏ္ကေရာ ဒီေငြေတြကို ဘယ္ေနရာအတြက္ ဘယ္လိုအသံုးျပဳ တယ္ဆိုတာ စိတ္ဝင္စားစရာ ျဖစ္ပါ
တယ္။ သတင္းရင္းျမစ္တခ်ိဳ႕ရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္အရဆို ရင္ သီးသန္႔ေငြစာရင္းေတြရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ ႐ႈပ္ေထြးမႈေတြ ရွိေနၿပီး ဒါနဲ႔ဆက္စပ္လို႔ ျပည္ သူ႔ဘ႑ာ အလြဲသံုးစား
လုပ္မႈေတြ ရွိ၊ မရွိ ဆိုတာ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ အဖြဲ႕
အစည္းေတြ နဲ႔ စစ္ေဆးမႈေတြလုပ္မွပဲ အတိအက် သိႏိုင္
ပါလိမ့္မယ္။
ဘာလုပ္သင့္သလဲ
ဘတ္ဂ်က္လုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ ကင္းလြတ္ၿပီး သီးသန္႔ေငြစာရင္း
ေတြမွာ ရွိေနတဲ့ ေငြပမာဏဟာ ႀကီးလြန္းပါတယ္။ အဲဒီေငြေတြကို တစ္လံုးတစ္ခဲတည္း အသံုးခ်မယ္ဆိုရင္ ႀကီးမားတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ ၂ဝ၁၆-၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ ဘ႑ာႏွစ္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပည္ပေခ်းေငြ ဆပ္ဖို႔က်န္ေနတဲ့ ပမာဏဟာ အေမရိကန္
ေဒၚလာ ကိုးဘီလီယံရွိပါတယ္။ အဲဒီပမာဏဟာ အခု သီးသန္႔ေငြစာရင္းေတြထဲမွာ ရွိေနတဲ့ ေငြပမာဏနဲ႔ အခ်ိဳးညီပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ အခု ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ ဘ႑ာႏွစ္ေျခာက္လစာ
အတြက္ ေတာင္းခံထားတဲ့ ဘတ္ဂ်က္ေငြ (မူလလ်ာ
ထားခ်က္) က်ပ္ ၁ဝ၆၇၇ ဒသမ ၆၉၈ ဘီလီယံနဲ႔လည္း ညီမွ် ပါတယ္။ ပညာေရးနဲ႔ က်န္းမာေရးက႑အတြက္ ဒီေငြကို သံုးမယ္ဆိုရင္လည္း လက္ရွိ ခြင့္ျပဳႏိုင္တဲ့ ေငြ
ထက္ အဆမ်ားစြာေက်ာ္လြန္ သံုးစြဲလို႔ ရႏိုင္တဲ့အျပင္ ျပည္နယ္ေတြအတြက္ ဘတ္ဂ်က္ခြဲေဝမႈ ပိုေပးလို႔ရမယ့္ အေျခအေန ရွိပါတယ္။
သီးသန္႔ေငြစာရင္းေတြကတစ္ဆင့္ အခုထြက္ေပၚလာတဲ့ အေမရိကန္ေဒၚလာ ကိုးဘီလီယံနီးပါးေသာ ျပည္သူ႔
ဘ႑ာေငြေတြကို ဘယ္ေနရာမွာ သံုးမလဲဆိုတာ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက တရားဝင္ထုတ္ေျပာထားတာ မရွိေသးပါဘူး။ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ကေတာ့ သီးသန္႔ေငြစာရင္းဖြင့္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံပိုင္လုပ္ငန္း ၂ဝ
အနက္ ရွစ္ခုက ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ ေျခာက္လပတ္အတြက္ ေတာင္းခံထားတဲ့ ဘတ္ဂ်က္ေတြကို (ျပည္ေထာင္စု ဘ႑ာ ရန္ပံုေငြထဲက မဟုတ္ဘဲ) သူတို႔မွာ အသီးသီး ရွိေနတဲ့ သီးသန္႔ေငြစာရင္းက အသံုးျပဳဖို႔ ေျပာထားပါ
တယ္။
လုပ္သင့္တာကေတာ့ သီးသန္႔ေငြစာရင္းကို ျပည္ေထာင္စု
အစိုးရက အျပည့္အဝထိန္း ခ်ဳပ္ၿပီး အမ်ားျပည္သူ သိရွိပိုင္ခြင့္၊ ျပည္သူ ေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ေနရာေတြမွာပဲ ျပန္သံုးဖို႔ လုပ္ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျပင္ပစာရင္း စစ္ေတြရဲ႕ စစ္ေဆးမႈကို ခြင့္ျပဳေပးဖို႔ လိုသလို ေငြေၾကးစီးဆင္းမႈ ဘယ္လိုရွိေနသလဲဆိုတာ ထုတ္ျပန္ေပးသင့္ပါတယ္။ တစ္ခါ သီးသန္႔ေငြ စာရင္း
ဖြင့္လွစ္ခြင့္အတြက္ လြတ္လပ္စြာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးထားတဲ့ ေငြေၾကးစီမံခန္႔ခြဲမႈ ပံုစံကို ျပန္ဆန္းစစ္သင့္ၿပီး ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ယႏၲရားအဆင့္ဆင့္ကိုပါ ေျပာင္းလဲျပင္ဆင္ ဖြဲ႕စည္းသင့္ပါတယ္။
ဒီလိုမွ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ေခါင္းစဥ္အမ်ိဳး မ်ိဳးေအာက္
ကေန ျပည္သူ႔ဘ႑ာေငြေတြ ျပည္သူဆီမေရာက္ဘဲ ႏိုင္ငံအတြက္ ဆံုး႐ံႈးနစ္ နာတာေတြ ဆက္ျဖစ္ေနပါလိမ့္