Kripto Para Nedir?
Kripto Para bildiğimiz para birimleri Türk Lirası, Dolar,Euro vb. gibi bir para sistemidir.Ama bu para birimlerinden farklı olarak, kripto paranın oluşturulma amacı belli kriptografi prensipleri sayesinde mümkün kılınan bir işlem ile dijital bilgi değişimi sağlamaktır.Kullanım amacı para işlemlerini güvence altına almak ve yeni paraların oluşturulmasını kontrol etmektir.İlk kripto para, 2009’da ortaya çıkan Bitcoin’dir.Günümüzde yüzlerce farklı kripto para kullanılmaktadır ve genelde “Alternatif Kripto Para” olarak isimlendirilir.
Başka bir şekilde anlatmak gerekirse, kripto kara parasal değeri olan satırlarca koda dönüştürülmüş bir elektrik akımı gibidir.Daha da basite indirgersek, kripto para dijital bir para birimidir de diyebiliriz...
Pek çok kripto para (Btc, Eth. vs.) zaman içinde daha az üretilmek üzere tasarlanır ve böylelikle bir piyasa değeri oluşturulur.Bu, devletlerin kullandığı para birimlerine göre farklı bir durumdur.Devlet uygun gördüğünde, istediği zaman daha fazla para basabilir ve bundan dolayı enflasyonu arttırabilir.Örneğin; Bitcoin piyasasında ise asla 21 milyondan fazla miktarda birim dönüşümü olmayacaktır.
Kripto Para Tarihi
İlk kripto para, 2009 yılında takma adı Satoshi Nakamoto olan yazılımcı tarafından bulunan Bitcoin‘dir.Fakat işin ilginç yanı bu ismin kimi veya neyi temsil ettiği bilinmiyor.Yani kripto para birimlerinin atası diyebileceğimiz Sahoshi Nakamoto takma ismini kullanan bir kişi veya grup tarafından geliştirilen, açık kaynak kodlu bir yazılım.Bir çok söylenti dolaşıyor olsa da şu anda net olarak bu ismin karşılığının kim veya kimler olduğu bilinmiyor.
Bitcoin’in ardından Nisan 2011’de, merkezsiz bir DNS aracılığıyla internet sansürünü zorlaştırmak amacıyla ilk altcoin olan Namecoin kuruldu.2013 sonlarında Litecoin, medya tarafından tanınmaya başladı ve 1 milyar $ piyasa değerine ulaştı. 2011’de kurulan Ripple da Bitcoin ile aynı protokoller üzerine kurulmuştur.2017 yılının sonlarında patlama yapan bu paralar şu sıralar her ne kadar düşüşe geçsede insanlar tarafından merak edilmekte ve büyük ilgi görmektedir.
Kripto Paraların Faydaları Nelerdir?
İnternetin bankasız ve devletsiz para birimi olan Bitcoin her geçen gün yatırımcı sayısı ve değerini artırıyor.Artmaya devam edecek mi, yoksa hızlı bir düşüş mü yaşayacak bilinmiyor.
Uzmanların çoğu ‘Zengin de edebilir, batırabilir de..’ diyor.İleride ne olacağı hakkında kimsenin net bir şey söyleme imkanı olmadığı ortada.Bu yüzden ben fayda ve risklerinden bahsedecem elimden geldiği kadar yorum yapmak okurlara kalmış.
- En önemli faydalarından biri hız.Kripto paralar sayesinde para göndermek ya da almak için dakikalarca beklemek zorunda değiliz.Gelişen teknoloji sayesinde, nereye olursa olsun, saniyeler içerisinde transferi gerçekleştirebiliriz.
- Bir diğer faydası, zaman ve mekan konusunda herhangi bir kısıtlamanın olmamasıdır.Yani, paranızı yurtdışında yaşayan birine göndermek için herhangi bir yere gitmemize gerek olmadığı gibi haftasonları ya da resmi tatillerde bile bu işlemleri gerçekleştirebiliriz.
- Kripto paraları yanımızda nakit olarak taşımadığımız için güvenlik riskiniz daha azdır ve taşımanız da daha kolaydır.Kripto para ile ilgili işlemleri yapabildiğimiz elektronik aletlere erişim sağlamamız yeterli olacaktır.
- Kripto paralar, yeni bir yatırım alanı gibi görülmektedir.Böylelikle gelecek vadettiğini ve akılcı hamlelerle bu paranın işlem gördüğü piyasalarda gözle görülür kazançlar sağlayabileceğimizi söylemek de doğru olacaktır.
- En önemlisi tabiki güvenilirliğinin ne derecede olduğudur.Bu paraların kullanıldığı teknoloji olan Blockchain , belkide kripto paralar üzerindeki güvenin oluşmasındaki en büyük sebeptir.
Blockchain’i kısaca şifrelenmiş işlem takibi sağlayan bir dağıtık veri tabanı olarak tanımlayabiliriz.Adından da anlaşılacağı gibi zincirleme bir modelle inşa edilen, takip edilebilen ama kırılamayan Blockchain teknolojisi, bir merkeze bağlı olmaksızın işlem yapmaya izin veriyor.Böylece işlemler direkt olarak alıcı ile satıcı arasında ve güvenli bir şekilde gerçekleştirebiliyor.
Kripto Paraların Oluşturduğu Riskler Nelerdir?
- En büyük risklerden biri bu paranın kabul edilmesi ile ilgili.Çok sayıda şirket, kripto parayı tanıdığını ve işlemlerin bu para ile yapılabileceğini kabul etmiş olsa da, halen bu para çeşidine direnen, hakkında fazla şey bilmeyen ve bu sebeple de güvenmeyen şirketler de mevcuttur.Dolayısıyla, reel paraya göre çok daha az kullanım oranına sahiptir.
- Kripto paraların işlem hacminin düşük olması da beraberinde, küçük olayların fiyatlarda çok fazla dalgalanmaya neden olmasını getiriyor.Bu para birimlerini kullanan ve yatırım yapmak isteyenler için trendleri kestirmek daha da zorlaşıyor ve bu da bir risk oluşturuyor.
- Kripto paraları tamamıyla tanıyan ve arkasında duran bir hükümet olmadığı için herhangi bir sorunla karşılaştığımızda hukuki açıdan hakkımızı aramamız da oldukça zor.Bu konuda kesinleşmiş kurallar, süreç adımları ve sistem olmadığı için yasal boyutunun oturması da biraz zaman alacak gibi görünmektedir.Ayrıca, kripto paraların işlem gördüğü elektronik platformlarda da sürekli geliştirmeler söz konusu.Bu da sistemi çok yakından takip etmenizi gerektiriyor.
- En büyük risklerden biri ise; fiziksel bilgisayarlarda yer alan madenlerimizin yani kripto paralarımızın, eğer sanal bir cüzdana aktarılmamışsa bu bilgisayarların çökmesi sonucu kaybolabilmesi.Bir başka tehdit ise hacklenme.Milyarlarca dolar işlem hacmi dolayısıyla kripto paralar çok fazla saldırı alabiliyor.
- Kripto para birimlerinin devletler tarafından tehdit olarak algılanması.Nedeni ise; kara para aklama, vergi kaçırma gibi illegal işler için çok rahat kullanılabilmesi.
Kripto Paraların Kullanımı Dünya'da Ne Durumda?
Elbette kripto para piyasaları geçmişe oranla başı boş durumda değil.Artık çoğu yatırımcı bu konuda kendini çok daha fazla şekilde geliştirdi, insanlar okuyup araştırma konusunda hiç olmadıkları kadar hevesli. Elbette hiçbir bilgisi olmadan çevreden duyduğu veya kulak kabarttığı bilgiler ile kripto para piyasalarına giren insanlar var mı, var.Ancak genel olarak bakıldığında piyasada ciddi bir bilinçlenmenin başladığını söylemek mümkündür.
Yine de yukarıda bahsettiğimiz bu kesmin, piyasada esas zarar edenler olduğunu söylemek de mümkün.Çünkü, bilgisiz ve acele ile yapılan yatırımlar dönemsel olarak kar getirse de, işin geneline baktığımızda rakamların oldukça düşük seviyede kaldığını söylemek pek de yanlış olmaz.
Tersi yönde, kendini geliştirmeye odaklı ve yatırımının karşılığını uzun sürede almayı planlayan insanların sayısı da az değil.Özellikle internet üzerinde gerek ücretsiz gerekse de ücretli, kendimizi bu konuda eğitmenizi sağlayacak birçok materyal mevcut.
Fransa’nın maliye bakanı, gelecek G20 zirvesinde Bitcoin konusunun da masaya yatırılmasını önermişti.Fransız maliye bakanının önerisi dikkate alındı.G20 zirvesinde kripto para konusu konuşuldu.Bu konuşmalarda ülkelerin kripto paralara karşı nasıl bir tutum izledikleri de bir bakıma ortaya çıkmış oldu.
Türkiye
Kripto paraların ülkemizdeki gelecekleri de henüz net değil.Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek; kripto paralarla ilgili konuşmuş ve Türkiye’nin kripto paralar için özel araştırmalar yürüteceğini belirtmişti.Kripto paralardan vergi alınması da yüksek ihtimal gibi görünüyor.Venezuela kendi dijital parasını çıkardıktan sonra başka ülkeler de bu trendi takip etmeyi gözden geçirmeye karar verdiler.Her ne kadar kesin olmasa da Türkiye’nin de bu yönde çalışmalar yapabileceği söylenmektedir.
Çin
Çin’in Bitcoin’e karşı nasıl bir tutum izlediğini artık herkes biliyor.2017 yılının sonlarına doğru ülkedeki ICO’ları yasaklamıştı ve o zamandan beri de piyasaya epey katı yaptırımlar uygulamaktadır.Çin’de ICO yasağından sonra kripto para borsaları kapatıldı ayrıca yabancı borsalardan kripto para almayı da yasakladı.Çin bu saatten sonra tavrını değiştirip başka bir yol izlermi bunu ancak zaman içinde göreceğiz.
Japonya
Japonya bundan birkaç yıl önce Bitcoin’i resmi bir para birimi olarak tanımıştı.Ancak ; Japon merkezli Coincheck borsasının saldırıya uğraması ve 500 milyon $’dan fazla paranın çalınması kripto para dünyasında yaşanan en büyük hack saldırısı olarak tarihe geçmiş oldu.Japonya’daki kripto para borsaları yaşanan bu saldırı yüzünden çok katı düzenlemelerle baş etmek durumunda kaldılar.Fakat Japonya’nın kripto paralara karşı genel tutumunun olumlu yönde olduğunu söylemek mümkün.
Rusya
Rusya hükûmeti şu anda kripto paraları otoriter bir tutumla düzenlemek istiyor, merkezsiz borsaları kapatmayı düşünüyor ve kendi koinini çıkarmayı planlıyor.Rusya Kripto Para ve Blockchain Birliği (RACIB) tarafından yapılan duyuruya göre; CryptoRuble adlı dijital para 2019 ortalarında kullanıma hazır olacak gibi görünüyor.
Güney Kore
Güney Kore’nin Adalet Bakanı hükûmetten bağımsız bir açıklama yapmış ve kripto paraların yasaklanacağını duyurmuştu.Yaptıkları bu açıklama daha sonra hükûmet tarafından düzeltilmişti ve hükûmet kripto paraların yasaklanmayacağını belirtmişti.Ülkede böyle karmaşık gelişmelerin yaşanması sonucunda kripto para piyasası önce ağır bir darbe yemiş, daha sonradan kendini toparlamaya başlamıştı.
Fransa
Kripto para konusunun konuşulması ve araştırılması gerektiğini düşünen Fransa, kripto paraların her ülke tarafından ayrı ayrı değil bir çok ülke tarafından ortak şekilde düzenlenmeleri gerektiğini düşünmektedir.
Almanya
Almanya'nın da düşüncesi Fransa'nın düşüncesiyle aynıdır.Hatta bu fikri ilk kez ortaya atan ülke Almanya olmuştur.
Brezilya
Brezilya; Blockchain teknolojisinin gelecek vaat ettiğine inanıyor ve bu inanç doğrultusunda Blockchain’i çok daha yoğun şekilde araştırmaya başladığı söyleniyor.Haberlerde gördüklerimize göre ülkenin merkez bankası “erişebildiği her türlü Blockchain platformu” üzerinde deneyler yapıyor.Ama kripto paralar için aynısını söylemek pek mümkün değil.Merkez bankasının başkanı olan Ilan Goldfajn kripto paraları düzenlemek gibi bir niyeti olmadığını gayet açık biçimde belirtmişti.
ABD
ABD’nin kripto para piyasasını düzenlemek adına attığı birkaç adım bulunuyor.Kripto paraları yasaklamak ya da kripto paraların önünü kesmek için ortada herhangi bir sebep olmadığını belirtiyorlar.ABD tarafından bu olumlu yaklaşımlar piyasaların biraz nefes alması sağlamıştır.
Görüldüğü üzere dünya piyasa ve yaklaşımlarını gördüğümüzde olumlu ve olumsuz düşünceler mevcut.Belli ki daha kafalarda soru işaretleri var.Ama artık böyle bir para sisteminin de olduğu gerçeği var.Her ne kadar bir karmaşanın olduğu bir ortam var gibi görülsede; bana göre zamanla herşey rayına oturacak ve tüm dünya ülkeleri öyle yada böyle bu sistemi kabul edecek.Bakalım artık zaman herşeyin ilacı.Bekleyip göreceğiz...