Scam kelimesini dolandırıcılık olarak adlandırabiliriz. Haliyle Scam Coin terimine de Coin dolandırıcılığı demek yanlış olmayacaktır. Yazılım ve geliştirme alanında çok iyi yerlere gelmiş ama bunu kötüye kullanmaya çalışan kişilerin oluşturduğu ekiplerin bir coin yazmalarıdır Scam Coin.Buraya kadar yanlış veya kötü birşey yok. Dolandırıcılık alanı buradan sonra ortaya çıkmaktadır. Bu şahıslar öncelikle yazdıkalrı coin'lerden üretimlerini yapıyorlar. Ve depolarını dolduruyorlar. Sonrasında çok güzel bir şekilde tanıtımını yaparak yatırımcılara bu coin'i kaçırılmayacak bir fırsat şeklinde naklediyorlar.
Genellikle hiçbir coinin merkezi olmadığını tabiki biliyoruz. Zaten bu yüzdendir ki kriptoparaları yatırımcılar ve kullanıcılar için cazip kılar. Fakat , kriptoparalar merkezden bağımsız olabilir fakat kim tarafından yönetiliyor, borsa değerleri neye göre değişiyir , ne oluyor ne bitiyor bunları bilmekte fayda vardır. Eğer bunlar bilinirse kriptoparalar insanlar tarafından güven içerisinde yatırım amacıyla kullanılabilir.Bu yüzden bir yatırım yapmadan önce o coinin Scam coin olup olmadığını araştırmamız gerekmektedir.
Scam basit tanımı, piyasaya çıkmayacak bir para birimini çeşitli reklamlar ile tanıtarak buradan insanların yatırım yapmasını sağlayarak piyasaya sokmadan bütün parayı alıp bir anda kaybolmaları diyebiliriz. Scam kendi içinde birden fazla çeşiti vardır. En fazla ıco yöntemini görmekteyiz. Bu ico yönteminde insanlardan belirli bir bitcoin veya alt coin karşılığında kendisinin parasını takaslamaktadır. Bu şekilde insanlardan bir gelir elde etmekte ve ardından borsa da bu paraları bozdurup nakite çevirmektedir. Diğer yöntemleri ise madencilik yöntemi, madencilik yönteminde sizin yerinize maden yapıyorlar, gelen fee ücretlerinden ise size pay veriyorlar. Bu pay ne kadar dolgun olur bilemem. Ama öyle sistem yapıyorlar ki siz kazandığınızı bir de daha fazlasını yatırıp daha fazla kaybetmenize sebep oluyorlar.
Coin piyasaya sürülmeden önce ne kadarı premined (önceden çıkartılmış) edilmiş, ne kadarı presale ve ico süreçlerinde satılmış? Büyük oranda yapılan bu işlemler o coinin scam olduğunun belirgin bir işaretidir. Çünkü haksız rekabetle ellerindeki coinleri piyasaya sürerek insanların zarar etmesine sebep olurlar.
Bir de sosyal medya kanallarını incelemek de yararlı olacaktır. Neredeyse her coin facebook, twitter, telegram gibi kanallarda hesapları bulunmakta. Orada insanlar o coin hakkında neler konuşuluyor bakmakta yarar var.En rahat anlayabileceğiniz yerlerden birisi reddit platformu,çünkü orada insanlar gördükleri sıkıntılı noktaları direk olarak ekibe soruyorlar ve ekip de doğru düzgün bir açıklama yapamıyorsa kendilerini ele vermiş oluyorlar.
Kripto paraların arka tarafında karmaşık yapıda bir çok kod ve protokol bulunmaktadır. Bunlar normal internet kullanıcılarına aşırı derece karışık gelmektedir. Bunun dışında bilgisayar alanında bir mühendislik programı okuyan kişiler bile o güne kadar edindiği bilgi ve tecrübeleri bu teknoloji üzerinde kullanırken zorlanabilir, kafaları karışabilir. Sistemin bu kadar karmaşık yapıda olmasından dolayı ve kripto para dünyasının en önemli özelliği olan herhangi bir merkeziyetçi yapıda olmamasından ve ülkelerde yasal yaptırımları olmadığı için kötü niyetli kişilere bu alanda adeta fırsat doğumuştur. Scam coinler mutlaka uzak durulması gereken aldatıcı coinlerdir.
Her kripto para biriminin hizmet ettiği bir alan ve detaylarının açıklandığı teknik bir belgesi bulunmaktadır. Genellikle bu belgeler White Paper ismiyle geçer ve kripto para biriminin kendi resmi internet sitesinde yer alır. Bunun dışında yol haritası ve geliştiricilerin bulunduğu takım üyeleri sayfaları oldukça önemlidir. Bu tür bilgilerin yer almadığı coin türlerinden de uzak durmakta oldukça fayda var.
Kriptoparaların bugün, büyük bir güruh tarafından yatırım amacıyla kullanıldığını biliyoruz. Fakat bir kriptoparanın temel amacı hiçbir zaman “yatırım yap ve kazan” olmamalıdır. Güvenilir tüm kriptoparalar, bir ödeme kolaylığı ve transfer biçimi olarak sunulurlar. Eğer bir kriptopara birimi, kullanıcıları yerine yatırımcılarına sesleniyorsa scam coin olma ihtimali yüksektir. Zira, bu tarz bir alt coin yalnızca yatırım amacıyla oluşturulduğundan değersizdir. Tek başına yatırımcı yapmak isteyen kitlenin dikkatini çekmek, coin’i ödeme değil, yatırım aracına dönüştürür.
Yapılması gerekenlerin bir taneside adı geçen coinin arkasında kimin yada hangi kuruluşun olduğu konusudur. Eğer karşımıza çıkan kişi veya kuruluş gerçekten güvenilir ise bu kişi veya kuruluşun gerçekten bu coinin arkasında olup olmadığı iyice araştırılıp emin olunması gerekir. Hatta medya yada buna benzer güvenilir bir kanaldan kişi veya kuruluşun coinin arkasında olduğunu gösteren bir video yada gerçek bir haber olup olmadığına bakılmalıdır. Güvenilir gazete veya haber kanalı olması tercih edilmelidir.
Günlük ya da aylık geri dönüş oranları vaat ederek kripto dünyasına yatırım yapmaya çağıran sistemler oldukça yaygın. Dürüst olmak gerekirse bir gecede zengin olmanın cazibesi herkesi çekebilir ve bu tür programlara katılmak için itici bir motivasyon oluşturabilir. Çok kısa zamanda çok büyük kazançlar vaad eden network sistemlere itibar etmeyin.
Kripto para birimlerinin çoğunluğunun açık kaynaklı olduğu göz önüne alındığında kapalı kaynaklı veya kod temelini ortaya koymayan projeler daha az güvenilir görünüyor. Güven vermeyen, bilinmedik exchange ve mining sitelerinden işlem yapmayın.
Bulut madenciliği hizmeti verdiklerini söyleyerekte piyasaya sürülebiliyorlar. En yaygın scam örneği ola bu işleme Ponzi Scheme denmektedir. Yine size yatırım karşılığı kardan pay almanız önerilir.
Öncelikle koine ait whitepaper denen koinin felsefesini ve teknolojisini anlatan teknik dökümanı incelemek gerekiyor. Whitepaper o olmayan yada başka bir kepimden kopyalanmış olan koine şüphe ile bakarak başlayabilirsiniz.Koinin yol haritası ve vaad ettiklerini ne derecede başarıp başaramayacaklarını ve ne kadar gerçekçi olduklarına bakmak gerek.
Bitcoin başarısını baz alıp bir sonraki büyük fırsatın kendileri olduğunu iddia eden koinler.Kimse size sabit bir getiri garanti eden bir sistem sunamaz.Özellikle de abartılı getiri vadeden sitemlerde.Herhangi bir ürün bile satıyor olsalar bu garantiyi sağlayamazlar, titan vari ponzi sistemler hariç onların da sisteme giren insan sayısı sınırlıdır ilk girenler belki kazanırlar onların haricinde sonradan girenlerin ise üzerine yıkılır sistem sonuçta.
Scam coinler diğerlerine göre daha basit yapıdadır ancak yapısı gizli tutulur. Gizlilik koin piyasasında her zaman şüphe uyandırmalıdır. Çünkü bunların birçoğunda merkez yani bir yönetim bulunmamaktadır. Ayrıca bu scam coinler ilgi odağı haline gelmek için onlarca veya yüzlerce kat değerlenebilir ve bu değere çok kısa süreler içerisinde ulaşabilir. Bu scam coinleri piyasaya sürenler kendilerini perde arkasında tutar. Madencilik sistemi olmadığı için işlem üzerinden koin üretildiği gibi saçma ve hayali bilgiler verirler.
Projenin arkasında kimlerin olduğu. Kurucular ve geliştiriciler hakkında bilgi olmaması şüphe uyandırmalı. Bitcoin'de de bu yok ancak Bitcoin'in bu gizeme ihtiyacı vardı. Bitcoin'i bu denli popüler yapan belki de gizemli kurucusuna sahip olması. Günümüzde scam coinler çoğaldığı için projenin arkasında kimlerin olduğu çok önemli.
Scam Olup Olmadığını Nasıl Anlayabiliriz ?
Bunu anlamanin en basit yolu coinin ismini google da aratarak duzgun bir websitesinin olup olmadigini arastirmak , websiteleri varsa girip ; coinin arkasindaki gelistiricilerin ozelliklerine whitepaperlarina , roadmaplerine bakip incelemek ve bu coinin gercek bir firma ve yenilikci bir teknolojinin urunu olup olmadigina bakmaktir . Eger bu argumanlari karsilamiyorsa ve internette arastirdigimizda bu coinin scam oldugunu soyleyen insanlar cogunlukta ise bu tip coinlerden uzak durmamiz gerekmektedir .
Scam coinler kendilerini belli ediyor aslında. Eğer kayıt olduğunuzda size ücretsiz bir şekilde kendi kripto parasından veriyorsa, belirli bir projesi yoksa ve sizi yatırım yapmaya yönlendiriyorsa, çok yüksek oranlarda kazanç elde edeceğinizi vaat ediyorsa, en önemlisi ise yazılımcıları bilinmiyor ise ve projenin kaynak kodlarına ulaşılamıyorsa kesinlikle bir "scam" yani aldatıcı kripto paradır. Bunlar anlamanın en basit yöntemleri ve benim bildiklerim, siz de biraz araştırma yaparak daha farklı yöntemler ile anlayabilirsiniz.
-Githup projeleri aktif değilse scam olabilir.
-Planları ve hedefleri basitse scam olabilir
-Genellikle iletişim kanalları yoktur veya iletişimi yetersiz,ilgisizdir.
-Aniden oluşan çok yüksek yükselişler scam riskini coğaltır.
Anlamanın Bazı Yolları ?
1. Abartılı Söylemler
2.Uzaktan Madencilik İmkanı Bulunması
3. Gizli Kodlar
4. CEO Çalışması
5. Topluluk
Scam Coin Özellikleri ?
1. Gerçekçi Olmayan Yaklaşımları vardır.
2. Geliştirici Takımı ve Kuruluş Hikayesi önemlidir.
3. Katılımcı Topluluğundan bahsedilir.