KRİPTO PARA NEDİR ?
Kripto paralar ilk olarak 2009 yılında Satoshi Nakamato tarafından 2009 yılında bulunmuştur . Aradan yaklaşık 10 yıl geçtikten sonra şuan itibari ile piyasa 1600 e yakın kripto para bulunmaktadır. .Kripto paralar herhangi bir merkez bankasına veya hükümete bağlı değillerdir. Yani herhangi bir merkez bankası bu paralarının değerini belirlemedikleri gibi hiç bir devlet bu paralar üstünde kontrol sahibi değildir. Market değerine göre kendi fiyatını belirlemektedir.
Kripto paralar gerçek değildir. Yani yanımızda bozuk para veya kağıt para gibi taşıyamayız. Varlığını kanıtlayamayız. Değerleri arz talepe göre farklılık gösterir. Kripto paralar Blockchain teknolojisi ile desteklenmektedir.
BLOCKCHAİN TEKNOLOJİSİ
Blockchain kavramı hayatımıza Bitcoin ile girmiştir. Blockchain, en kısa ifadesiyle şifrelenmiş dağıtık bir veri tabanıdır. Şu anki teknolojisinin bize verdiği hizmet para transferidir. Bu para transferinde parayı gönderen , parayı alan ve para miktarı güvenli şifrelenmiş metotlarla saklanmaktadır. Blockchain'in en önemli özelliği güven üstüne kurulu olmasıdır. Bir nevi güven teknolojisi de denilebilir.
Blockchain Hayatımızda Nasıl Değişiklikler Yaratabilir ?
Blockchain teknolojisi iki kişi arasında para transferine kolaylık sağladığı için haliyle bankalara tehtit niteliği taşıdığı düşünülebilir. Ama bilmeliyiz ki bankalar kendi yollarıyla gerçekleştirdiği para transferlerinde de büyük ücretler ödemektedir. Aslında Blockchain teknolojisine sahip olacak olan bankaların da işine gelmektedir bu durum. Müşteri kaybedecek gibi gözükseler de para transferlerine harcadıkları masraftan yapacakları tasarruf sayesinde zararı kara dönüştürebilecekler.
Dediğimiz gibi Blockchain teknolojisi belli algoritmalarla oluşturulmuş şifrelerdir.
Blockchain için daha detaylı bilgi almak istiyorsanız buradan eski yazımı okuyabilirsiniz.
KRİPTO PARANIN FAYDALARI
Kripto paraların birçok vardır arkadaşlar. Bunlardan özet olarak bahsedecek olursak
- Hız
- Zaman
- Yolsuzluk
- Komisyon oranı düşüktür veya hiç yoktur
- Enflasyon riski yoktur
Bu faydaları sayesinde kripto paralara yatırımlar hızla artmıştır ve artacaktır.
Hız: Kripto paraların en güzel özelliklerinden biri hızlı transfer yapılabilmesidir. Bankalardan yapılan taleplerden sonra saatlerce veya günlerce beklemek gerekmez. Bu işlem sayesinde yatırım oranları ciddi derecede artmıştır. Miktar ne olursa olsun bu transfer işlemi saniyeler sürmektedir.
Zaman : Zaman konusu hıza girmektedir bir nevi fakat burada demek istenilen istenilen zamanda gönderim işleminin yapılabilmesidir. Örneğin haftasonları bankalar havale veya eft para yollama yollarını yaptırmazlar. Ama kripto paraları blockchain teknolojisi ile gece gündüz her dakika yapmak mümkündür. Ayrıca kimse sana neden yolluyorsun ne için yolluyorsun diye de sormaz.
Mekan : Bildiğiniz üzere yurtdışına çıktığınızda banka transferlerinde yüksek komisyonlar alınır. Bu kripto para transferlerinde artık bir şehir efsanesine dönüşecektir.
Sınırlı Olması : Dünya üzerinde belirli bir miktarda üretilebilmektedirler. Bu yüzdendir ki bu işin madenciliği çok önemli hale gelmiştir. Bunun tek sıkıntısı kripto para çıkarmak için yüksek elektrik ve hızlı işlemci gerekmektedir. Ben profesyonel bir PubG oyuncusu olarak sektörde güzel ekran kartı bulamaz oldum. Çünkü bu kripto paracıların hepsi sektördeki en iyi ekran kartlarını toplamış.
Alt Limit Yoktur: Bankalar bir yerden bir yere para gönderimi yapılacağı zaman en az 10 TL gönderebilirsiniz veya en az 50 Tl gönderebilirsiniz gibi bilgilendirmeler yapar. Kripto para transferlerinde isterseniz 1 Tl gönderin önemli değil.
Enflasyon Yoktur: Belli bir ülkenin merkez bankasına bağlı olmadığı için enflasyondan etkilenmez. Sınırlı sayıda da olduğu için enflasyondan etkilenmez. Yani sonuç olarak neresinden bakarsanız bakın enflasyon etkisi sıfırdır.
KRİPTO PARALARIN RİSKLERİ NELERDİR ?
Gerçek Paraya Göre Az Talep: Kripto paralara talep şuan pek de çok olmadığı için bir şirket veya en basitinden market işletiyorsak biz giderlerimizi veya ticaretimizi kripto para üzerinden yapamayız. Biz kabul etsek de karşı tarafın kabul etmesi güçtür. Çünkü insanlar yeterince bu konuda bilgi sahibi olmadıkları için bilmediği işlere girmek istemiceklerdir.
Çok Hızlı Değer Kaybedip Çok Hızlı Değer Kazanması: Kripto paraların market hacmi şuan 450 milyar dolar civarındadır. Biz diğer yatırımcıların yanında çok ama çok küçük kalmaktayız ve bizim kazancımızı o yüksek miktarda yatırım yapan insanlar belirler. En basit örneği verecek olursak ben 1 ay önce yaklaşık 1100 liraya 34 Bin Tl den Bitcoin satın aldım. Sadece 1 ayda bitcoin 38500 e yükseldi ve ben bugün yaklaşık 300 lira kar ettim. Aynı şekilde eğer daha önce satsaydım 300 lira zarar da edebilirdim. Aşırı derecede dengesiz davranmaktadır çünkü kripto paraların değerleri.
Yasal Olan Ülkelerin Sayısının Az Olması : Kripto paraları tanıyan ülkelerin sayısı çok değildir. Bu yüzdendir ki herhangi bir hırsızlık veya başka bir işlem sonucunda devlete kripto paralarımız çalındı desek herhangi bir yasa olmadığı için hakkımızı almamız gayet zor olacaktır. Hakim bize bu iş yasal değil sen neden girdin dese para çok dediler girdik ama soyuldum hırsızın hiç mi suçu yok desek tam yerinde bir cevap olur. Ama kanıtlanamayan bir paranın çalınmasının da şu aşamada suç olarak görülceğini düşünmüyorum.
Herhangi Bir Merkez Bankası Himayesi Altında Olmaması: Bu seçeneği enflasyon adı altında olumlu olarak söylemiş olsak da kripto paraların herhangi bir merkez bankası himayesi altında olmaması bir risktir. Çünkü örneğin Türkiye'de dolar yükseldiğinde merkez bankası olaya el atar ve faizleri düşürür veya arttırır. Ama bu olay kripto paralarda olamayacağı için kripto paralar değer kaybettikçe kaybedebilir. Kimse de buna niye düşüyo diyip müdahale edemez. Bir gün değeri sıfıra inse tekrar değer kazanmasını beklemekten başka çaremiz olmayacaktır.
KRİPTO PARALARIN DÜNYADA KULLANIMI
Kripto paraları dünya üzerinde 20 ye yakın ülke kabul etmiştir ve kripto paralar için belirli çalışmalar yapmaktadır.
Size kripto paraların varlığını kabul edip firmasını ticarete açan birkaç şirketin detayını bir siteden yardım alarak göstereceğim.
Bu şirketler..
WordPress.com – Kullanıcının ücretsiz bloglar oluşturmasına izin veren çevrimiçi bir şirket
Overstock.com – Aşırı stok nedeniyle düşük bilet fiyatlarında büyük bilet satan bir şirket
Subway – Taze yemek
Microsoft – Kullanıcılar Xbox ve Windows mağazasında Bitcoin ile içerik satın alabilirler
Reddit – Bitcoin ile premium özellikleri satın alabilirsiniz
Virgin Galactic – Virgin Mobile ve Virgin Airline’ın yer aldığı Richard Branson şirketi
OkCupid – Online arkadaşlık sitesi
Tigerdirect – Büyük elektronik mağazası
Namecheap – Alan adı
CheapAir.com – Uçak bileti, araba kiralama, otellerin seyahat rezervasyon sitesi – Online seyahat rezervasyon ajansı
Gyft – Bitcoin kullanarak hediye kartları satın alabilirsiniz
Newegg.com – Online elektronik mağazası artık bitcoin’i ödeme olarak kabul etmek için bitpay kullanıyor
Wikipedia – 4.570.000+ makale ile Özgür Ansiklopedi
Steam – Masaüstü oyun platformu
Alza – En büyük Çek online perakendeci
The Internet Archive – web dokümantasyon şirketi
Bitcoin.Travel – dünya çapında konaklama, daire, cazibe merkezi, bar ve güzellik salonu sağlayan bir seyahat sitesi
Pembury Tavern – Londra’da bir bar
Old Fitzroy – Sidney, Avustralya’da bir bar
Pink Cow – Tokyo, Japonya’da bir restoran
The Pirate Bay – BitTorrent dizinleri
Zynga – Mobil oyun
4Chan.org – Premium hizmetler için
EZTV – Torrents TV şov sağlayıcı
Mega.com.tr – Yeni girişim MegaUpload’un eski sahibi olan Kim Dotcom tarafından kuruldu
Lumfile – Ücretsiz bulut tabanlı dosya sunucusu – premium servisler için ödeme yapabilirsiniz
Etsy Bayileri – 93 tanesi
PizzaForCoins.com – Bitcoin ile pizza satın alabilirsiniz
Whole Foods – Organik gıda mağazası (Gyft’ten hediye kartı satın alarak)
Bitcoincoffee.com – En sevdiğiniz kahveyi çevrimiçi satın alabilirsiniz
Grass Hill Alpacas – Haydenville, MA’da yerel bir çiftlik
Jeffersons Store – Bergenfield, NJ’de bir sokak giyim eşyası mağazası
Helen’s Pizza – Jersey City, NJ, telefonunuzu, yazarkasa yanındaki işaretin üzerine getirerek 0.00339 bitcoin karşılığında bir dilim pizza alabilirsiniz
A Class Limousine – Sizi alıp Newark (N.J.) Havaalanı’na bırakır
Seoclerks.com – SEO hizmeti alın
Mint.com – Mint, tüm finansal hesaplarınızı tek bir yere çekiyor. Bir bütçe belirleyin, hedeflerinizi takip edin ve daha fazlasını yapın
Fancy.com – Şaşırtıcı şeyler keşfedin, sevdiğiniz şeyleri toplayın, hepsini tek bir yerde satın alın
Bloomberg.com – Online gazete
Humblebundle.com – Indie oyun sitesi
BigFishGames.com – PC, Mac ve Akıllı Telefonlar için oyunlar (iPhone, Android, Windows)
Suntimes.com – Chicago merkezli çevrimiçi gazete
San Jose Earthquakes – San Jose California Profesyonel Futbol Takımı (MLS)
Square – Küçük işletmelerin iPhone, Android veya iPad’i kullanarak kredi kartlarını kabul etmesine yardımcı olan ödeme işlemcisi
Crowdtilt.com – Aile ve arkadaşlarınızla para havuzları kurmanın en hızlı ve en kolay yolu
Coastal Bend Müzesi – 2200 Doğu Red River Caddesi, Victoria, Teksas 77901, ABD
Gap, GameStop ve JC Penney – eGifter.com’u kullanmalısınız
fightforthefuture.org – İnternet özgürlüğü için önde gelen kuruluş
I-Pmart (ipmart.com.my) – Malezya’da bir çevrimiçi cep telefonu ve elektronik parça satıcısı
Curryupnow.com – San Francisco Bay Area’da bitcoin kabul edilen restoranlar listesinde toplam 12 restoran var
Dish Network – Amerikan doğrudan yayını yapan uydu servis sağlayıcı
Liberter Parti – Amerika Birleşik Devletleri siyasi partisi
Yacht-base.com – Hırvatistan yat kiralama şirketi
Euro Pacific – Büyük değerli metal satıcısı
CEX – Bitcoin kabul eden ticaret zincirinin Glasgow, İskoçya’da işletmesi var
Straub Oto Tamirleri – 477 Warburton Ave, Hastings-on-Hudson, NY 10706 – (914) 478-1177
PSP Mollie – Hollanda Ödeme Hizmeti
Intuit – küçük işletmeler, muhasebeciler ve bireyler için mali ve vergi hazırlama yazılımları ve ilgili hizmetleri geliştiren bir Amerikan yazılım şirketi.
ShopJoy – yenilik ve benzersiz hediyeler satan bir Avustralya perakende satıcısı
Lv.net – Las Vegas yüksek hızda internet hizmetleri
ExpressVPN.com – Yüksek hızlı, ultra güvenli VPN ağı
Grooveshark – ABD’de bulunan çevrimiçi müzik yayını hizmeti
Braintree – Ödeme işlemcisi
MIT Coop Mağazası – Massachusetts Institute of Technology öğrenci kitabevi
SimplePay – Nijerya’nın en popüler web ve mobil tabanlı cüzdan servisidir
SFU kitabevi – Vancouver, Kanada’daki Simon Fraser Üniversitesi
Devlet Cumhuriyetçi Partisi – Birinci Devlet Cumhuriyet Partisi, bitcoin bağışlarını kabul eder
Mspinc.com – Solunum cihazları dükkanı sarf malzemeleri
Shopify.com – Herkesin ürünlerini satmasına izin veren bir çevrimiçi mağaza
Famsa – Meksika’nın en büyük perakendecisi
Naughty America – Yetişkin eğlence sağlayıcı
Mexico’s Universidad de las Américas Puebla – Meksika’nın önemli bir üniversitesi
LOT Polish Airlines – Polonya merkezli dünya çapında bir havayolu
MovieTickets.com – Online film bileti alışverişi / perakende
Dream Lover – Çevrimiçi ilişki hizmeti
Lionsgate Films – Açlık Oyunları ve Yarından Sonraki Gün filmlerinin ardındaki üretim stüdyosu
Rakutan – Japon bir e-ticaret devi
Badoo – Online arkadaşlık ağı
RE / MAX London – İngiltere merkezli küresel emlak ağının franchise sahibi
T-Mobile Polonya – T-Mobile’ın Polonya merkezli cep telefonu şirketi
Stripe – San Francisco merkezli ödeme şirketi
WebJet – Online seyahat acentesi
Green Man Gaming – Popüler dijital oyun satıcısı
Save the Children – Küresel yardım kuruluşu
NCR Silver – Satış noktası sistemleri
One Shot Hotels – İspanyol otel zincirleri
Palo Alto şehrindeki Coupa Kafe
PureVPN – VPN sağlayıcısı
That’s my face – aksiyon figürleri yarat
Foodler – Kuzey Amerika restoran dağıtım şirketi
Amagi Metals – Değerli metal döşemecisi
Not: Bu liste günceldir ve yeni firmalar eklendikçe güncellenecektir.
Kripto paralar Müslüman ülkelerde çok da olumlu görülmemektedir. Örneğin Türkiye'deki diyanetten şu şekilde bir açıklama yapılmıştır.
Bu nedenle şimdi Türkiye'de kripto paralar hakkında ne bir yasa ne de bir düşünce hakimdir. Bence bu duruma Türkiye'de tarafsız bakılıyor. Ne zamanki kripto paralar tam anlamıyla mükemmel bir değer kazanacak o zaman birşeyler yapmaya başlayacaktır hükümet.
Size diğer ülkeler hakkında tek tek bilgi vermek isterdim ama projemizde genel olarak dünya üzerindeki kullanımları bizden istenmiştir. O yüzden şimdilik bu kadar ile yetinmek istedim.
Benim şahsi düşüncem kripto paralara şuan yapabildiğimiz kadar yatırım yapılabilmesidir. Ama bence ilerleyen zamanlarda kripto paralardan sayılır adet kalacaktır ve diğer yüzlerce kripto para batıp değerini kaybedecektir. O yüzdendir ki herhangir bir yatırım yapılmadan önce güzel bir analiz ve araştırma yapıp bu işle uğraşan insanlarla diyaloğa geçilmelidir.
Okuduğunuz için teşekkürler..
Yararlanılan Sayfalar ..