KRİPTO PARA NEDİR ?
Kripto paralar ilk olarak 2009 yılında Satoshi Nakamato tarafından 2009 yılında bulunmuştur.2009 yılında Bitcoin ile ortaya çıkan kripto paraların devamını Namecoin,Ripple,Litecoin izlemiştir.Yıllar geçtikçe yani yaklaşık 10 yıl sonra şuan itibari ile piyasa 1587 adet kripto para vardır.Kripto paralar herhangi bir merkeze ve hükümete bağlı değildir.Yani herhangi bir merkez bankası bu paralarının değerini belirleyemez ve hiç bir devletin bu paralar üstünde kontrolü yoktur.Market değerine göre kendi değerini belirler.
Crypto ve currency kelimelerinin Türkçe hali olan kripto para terimi şifreli para anlamına geliyor arkadaşlar.İnternet ile kullanılır ve hiçbir otoriteye veya bir kuruma bağlı değildir.Kripto paralar gerçekte yoktur,teknolojik bir para birimidir ve gerçek para gibi cüzdanlarımızda taşıyamayız.Kripto paraların değeri arz talep oranına göre değişkenlik gösterebilir.Kripto paraları Blockchain sistemi destekler.
BLOCKCHAİN NEDİR ?
Blockchain bir veri tabanıdır.Şifrelenmiş işlemleri takipler kısacası.Blockchain teknolojisi takip edilebilir ama asla kırılamaz bu yüzden şuan çoğu kuruluş hatta resmi işlemlerde bile bu teknoloji kullanılmaya başladı ve ileride daha da artacaktır.En basit olarak anlamanız açısından Blockchain teknolojisi alıcı ile satıcı arasında 3.kişi veya kurum olmadan işlem yapmanıza izin veren bir teknolojidir.
KRİPTO PARANIN FAYDALARI
Kripto paraların bir çok faydaları yani avantajları vardır arkadaşlar.Bunlardan özet olarak bahsecek olursam Hız,Zaman,Yolsuzluk yapılmaz,Komisyon oranı düşüktür veya hiç yoktur,enflasyon riski yoktur gibi özellikleri yani faydaları vardır.Bu faydaları sayesinde kripto paralar hızla büyümüştür ve büyümeye devam edecektir.Gelin özelliklerini inceleyelim.
Hız:Kripto paraların en bilinen ve en sağlam özelliklerinden biridir hızlı olması.Daha çok yatırımcı çekmesi açısından çok önemlidir.Bankalarda ki gibi veya başka herhangi bir para yollamak istediğiniz kişiyi saatlerce bekletmek zorunda kalmadan kripto paralar sayesinde saniyesinde direkt olarak yollamak istediğimiz cüzdana geçiyor.Miktar ne olursa olsun farketmez bu işlem sadece saniyeler sürüyor.
Zaman ve Mekan: Burada demek istediğim zaman konusundan mesela bankalarda hafta sonu işlem yapılmıyor mesela biliyorsunuz.Havale bazen yapılıyor ama eft yapmanız hafta sonu mümkün değil.Aksam saat 5'ten sonra yine aynı şekilde bankalar aracılığı ile bir işlem yapmak mümkün değil ama kripto paralar ile her dakika arkadaşınıza veya alışveriş yaptığınız kişiye yollayabilirsiniz.Mekan konusu ise,yurtdışından hesabımıza para girişi veya yurtdışına para çıkışı için bir dünya işlem gerekiyor.Geliyorlar sana soruyorlar bu parayı neden yolladın veya bu parayı bu sana neden yolladı gibisinden,bir de miktar yüksekse peşinizi bırakmazlar.Fakat kripto paralar ile bu işlem de herhangi bir kısıtlama yoktur ve arkanızdan neden bunu böyle yaptın diyen olmayacaktır.
Suistimal (Yolsuzluk): Yani arkadaşlar kripto paralar bildiğiniz gibi gerçek bir para değildir cebimizde taşıyabildiğimiz biliyorsunuz,dijital bir sanal para birimidir gerçekte yoktur yani.Bu yüzden sahtesi basılamaz.Bu önemli bir avantajıdır ayrıca ek olarak gerçek paralarla alışveriş yaparken bankalar aracılığı ile yollanan paranın geri çekilebilme özelliği olabiliyor bazen veya yüz yüze alışveriş yaparken de aynısı olabiliyor fakat kripto paralarda bir kere gönderdikten sonra bir daha o işlemi düzenleyemiyorsunuz.
Komisyon: Komisyon oranı bankalara göre oldukça düşüktür.Bankalar bizim yaptığımız her bir işlem açısından bizden belli miktarlar para keserler.Hele ki başka bir bankadan başka bir bankaya aktarım da resmen bizi sömürürler.Fakat kripto paralarda komisyon yani işlem ücreti (fee) oranı çok düşüktür.Bazı yüksek olan kripto paralar vardır tabi ki fakat bunu da diğer 1987 kripto parasından size en uygun olanı seçebilirsiniz arkadaşlar.
Sınırlı Olması: Sınırlı olması demek belli bir adet olması demektir.Yani mesela bazı kripto paralar sınırsız üretiliyor ama çoğu kripto paranın belirli bir sınırı vardır ve bundan başka üretilemez.Bu yüzden aynı altın,petrol gibi değerli bir maden haline gelir.Altın ve petrol de aynıdır dünya üzerinde ne kadar rezervi bulunuyorsa o kadardır daha fazlası yoktur ancak uzaydan falan getirmek lazım :)) Bir çok kripto para da böyledir sınırlıdır (Bitcoin,Steem vb.)
Ödeme Taban Miktar Yoktur: Kripto paralar ile herhangi bir ödeme yaparken en düşük kuruşu bile (0.0001) gibi ödeme yapabilirsiniz.Fakat geleneksel ödeme sistemlerinde TL,Dolar,Euro,Sterlin gibi geleneksel para birimlerinde bu işlem yoktur,belirli bir alt limit sınırlaması mevcuttur o limitin altındaki miktarlarla işlem yapamazsınız.
Enflasyon Yoktur: Sınırlı sayıda üretilen kripto paralarda enflasyon yoktur.Çünkü sınırlı sayıda olduğu için enflasyondan etkilenmez (Örneğin Bitcoin)
KRİPTO PARANIN RİSKLERİ
Reel Paraya Göre az Kullanılması: Yani arkadaşlar bir çok şirket,kurum veya kuruluş hatta küçük esnaflar bile bu paraları kabul etmiş olsa bile bunların sayısı çok azdır.Reel para yani gerçek paraya göre yüzde olarak çok az bir kullanım oranına sahiptir.Kripto paralar ile henüz bir çok işlemi yapamamak ve ileride bunun nasıl olacağının belirsiz olması bir risk olarak görülebilir.
Dalgalanma Oranının Yüksek Olması: Kripto paraların market hacmi şuan itibariyle 423 milyar dolardır.Yani bu dünyaya oranla kıyasladığımızda çok küçük bir rakamdır.Bu yüzden şuan zengin kişiler bu piyasanın yani kripto paraların değerini belirleyebilir veya kripto paraların değerlerini aniden arttırıp yükseltebiliyor.Buda biz küçük yatırımcıların kaybetme riskini arttırıyor.Market değeri ileri de çok olduğunda yani inanılmaz rakamlar olduğunda eminim ki olacaktır da bu sefer artık zenginlerin işlemleri bile kripto paraları fazla dalgalandırmayacaktır yani aniden düşürüp yükseltemiyecektir.
Hukuki Açıdan: Bazı ülkeler düzenleme yapıp yasa koysa dahi dünyanın bir çok ülkesinde henüz bir resmi kanun yoktur kripto paralar açısından bunun sonucu olarak da herhangi bir kötü duruma maruz kaldığınızda hakkınızı savunacak bir dayanak bulamayabilirsiniz.Çünkü dünyanın bir çok ülkesi bu konuda bilinçsiz,derdinizi anlattığınızda anlamadıkları için ve gerekli bir kanun olmadığı için bir işlem yapmaları çok zor.
Zaman: Zaman konusunu avantaj olarak dile getirmiştim.Fakat bazı kripto paralar açısından özellikle de Bitcoin açısında zaman konusu baya sıkıntılır.Sistem gereği Bitcoin de her bir blok 10 dakika da üretilebiliyormuş bu yüzden de Bitcoin de para gönderme işlemi biraz uzun sürebiliyor bankalara oranla fakat bazı hatta çoğu kripto parada bu işlem saniyeler içerisinde gerçekleşiyor.
Merkezsiz Olması: Merkezsiz olması aynı zamanda bir dezavantajıdır.Çünkü arkasında herhangi bir kurum veya kuruluş olmadığından dolayı fiyatının 0 a kadar inme ihtimali bile vardır.Bu ihtimal nasıl olur derseniz,herkes elindeki tüm kripto paraları sattıkları durumda yani market hacmi 423 milyar dolardan düşünelim ki 100 milyar dolara düşerse çoğu altcoinler yok olur ve Bitcoin gibi kripto paraların değeri de çok çok düşebilir.Böyle bir durumda fiyatını arttıracak bir merkezi yoktur.
KRİPTO PARALARIN DÜNYADA KULLANIMI
Kripto paralar dünya da bir çok noktada kullanılmaktadır.Mesela Starbuck ile yapılan anlaşma sonucu artık Starbucks da kahve içtikten sonra gelen hesabımızı Bitcoin ile ödeyebileceğiz.Dünya da henüz diğer kripto paraların kullanımı çok az genellikle kripto para deyince tüm dünya da bu şekilde yani akla Bitcoin geliyor ve kripto paralarla herhangi bir yerde alışveriş veya işlem yapmak mümkün değil.Dünya kripto paraları Bitcoin den ibaret sanıyor.Dünya da kripto paraların kullanımı bir çok noktada kullanıldığı gibi henüz bu oran daha düşüktür.Çoğu yerde kripto paralar daha kullanılmıyor fakat blockchain teknolojisi çoğu kuruluşta kendini göstermiş durumdadır.
Kripto paralar dünyanın bazı ülkelerinde yasaklanmıştır risk teşkil ettiği için.Bu ülkeler genelde küçük düşünen ülkelerdir fakat benim dikkatimi çeken Çin gibi bir ülkenin kripto paraları yasaklamış olmasıdır.Bunun haricinde İran,Kırgızistan gibi ülkeler de olumsuz bakıyorlar.Bir çok ülke de tarafsızlığı koruyor en basit örnek olarak Türkiye yni ülkemizde herhangi bir kanun yoktur ve tarafsız bakıyorlardır duruma.Güney Kore,Japonya,Rusya,ABD, gibi büyük ülkelerde ise her zaman olduğu gibi kripto paralar ön sıralardan yerini almıştır ve insanların hayatına girmiştir.
Buraya ülkeleri tek tek sıralamak isterdim hangi ülkede yasal hangisinde yasal değil diye ama konumuz bu değil ve görünüm açısından hoş bir görüntü olmayacaktır diye bir kaç ülkelerden örnek verdim sadece.Kripto paralar gün geçtikçe bir çok ülke de de kabul edilecektir buna ben eminim şahsen.Dünyada ki kullanımı ileri de daha da artacaktır ve hemen hemen her yerde sadece Bitcoin değil diğer kripto paralar ile de işlem yapılarak kullanım alanı artacaktır.Ülkeler arası transferlerde bile kullanılabilir ve hatta kullanılmıştı da diye hatırlıyorum.