Kripto borsası oldukça hareketli ve çoğu zaman insanı terste bırakarak ya aylarca bekleten ya da sabırsızları silkeleyerek zarar ettiren bir borsadır. Tabiri caizse robot olmanız, duygularınızı işin içine karıştırmamanız ve sabırlı, sağlam adımlar atmanız gerekir. Belirli bir strateji olmadan yapılan işlemlerin çoğu sizi zor durumda bırakabilir. Bunu bir matematik problemi gibi düşünün. Soruyu çözerken sonuca ulaşmak için doğru formülleri kullanıp doğru matematiksel işlemleri yapmak zorundasınız. Bu, ister kısa yol olsun ister uzun, olay nettir: problemin çözümü stratejiyi gerektirir. Kriptoda da strateji olmadan sonuca ulaşmak kolay değildir. Belki şanslı birkaç işlem ama sonrası hüsran... Gaza gelmek o kadar kolay ki...
Peki o stratejiyi nasıl belirleyeceğiz?
Öncelikle stratejinizi belirlemeden önce kendi karakterinizi tanımalısınız. Çünkü ister istemez stratejinizi iki temel üzerine kuracaksınız. Uzun vade yatırım (Hodl) ve kısa vade yatırım (Günlük Trade)
Uzun Vade Yatırım: Bu tip bir yatırıma genel pencereden bakmak zorundasınız. Genel anlamıyla günlük ve haftalık grafikler işinize yarayacaktır. Günlük düşüşler ve yükselişler kararlarınızı etkilemez. Bu yatırım çeşidini seçtiğinizde bir projeden en az 2x almadan çıkmamalısınız. Bu alt sınır sabrınıza ve teknik analizinize göre 3x, 4x, 5, ve belki de 10x kadar uzayabilir. Uzun vade yatırım sabırsızlara göre değildir. Asla hayatı kabul etmez. Projenin aşağı yönlü hareketinde panik yapar satarsanız, o zaman gerçekten zarar etmiş olursunuz. Unutmayın satmadığınız sürece bir projede zarar etmiş sayılmazsınız. Uzun vade yatırım ciddi anlamda haftalar ve hatta aylar sürebilir. Her zaman işe yarayacak da değildir. Öyle bir anda tepeden girersiniz ki, coin düşer ve 3 yıl geçse de o tepe noktaya ulaşmayabilir. Bu yüzden dip yapan projeleri seçmelisiniz. Burada 100 günlük hareketli ortalama indikatörünü kullanarak projenin döngüde nerede olduğunu bulabilirsiniz. Bir ikinci olarak da coinmarketcal sitesinden yatırım yapacağınız projenin önemli olaylarına bakmalısınız. Projenin geliştirilebilir olması yatırımınızın değerleneceğini gösteren bir işarettir.
Benim bu yazıda asıl anlatmak istediğim ise birçok insanı terste bırakan durum: günlük trade. Bu tip yatırım için projenin hem teknik hem de genel analizinizi iyi yapmış olmanız gerekiyor. Projenin grafiğini deyim yerindeyse ezberlemeniz gerekiyor. Dirençleri, destekleri, takip ettiği kanalları; her şeyi belirlemeniz gerekiyor. Yine burada da mutlaka hedefiniz olmalı. Ama bu hedef artık size bağlı. Bazen %1 yeterli gelirken, bazen de %30 yetmez. Burada piyasayı okuma yeteneğiniz ve analiziniz başarı devreye girer. Oldukça zor bir iştir. Sürekli takip gerektirir. Ani ve anlık olarak cesur kararlar almak durumunda kalmak zorunda kalabilirsiniz.
Kısa vade yatırımda basit ama etkili bir strateji yürütebilirsiniz. Ben buna %10 kuralı diyorum. (Siz isterseniz %3, %5 %20 diyebilir, yapabilirsiniz. Size kalmış) Bir projeyi doğru fiyattan satın aldıktan sonra %10 yükselişte yarısını satıyoruz. Zaten alır almaz satışımızı %10 yukarıya koyuyoruz. Tabi yukarıdaki dirençlerin de bu hedefinizi destekliyor olması gerekiyor. Bundan sonrası için proje fiyatı bir %10 daha artarsa geri kalanı da satıyoruz. Net karımız %15 oluyor. Fiyatın daha yukarıya çıkmayacağına emin olursanız, %10 yükselişte tümünü elden çıkarabilirsiniz.
%10 yükseliş sonrası elbette projenin daha da yukarıya çıkacağının bir garantisi yok ve tümünü de satmadınız diyelim. Aşağıya düşme ihtimaline karşı ilk alış yerimize kadar bekliyoruz. Çünkü arada bir yerde düzeltme yapıp yeniden ciddi bir yükselişe geçebilir. Ama proje fiyatı bu kadar düşüp ilk alış yerimize gelirse geri kalanı mutlaka satıyoruz. %10 yukarıdan yarısını sattığımız için net karımız %5 oluyor. Zarar yok, bu ufak karlar zamanla ciddi birikimler yaratıyor. Tabi bu strateji yükselen bir trend için geçerli. Aldığınız proje %10 yükselişe hemen geçecek diye bir kural yok. Alır almaz düşebilir. İşte bu nokta sizi büyük kararlar almaya itecek an. %10 kuralı hala geçerli. Aldığımız fiyattan %10 düşene kadar hiçbir şey yapmıyoruz. Desteklerin çalışıp çalışmadığını gözlemliyoruz. Desteklerin çalıştığına inandığınızda, %10 düşüşte aldığımız kadar ekleyerek ortalama düşürüyoruz. Zararımızı %5'e çekiyoruz. Peki bir %10 daha düşerse? Burada artık aldığımızın iki katını eklememiz gerekiyor. İşte düşüş piyasasının batak kısmı ve birçok insanı aylarca terste bırakan kısmı bu. Eğer bu şekilde giderseniz, analiziniz de iyi değilse, bir süre sonra elinizde avucunuzda ne varsa yatırmış ve aylarca o projenin yükselişini bekliyorken kendinizi bulabilirsiniz. Düşen piyasada, mumların düşeni kırmadığı durumlarda seçilimli zarar politikası uygulamak sizi daha büyük zararlardan kurtarabilir. "Beklersem çıkacak inanıyorum" mantığıyla dibi görebilirsiniz. Elbette "ben zararda mal satmam" da diyebilirsiniz. Dediğim gibi bu bir strateji ve bu stratejiyi kendinize göre oluşturmanız gerekiyor. %10 stratejisi ve sürekli eğitimlerle ciddi paralar kazanılabiliyor. Çünkü ister ayı olsun ister boğa iyi bir teknik analizde bu %10 artışı her zaman bulabiliyorsunuz. Coinler düz çizgi halinde yukarı ya da aşağıya hareket etmiyor. Günlük trade de dalgalanmalardan para kazanıyorsunuz.
#sys #syscoin üzerinden bir örnekle anlatmaya çalışayım.
Bu #altcoin üzerinde uzun süredir çalışıyorum ve gidip geldiği aralıkları biliyorum. Gördüğünüz üzere diplerde destekler çok iyi çalışıyor ve coinimiz hma100 üzerinde aynı zamanda ma50 üzerinde. Düşen trend büyük yeşil bir mumla kırılmış. Yukarıdaki dirençler aşılamamış ve sürekli yukarı çıkıp aşağıya iniyor. %10 kuralımı yaptığım analiz üzerine esnetiyorum. Çünkü sys 5100 ve 5400 arasında hareket ediyor. 5100'den aldıktan sonra ilk satışımı 5.400'e koyup yarı kar alıyorum. Yükselirse dirence ulaşmasını bekleyip yine kar alıyorum. Düşerse zaten 5.100 desteği çalışıyor ve satıyorum. Yükseliş işaretini alınca yeniden giriyorum. Bu kolay yakalayamayacağınız ama yakaladığınızda bırakamayacağınız bir grafik. Birkaç defa kar aldıktan sonra syscoin'e teşekkür edip buradan ayrılıyorum.
Böyle lafla anlatması çok kolay gözüküyor ama uygulaması ciddi anlamda zordur. Bunun nedeni aldığınız projenin destek ve dirençleri sizin %10 stratejinize uygun değildir. Yine belirtmek istiyorum ki bu kuralları grafik çalışarak koymanız gerekiyor. Birisi için %10 çalışırken sizin için %3 çalışmayabilir. Bu nedenle sürekli eğitimlerle kendinizi geliştirmeniz çok önemli. Hatalı işlemler elbette olacak ama hatalardan ders almak sizi başarıya ulaştıracak.
Yeni yatırımcılar için naçizane tavsiyem ilk yatırımlarında bir süre bitcoinde beklemeleri ve piyasayı çalışmalarıdır. "Paper Trading" yani kağıt üzerinde işlemler yaparak kendinizi geliştirebilirsiniz. Başarılı işlemleriniz arttığında ise %30 altcoin %70 bitcoin kuralına göre, ufak ufak işlemler yapabilirsiniz. İlk etapta bu %30'u 3 güzel projeye paylaştırarak işlemlerinize başlayabilirsiniz. En kötü senaryoda, alttan eklemediğinizi varsayarak, her girdiğiniz proje %50 değer kaybetse yine tüm portföyünüzün %15'i kadar zarar etmiş olursunuz. Piyasada %80-90 zarar eden insanları düşününce, bunun kabul edilebilir olduğunu göreceksiniz. Daha sonra başarılı işlemlerle bunu telafi edebileceğinizi de göreceksiniz.
NOT: İyi bir eğitim olarak altcoin alışverişlerinde market fiyatıyla işlem yapmayın. Destekleri çalışarak alttan emirler girin. Fırsatı kaçırma korkusuyla yaptığınız işlemler genelde sizi terste bırakır. Bırakın alttaki emirleriniz çalışsın ve düşük fiyattan almış olun. Olur da fiyat oralara gelmez ve yükselirse pişman olmayın. Siz ucuza almak istediniz ama o izin vermedi. Fırsatı başka yerlerde aramaya devam edin. İnanın en çöp proje bile para kazanma fırsatı tanıyacaktır. Yeter ki sabırlı olun ve algılarınız açık olsun. Paranız değerli, balinalara para kaptırmayın!!!
Naçizane, uzun zamandır başarılı olduğunu deneyimlediğim birkaç al-sat tavsiyesi vermeye çalıştım. Asla uygulayın demem. Bana göre doğru, işler ama size göre yanlış olur işlemez. Siz bazı noktaları işinize gelen şekilde kendi stratejinizi belirlemek için kullanabilirsiniz. Şuna dikkat edin: sürekli zararda işlem yapıyorsanız, bir yerde hata yapıyorsunuz demektir. Yeni stratejiler denemenin zamanı gelmiştir.