Geçtiğimiz yıl sonu itibariyle Ticaret Bakanlığı tarafından “…Elektronik çek ve bono sistemini en kısa zamanda uygulamaya alacağız. Artık firmalarımız çek ve bonoyu elektronik ortamda sisteme sokabilecek, takip edebilecek…" kısaca duyurulan bu çalışmanın (https://www.dunya.com/ekonomi/elektronik-cek-ve-bono-sistemi-geliyor-haberi-435795) detaylarına ilişkin olarak henüz kamuya açıklanmayan yasa taslağı uyarınca sistemi aşağıdaki şekilde kurgulamak mümkün...
Sistem Kurgusu
Türkiye Cumhuriyetinde faaliyet gösteren bankalar ile Ticaret Bakanlığı arasında yapılan görüşmeler uyarınca sistem içinde adına çek karnesi düzenlenmesini isteyen gerçek ya da tüzel kişinin kendi bankası üzerinde başvuru yapması ve başvurusunun uygun bulunması üzerine adına elektronik çek (sebebinden mücerret elektronik kimlik doğrulama yöntemleriyle ya da e – imza ile emre yazılı olarak düzenlenebilen ve tam ciroyla ciro edilebilen kambiyo senedi) tahsis edilmesi kurgulanıyor.
Buna göre ilgili bankanın bir ya da daha fazla (burada asgari ve azami bir sınır öngörülmüyor) tanımladığı çek, gerçek ya da tüzel kişinin internet bankacılığı/ mobil bankacılık uygulamaları üzerinden erişilebilir ve buradan online yazılabilir (ciro edilebilir, aval verilebilir) hale geliyor.
Burada çek teslimi yine online olarak adına düzenlenen kişinin internet bankacılığı/ mobil bankacılık uygulamalarına gönderilerek burada onay (üç günlük onay süresi) bekliyor ve onay üzerine çekin tanzim ve teslim aşamaları tamamlanmış oluyor.
Tamamlanan çekin yine yasa taslağı içerisinde oluşturulması planlanan ve tüm ilgili bankaların tüm çeklerinin olduğu bir ortak çek platformuna bildirilmesi, ve bu sayede kayıt dışı ekonominin önüne geçilerek tüm sürecin (keşide, kabul, ödeme, ciro etme, aval verme gibi) devlet denetimine alınması öngörülüyor.
Ödemenin de aynı şekilde elektronik çekin hamili tarafından elektronik ortamda muhatap bankaya gönderilmesi (ibraz süresi içerisinde) ve yine muhatap tarafından bildirilen banka hesabına ödenmesi şeklinde tasarlanıyor.
Bir diğer önemli nokta karşılığı çıkmayan çeklerin (ödenmeyen çeklerde tüm ilgililere ortak çek platformundan gönderilecek bir ödenmedi bilgisi üzerine) doğrudan UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine) gönderilmesi ve çeke ilişkin uyuşmazlıklarında tamamen elektronik ortamda yürütülmesinin kurgulanması.
Yürürlük tarihi ise iki aşamalı… Taslağın tek bir maddesi hariç olmak üzere 01.01.2020 tarihine kadar yasalaşması planlanıyor ANCAK 10.000,00 TL ve/ veya Türk Parası karşılığı bu tutara denk gelen yabancı para üzeri tüm çeklerin elektronik çek olarak düzenlenmesi zorunluluğu 01.01.2023 tarihinde yasalaşacak…