Kripto Para Nedir ?
// İlk kripto para 2008 yılında Satoshi Nakamoto adlı kişi veya kişiler tarafından Bitcoin adı altında çıkarıldı. Satoshi'nin icadının en önemli parçası, merkezi olmayan bir dijital nakit sistemi kurmanın bir yolunu bulmasıydı. Doksanlarda, dijital para yaratmak için birçok girişimde bulunuldu, ama hepsi başarısız oldu.Bulunan bu ilk kripto para olan Bitcoinin arkasından bir çok kripto para ortaya çıkarılmıştır ve hala da çıkarılmaya devam etmektedir.Kripto paralar merkezsizdir ve birilerinin yönetimi altında değildir.Herhangi bir devlet tarafından yönetilmez.Fiyatı market hacmine göre belirlenir.
Kripto Paraların Faydaları ?
// Piyasaya sürülen limitli bir para enflasyondan etkilenmeyebilir.Bitcoin veya çoğu kripto parada limitli yani sınırlı sayıda olduğu için enflasyona karşı bir avantajdır ve enflasyondan etkilenmeyeceği söylenir.Bitcoinden toplam 21 milyon adet üretilmiştir,yani sınırlı sayıdadır ve enflasyondan etkilenmez.
// Gerçek paralardaki gibi gideri ve masrafı yoktur.Eski sistemle yani şuan yürüyen sistemle basılan paralar (TL,Dolar,Euro) gibi para birimlerinin hükumetlere bir çok masrafı vardır.Paranın basılması,depolama,nakliye gibi durumlar için hükumetler para öder buda hükumetlerin giderinin artması demek.Bir uzmana göre Amerika Birleşik Devletlerinin bu anlattığım olaydaki yıllık masrafı 60 milyar dolarmış.Gerçekten çok büyük bir rakam.Kripto paraların masrafsız olması avantajı olarak görülebilir.
// Ödemelerde herhangi bir alt sınır yoktur.Kredi kartıyla veya havaleyle yapılan ödeme sistemlerinde mutlaka bir alt limit bulunur.Mesela alt limit 5 TL'dir bir alışverişte,bu miktarın altındaki parayı gönderemeyiz veya alamayız.Fakat kripto paralarda herhangi bir alt limit yoktur.En küçük meblağı bile gönderebiliriz ve ödeme yapabiliriz.
// Komisyon oranı yoktur.Kripto paralarda para transfer işlemi bir 3.kişiye bağlı kalmaksızın direk 2 kişi arasında gerçekleştiği için ücret ödemeyiz fazladan.Bir adresten diğer bir adrese para yollama işleminde herhangi bir ücret ödenmez fakat araya borsaları yani 3. bir tarafı sokarsak hizmet bedeli olarak borsanın belirlediği kadar kesinti verebiliriz.
// Herhangi bir ülkenin merkez bankasının lafına göre hareket etmez.Herhangi bir merkez bankası kripto paralar üzerinde etkili değildir.Onların kararları veya açıklamalarıyla kripto paraların fiyat değişimi olmaz.Yani ülkelerin ekonomik durumlarından etkilenmez veya sosyopolitik iniş çıkışlarından etkilenmez.
// Kripto paralar ile para göndermek veya almak çok hızlıdır.Normal bankaların hızına oranla kat kat daha hızlıdır.Kripto paralarla yapılan transfer işlemleri saniyeler içerisinde gerçekleşir.Bu sayede bankaların bizi dakikalarca bekletmesinden kurtulabiliriz.Dünyanın diğer ucuna dahi olsa bu işlem saniyeler sürer.Fakat bankalarda yurt dışına para yollamaya çalıştığımızda ertesi gün geçtiği bile oluyor.
// Kripto paralar aynı zamanda bir yatırım aracıdır.Şuan itibari ile eski yatırım araçları olan altın,dolar,euro gibi yatırım araçları daha güvenli olabilir.Fakat kripto paralarda artık yeni bir yatırım aracı olma yolunda gidiyor.Bunun en büyük sebebi kısa zaman içerisinde yüksek miktarlarda kar oranına sahip olmasıdır.Çok kısa zaman içerisinde 1 saat içerisinde %20 lere varan büyüme sağlayabiliyorlar.
Kripto Paraların Zararları ?
// Kripto paralar yeni bir sistemdir.Bu yüzden bir çok insan bilgisizdir.bu bilgisizlerin arasında bazı devlet veya hükumetlerde vardır.Bilgi edinmek için çalışmalara başlamışlardır bir çok ülke fakat şuan için bilgisiz oldukları için bir düzenleme yapılmamıştır.Bu sebepten dolayı kripto paralarla ilgili bir zarara girerseniz yani dolandırılırsanız,hırsızlık vakasına maruz kalırsanız şikayet edeceğiniz bir birim bulunmuyor.Şikayet etseniz bile kanunda böyle bir düzenleme olmadığı için fazla önemsenmeyecek ve eli boş döneceksiniz.Bu olayın atlatılması biraz zaman alacak gibi duruyor fakat bundan bir kaç yıl sonra bütün ülkelerin kabul edeceğini ve düzenleme getirerek bizlerin de hakkımızı arayabileceğimizi düşünüyorum.
// Kripto paraların işlem hacmi yani toplam market değeri şuan için küçük bir rakamdır.Bu yüzden zengin kişiler veya şirketler büyük miktarlar yatırım yaparlarsa kripto para fiyatlarının aniden artabileceği gibi ellerindeki büyük miktarlardaki yatırımı geri çektiklerinde ise ani bir fiyat düşüş olacak ve bizler de bu durumdan zarar göreceğiz.Örnek olarak Mt.Fox gibi biri yakın zamanda büyük miktarda Bitcoin satarak fiyatları oldukça düşürmüştü.
// Kripto paraların kullanılabilir alanının az olması.Benim elimde şuan için kripto para yerine altın veya dolar gibi para birimlerinin olmasını tercih ederim.Çünkü altını gittiğim yerde bozdurabilirim,doları gittiğim yerde harcayabilirim fakat kripto paraları kabul eden şirket sayısı çok az olduğu için çoğu yerde kullanamam.Yani gerçek paraya göre daha az bir kullanım alanına sahip olması zararlarından bir tanesi.
// Güvenlik şuan için biraz riskli konumdadır.Kripto para borsaları bunların en çok tanınanları bile (Binance) gibi bir borsa bile hacklenebiliyor.Sürekli haberlerde hack olayları duyuyoruz.Şuan için kripto para borsalarında olan yatırımlarımızın tamamen güvende olduğunu söylemek mümkün değil.Umarım ileride bu sorun da çözülür.
Kripto Paraların Dünyadaki Kullanımı ?
// Kripto paralar dünyada bir çok alanda kullanılmaya en azından test edilmeye başlamıştır.Venezuelanın sanki kendi parami gibi olacak bir kripto para çıkarması en güzel örneklerden biridir.Çoğu ülke kendi kripto parasını çıkarmak için hazırlıyor yani bu demek oluyor ki kullanım alanı ileride oldukça genişleyecek.Şuan bile bizlerin tanıdığı çok çok büyük şirketler kripto paralar ile ödemeleri kabul etti.Türkiye de dolaşırken kripto para ile ödeme yapabileceğiniz yerler bile bulunuyor mesela arkadaşlar.
// Kripto paraların dünyadaki kullanımı aslında daha çok artacak fakat her şeyde olduğu gibi bunuda kötü kullanmaya çalışanlar var.Kara para aklama,vergi kaçırmak,kaçakcılık,uyuşturucu ticareti için yani dikkat çekmemek için bankalardan değilde kripto paralar ile ticaret yapıyorlar ve kripto paraları lekeliyorlar bir nevi.Bu yüzden kullanım alanının genişlemesi daha yavaş bir şekilde ilerliyor fakat eminim ki şuan kripto paraların kullanılması yasak olan ülkeler bile gerekli şartlar yerine getirildikten sonra onlar da serbest bırakacaklardır.