Nasıl işler, Hangi problemleri çözer ve Nasıl kullanılır?
Blockchain, bilgi içeren blokların oluşturduğu bir zincirdir. Bu teknoloji bir grup araştırmacı tarafından 1991 yılında, dijital belgelerin tarihlenmesinde sonradan müdahale ve değişimin en engellenmesi için tasarlanmıştı.
2009 yılında Satoshi Nakamoto tarafından dijital şifrele sistemi Bitcoin i oluşturmak üzere kullanılana dek pek ilgi görmemiştir.
Bir Blockchain herkese açık olan dağıtılmış bir muhasebe defteridir denilebilir. Bir veri bir blok a kaydedildiğinde değiştirilmesi oldukça zordur. Peki bu nasıl işlemektedir?
Her blok birkaç veri, bloğun hash’i ve önceki bloğun hash’ ini içerir. Bir bloğun içinde saklanan veriler, Blockchain türüne bağlıdır. Örneğin: Bitcoin ’in Blockchain’ i alışveriş ile ilgili detayları, gönderici, alıcı ve para miktarı gibi bilgileri burada saklar. Bir blok aynı zamanda bir hash’ e sahiptir. Hash’ i parmak izine benzetebilirsiniz. Bu bir bloğu tanımlar ve her zaman benzersizdir. Bir blok oluşturulduğunda hash i hesaplanır. Bloğun içerisindeki bir şeyi değiştirmek hash in değişmesine neden olur. Her bloğun içinde bulunan üçüncü unsur bir önceki bloğun hash i dir. Bu etkili bir şekilde blok zincir i oluşturur ve oldukça güvenli bir şekilde Blockchain’ i oluşturan bir tekniktir.
Bir bloğa müdahale edilmesi bloğun hash’i inin değişmesine neden olur. Böylece bir sonraki bloğu takip eden bütün bloklar geçersiz sayılacaktır. Çünkü artık bir önceki bloğun geçerli hash ini saklamazlar. Dolayısıyla tek bloğun değiştirilmesi takip eden bütün blokların geçersiz olmasına neden olur. Fakat hash’ leri kullanmak müdahaleyi önlemek için yeterli değildir. Bilgisayarlar bu günlerde çok hızlı şekilde yüzbinlerce hash i hesaplayabiliyorlar. Bloğa etkili bir şekilde müdahale edebilir ve blockchaininizi tekrar geçerli kılmak için diğer tüm blokların hashlerini yeniden hesaplayabilirsiniz. Dolayısıyla bunu yavaşlatmak için blockchainlerde Prof Of Work (POW ) denen iş ispatı algoritmaları vardır. Bu yeni blokların oluşturulmasını yavaşlatan bir mekanizmadır. Gerekli iş ispatını hesaplamak ve zincire yeni bir blok eklemek Bitcoinde yaklaşık 10 dk. alır.
Blockchainlerin kendilerini güvence altına almak için bir yol daha vardır ve buda dağıtmaktır. Blockchain, yönetmek için merkezi olmayan kişiden kişiye bağlı network kullanır ve herkesin katılmasına izin verilir. Birisi bu network e katıldığında Blockchain in tam kopyasını alır. Ağ, her şeyin düzen içinde olduğunu doğrulamak için bunu kullanabilir.
Yeni bir blok oluşturulduğunda yeni blok network deki herkese gönderilir. Daha sonra her ağ, müdahale edilmediğinden emin olmak için bloğu doğrular. Her şey kontrol edilirse, her ağ bu bloğu kendi blok zincirine ekler. Bu networkteki bütün ağlar fikir birliği oluşturur. Hangi blokların geçerli, hangilerinin olmadığını doğrularlar. Müdahale edilen bloklar networkteki diğer ağlar tarafından reddedilecektir. Dolayısıyla, bir Blockchain e müdahale etmek için zincirdeki tüm bloklara müdahale etmek, her bir blok için iş ispatını yeniden oluşturmak ve %50 den fazla kişiden kişiye network ü kontrol altına almak gerekir. Ancak o zaman müdahaleli bloğunuz herkes tarafından kabul edilir. Bunu yapmak neredeyse imkânsızdır.
Blockchainler aynı zamanda sürekli gelişir. Daha yeni olan gelişmelerden birisi akıllı sözleşmelerin oluşturulmasıdır. Bu sözleşmeler, blockchainlerde saklanan ve belirli koşullara dayalı olarak otomatik olarak para alışverişi yapmak için kullanılabilen basit programlardır.
Yakın zamanda bu teknolojinin, tıbbi kayıtların saklanması, dijital bir noter veya vergi toplamak gibi başka şeyler için kullanılabileceği fark edildi. Bu gibi teknolojik gelişmeler zamanla Blockchain sisteminin ülkemizde ve dünya da yaygınlaşması ile daha da artarak ilerleyeceği çok belirgindir. Henüz yeni yaygınlaşması ve teknolojinin ilerlemesi ile oluşabilecek güvenlik zafiyetlerine karşılık getirdiği birçok fırsat ve kolaylık daha da yaygınlaşmasına neden olacak gibi görünmektedir.