Stres, yaşamımızın çok büyük bir kısmını kendisiyle birlikte geçirdiğimiz arkadaşlarımızdan birisidir. Çocukluktan başlar ve ölene kadar bizimle birliktedir. Üzüntü, sevinç, mutluluk gibi kardeşlerini de yanımızdan hiç ayırmaz. Ama kendisi en başta gider. Hiç bizi bırakmaz.
Stresin hep kötü, habis bir şey olduğunu iddia edersek yanılmış oluruz. Stres doğanın bize verdiği bir hediyedir desem buradaki çoğu kişinin tepkisini alırım. Ama gerçekten de öyledir. İnsanlığın varoluşundan beri stres, onun yanından ayrılmayan, onun vücudu, doğası ve ruhuyla bütünleşmiş bir yoldaştır. Hep ilk insanların yalnızca doğayla iç içe yaşadıkları, günümüzün kapitalist düzeni olmadığından, hiç bir zaman stres taşımadıkları, hep huzurlu oldukları anlatılır bize. Ancak bu da yanlış. Aslında stres insana has bir özellik de değildir. Hayvanlar ve hatta bitkilerde ve hatta daha da ileriye gidiyorum cansız varlıklarda bile mevcuttur. Ki burada size #Steemit 'e ilk katıldığım zamanlar yazdığım makalelerden olan Canlılar aslında "Cansız" mıdır? ve Cansız Canlılar yazılarımı okumanızı tavsiye ediyorum. Biraz canınız sıkılacak, biraz da keyif alacaksınız ama okuduğunuza asla pişman olmayacaksınız. Fakat boşuna upvote'lamayın lütfen...
Konumuza geri dönersek, yukarıdaki paragrafta da dediğim gibi bütün varlıkların tabi olduğu bir stres vardır. Stres nedir diye tanımdan başlarsak, konunun devamı için daha parlak bir vizyona sahip olabiliriz. Stres, en basit tanımıyla gerilimdir. Bir malzemeyi çok soğuk ortamdan, çok sıcak ortama aniden geçirirseniz, çatlamalar olur. Bunun sebebi gerilim yani strestir. Aynı şeyi bitkilerde de gözlemleyebiliriz demiştim. Örnek verecek olursak; evde yetiştirdiğiniz saksıdaki bir fidanı yıllar sonra "Artık bu büyüdü, bunu bahçeye dikelim" diyip, diktikten sonra bitkinin sararıp solmaya başladığını farkedeceksiniz. Bu ise bitkinin ortamını yadırgama stresidir. Hayvanlardaki örneğe bakalım bir de. Köpekler... Köpekler üzüldüğü zaman genelde sanıldığı gibi insanlar gibi mağrur bir tavır takınmazlar. Köpekler üzüldüğünde çok saldırgan olurlar. Havlar, hırlar hatta bazen çok çok nadir de olsa ısırmaya kalkarlar. Sahibini kaybeden ve sahibinden yeterli ilgiyi göremeyen köpek, stres'e girer ve tipik üzüntü hareketleri sergiler.
Biz insanlarda durum bellidir zaten. Sınava girecek oluruz stres yaparız. Sahneye çıkacak oluruz strese gireriz. Önemli bir toplantıya katılacağızdır, stres gelir oturur. Evlilik teklif etmek gibi insanın içini kıpır kıpır yapacak, mutluluktan uçuracak bir faaliyete girişeceğizdir, yine stresten karnımız burulur. Dikkat ederseniz hayatımızda her an, her saniye stres ile karşı karşıya kalabilme potansiyeli bulunmaktadır. Bu sayede stresin aslında dışarıdan, bağımsız olarak gelip bizi ele geçiren birşey değil de, daha ziyade, beynimizin dışsal bazı şeylere getirdiği bir nöro-psikolojik bir tepki olduğunu anlamış oluyoruz.
Çok eski zamanlardaki atalarımız (ki ben burada 10binlerce yıl öncesinden bahsediyorum!) stresi kullanarak hayatta kalabilmişler ve soyumuzun buralara kadar gelmesini sağlamışlardır. Eğer onlar, avcı-toplayıcı birer bireyken, arkadan gelebilecek bir yırtıcının onlara her an saldırabileceğini düşünmeyip, hiç bir surette strese girmemiş olsalardı, kendileri ve klanlarını kaybederlerdi. Yağmurlu günlerde düşen yıldırımın varlığının, düştüğü yere ateş vereceğini gözlemledikleri için, fırtınalı havalarda mağara ya da kapalı yerlerde kalmayı tercih ettiler. Dışarı çıkmak zorunda olduklarında ise taşıdıkları stres, onlara mümkün olduğunca çabuk ve çevik davranmaları gerektiğini, eğer öyle yapmazlarsa bu büyük doğa olayı sonucundan zarar göreceklerini söyledi durdu. Ve böylelikle hayatlarını devam ettirdiler.
Çağlar değiştiği gibi stres geliştirmemize sebep olan dışsal faktörler de değişti. Elbette artık ofisimizin koridorundan bize saldırmak üzere üstümüze atlayan bir arslan yok, ya da sandalyemizi zehirli tarantulalar ele geçirmiş değil. Veya bakkala giderken üzerimize yıldırım düşecek diye korkmuyoruz. Ama patronumuz dün zamanında yetiştiremediğimiz iş için bize ekşiyecek diye çok geriliyoruz. Günümüzde stresi çoğunlukla iş hayatında yaşamaktayız. Çünkü iş hayatında o kadar çok dışsal parametre var ki. Bunların önemli bir kısmı bizim dışımızda gelişiyor. Bu parametreleri bizim istediğimiz gibi kontrol altında tutamadığımız zaman işimizin başına ya da doğrudan doğruya psikolojik anlamda bizim başımıza ne geleceğinin kontrolünü de kaybetmiş oluyoruz. İşte bu bizi büyük bir stresin altına sokuyor.
Artık günümüzde doğrudan doğruya bizim vücutsal bütünlüğümüzü veya hayat-i idamemizi tehdit eden bir sorun nedeniyle strese girmiyor olabiliriz (zor zamanlarda bu da oluyor). Ama elimizdekileri de kaybedecek olmak dolaylı yönden bizi etkileyecek birşey sınıfına giriyor. Stres buradan doğuyor. "Elindekileri kaybedersen, sonunda kendi vücutsal bütünlüğünü de, psikolojini de kaybedeceksin" endişesi beraberinde stresi de getiriyor. Aslında dikkat ederseniz stres ve endişe birlikte yürüyen duygu durumları ve el ele tutuşuyorlar. İkisi de bireyin iyiliği için uğraş veriyorlar. Bir warning signal usulü "Bak! bizi dinle ve önlemini al, birşeyler yanlış gidiyor dostum" demeye çalışıyorlar. Bu nedenle bekamız için önemli bir şey olduğunu yadsıyamayız.
Peki Neden Stresten Kurtulalım O Zaman?
Stresten kurtulamayız. Stresi yönetebiliriz. Kurtulabileceğimiz bir şey varsa o da Stres değil, Olması gerekenden fazla olan yani Aşırı Stres'tir. Stresi yönetmek demek, öncelikle bize anksiyete bozukluğu'na götürecek olan fazla, aşırı stresin aşırı kısmının şeksiz-şüphesiz bir şekilde atılması, yok edilmesi demektir. Daha sonra geriye kalan stresi ise yaşamımızda bizi daha iyi bir duruma getirecek şekilde organize etmek demektir. Peki aşırı stresten nasıl kurtulabiliriz? Bunun için bilimsel olarak kesin bir şekilde kanıtlanmış yalnızca iki (2) yöntem vardır. Evet yalnızca 2!! Bunun için madde madde bir çok şey yazabiliriz. Ama hiç biri bu iki ana yöntem kadar etkili olmayacaktır.
1. SPOR YAPMAK (DÜZENLİ OLARAK)
Bu kesin çözümdür! Düzenli olarak spor (egzersiz, hareketli yaşam) yapan bir kişinin aşırı strese kapılma şansı yoktur. Bu kesin bir olgudur. Dilerseniz deneyin ve görün. Haftada en az 2 defa ve her biri en az 1 saat olmak üzere egzersiz, ya da sevdiğiniz bir sporu;
YAPMAK ZORUNDASINIZ!!
Bunun kaçarı yok. Eğer stres, üzüntü, depresyon ya da anksiyete bozukluğu gibi bir nevrotik ya da psikolojik bir sıkıntıdan muzdaripseniz, bunun en iyi reçetesi düzenli olarak egzersiz, ya da spor yapmaktır. O hareket ederken ya da spor yaparken tatlı tatlı sırtınızdan hafif bir terleme gelir ya! Hah! işte onu hissetmeniz gerekmektedir. Asla ama asla kendiniz aşırı zorlamamalısınız. Eğer zorlarsanız hem kalbiniz, hem kas-iskelet sisteminiz için sorun yaratırsınız. Atmak istediğiniz aşırı stresin daha da fazlası size geri döner.
Spor yapmakla, beyniniz vücunuza, endorfin ve adrenalin hormonlarının yeteri kadar salgılanmasını emreder. Bunlar bu işin ilacıdır!
2. DOĞRU NEFES ALABİLMEK
Bu da kanıtlanmış ikinci maddedir. Bakın ikinci maddeye doğru beslenmek, pozitif düşünmek vb. gibi birşey yazmıyorum. Direkt olarak "doğru nefes" yazıyorum. Ne yazık ki çok kirli bir havada yaşıyoruz. Ayrıca bir çoğumuz da deli gibi sigara içen kişileriz. Bu ikisi en ölümcül şeylerdir ki zaten bir çoğumuz da bunu çok iyi biliyor. Burada sigara şöyle yapıyor böyle yapıyor demeyeceğim. Onun için yazılacak şeyler #Steemit 'in kullanacağı bütün bir database'e bedeldir. Ben daha çok, nefes alabilmenin önemine değineceğim. **Bedenlerimizin esas yakıtı O2'dir. Bunu unutmayın. Oksijen olmadan biz bir hiçiz. Ne kadar zengin ve çok oksijen, o kadar sağlıklı ve iyi bir bedendir. Ama ortamda oksijenin bol ya da zengin olması da birşey ifade etmemektedir. Önemli olan o oksijenin dokular tarafından iyi tutulabilmesi, hücrelere yeteri ve iyi bir şekilde taşınabilmesi önemlidir. Bu görevi yapan organlarımız aslında belki de en değerlimiz diyebileceğimiz akciğerlerdir. Akciğerleri gerçekten de ak olarak tutabilmek büyük bir maharet olmakla birlikte bir de zorunluluktur aslında. Diyafram vasıtasıyla istemsiz olarak burun ve soluk borumuzdan giren havanın akciğerlerin içindeki alveollere dolması kontrol edilir.
Bizim de içsel dinginliğimizi sağlayabilmek ve aşırı stresten kurtulabilmemimizin yolu, nefesimizi kontrollü olarak almak ve vermekten geçer. Yavaş, sakin ve derin nefes alıp vererek ve yalnızca kalp atışlarımıza odaklanarak çok net ve kısa sürede aşırı stresten kurtulabiliriz.
Bu iki ana faktörü saydıktan sonra tıpkı bir ana yemeğin mezesi gibi altına diğer bilinen faktörleri de yazabiliriz. Bunlar yalnızca stresten kurtulmak için değil, eğer kalıcı ve istikrarlı olarak uygulanırsa, aynı zamanda, sağlıklı bir bedene ve ruha sahip olmamız için de gereken şeylerdir:
Doğru Beslenmek: Dengeli, her besin grubundan ve vücut boy-kitle endeksimizi koruyacak şekilde yeteri kadar yemek.
Alkol, Sigara ve Diğer Madde Bağımlılıklarından Kurtulmak: Bunları nasıl yapabileceğimiz zaten, ilgili kurumlarda ve ilgili yayınlarda tüm detaylarıyla anlatılmaktadır. Bunlar yapılmak, uygulanmak zorunda olunan zorunluluklardandır.
Koca bir ömür madde bağımlılıklarıyla boşu boşuna ziyan edilmemelidir!
Sevgi, Merhamet ve İyilik Odaklı Yaşamak: Bunun adı kişisel gelişim kitaplarında pozitif düşünmek diye geçmektedir. Bardağa dolu tarafından bakmalısınız. Kolay olan bardağa boş tarafından bakmaktır. Çünkü görebileceğiniz o kadar çok boş bardak var ki. Boş tarafı görmek kadar kolay olanı yok. Kolay olanı herkes yapar. Ama zor olanı çok az kişi! Ama başarı zoru yapmakla gerçekleşir. Siz zoru başaranlardan olabilin!
Kronik Hastalıklardan En Kısa Zamanda Kurtulmak: Güvenilir ve iyi doktorlara gitmekten çekinmeyin, hastane olanaklarınızı, check uplarınızı yaptırın. Yaptırın ki daha huzurlu, uzun, sağlıklı bir ömrünüz olsun. Arabalarımıza bile çoğu zaman kendimize baktığımızdan daha çok bakıyor, bakımlarını düzenli olarak yaptırıyoruz. Bir düşünün bizim esas aracımız arabalarımız mı yoksa bedenimiz mi? Eğer sürekli yakındığınız kronik bir rahatsızlığınız varsa, en erken zamanda, mümkünse de gençken tedavi ettirmeye bakın. Yaş ilerledikçe rahatsızlık katmerlenir ve tedavisi içinden çıkılamaz bir hale gelir. Bunu unutmayın.
Bu liste de diğer bütün listeler gibi üzerine eklenerek uzatılabilir. #cointurk 19 projesi kapsamında yazılan diğer yazılarda eminim bu listede olmayan bir çok faktör çok güzel bir şekilde anlatılacaktır. Lütfen projeye katılan diğer yazıları da unutmayın. Şunu çok iyi bilmenizi isterim ki ölüme çok yaklaşmış bir çok insanı hayatta tutan iki şey vardır. Onu bu dünyada hala işinin bitmediğine inandıracak bir gaye ve bu gayenin de beraberinde getirdiği belli oranda yönetilebilir bir stres.
Stres sizin yoldaşınız olabilir ama aşırı stres asla !! Aşırı stresten kurtulun ve geriye kalan belli bir miktarda stresin de sizi yönetmesine asla fırsat vermeyin. Siz onu yönetin, krizleri fırsata çevirin.
#cointurk 'ÜN YENİ PROJESİ İÇİN ÖNERİM
Benim yeni proje için önerim:
"Okumak Bizim İçin Ne İfade Ediyor? Gerçekten Neyi Ne Kadar Okuyoruz? Okuduğumuz Şeylerden Kalıcı Olarak Ne Kadar Öğrenebiliyoruz? Ve Bu Bilgilerden Gerçek Hayatta Ne Kadar Faydalanıyoruz?"
Bunu öneriyorum çünkü biz Steemit'çiler olarak temelinde yazının yazıldığı ve yazılanların okunduğu bir platformda bulunmaktayız. Temel fiilimiz Yazmak ve Okumak! Ama bu işi ne kadar iyi yapabiliyoruz? Bu benim merak konusu. Gerçekten klavyenin tuşlarına basarak ekrana yazıp post ettiğimiz şeyler, okunmaya değer mi? Birilerine birşeyler katıyor mu? Ya da biz olsak kendi yazdıklarımızı oturup, okuyup incelermiydik? Yazı yazabilmek ve bu yolla bir görüş bildirebilmek için ne kadar yeterli sayılırız? Yazı yazıp bir okuyucu kitlesi elde etmeyi hakettiğimize İnanıyor muyuz? Bunu hakedebilmek için ne kadar okuduk ve neyi ne kadar biliyoruz da yazabiliyoruz? Bunların üzerine çok güzel fikirlerin yazılabileceğine inanıyorum.
Yazımı beğendiyseniz lütfen upvote, comment ve resteem üçlüsünü uygulamayı unutmayın.