Czy to wina reklam, w których często można było usłyszeć ten błąd? A może brak intuicji językowej? A może mnogość lichych, niepodlegających korekcie i najeżonych błędami treści w sieci? Trudno wskazać źródło problemu. Zresztą znalezienie "winnego" wcale nie jest konieczne, bo wyeliminowanie z tekstów tego błędu jest dziecinnie łatwe (tak naprawdę potrzebne są tylko dobre chęci). Przy odrobinie samozaparcia w krótkim czasie można również wyrugować go z wypowiedzi.
27. Czego używam? Rząd dopełniaczowy
Czasowniki w języku polskim (podobnie zresztą jak w innych językach) mają swój rząd. "Rządzą" określonym przypadkiem - można również napisać i powiedzieć, że "żądają" określonej formy rzeczownika, który po nich następuje.
Wiele czasowników rządzi biernikiem, ale całkiem sporo wymaga użycia dopełniacza, celownika lub narzędnika.
Zatem:
widzę (kogo? co?) mamę, ją, jajko, fotel (BIERNIK)
unikam (kogo? czego?) Stefana, bójek, nabiału, prokrastynacji (DOPEŁNIACZ)
przyglądam się (komu? czemu?) owadom, odbiciu, Ewie (CELOWNIK)
zjmuję się (kim? czym?) Kubusiem, ogrodem, drukowaniem (NARZĘDNIK)
Niestety częstym błędem jest używanie rzeczowników w bierniku po czasownikach rządzących dopełniaczem. Najwięcej takich błędów pojawia się po czasowniku używać, podobną trudność sprawiają również czasowniki dotykać, potrzebować oraz próbować.
Teoretycznie sposobem na uniknięcie błędu powinno być zadanie pytania.
Czego dotykasz? Czego potrzebujemy? Czego próbujecie? Czego używam?
Niestety niechlujstwo i brak dbałości o podstawy poprawności językowej spowodowały, że dla wielu osób całkiem "normalnie" brzmią już błędne pytania: Co próbujesz? Co używasz? W takim wypadku rozwiązaniem jest skorzystanie z dowolnego słownika języka polskiego lub wyszukiwarki (używać z jakim przypadkiem, potrzebować z jakim przypadkiem, itp.).
I jeszcze ciekawostka, z której rzadko zdajemy sobie sprawę, bo na szczęście intuicja językowa w tym przypadku działa z naprawdę dużą niezawodnością.
Otóż czasowniki rządzące biernikiem po negacji zmieniają rząd na dopełniaczowy.
| widzę Halinkę | nie widzę Halinki |
|---|---|
| piję kawę | nie piję kawy |
| czytam gazetę | nie czytam gazety |
| lubię horrory | nie lubię horrorów |
Warto aby taka intuicja rozwijała się w nas również podczas używania czasowników rządzących dopełniaczem.
Dotykam problemu językowego? Potrzebuję wyjaśnienia. Użyję słownika!
Garść hive'owych błędów
- Aktualizacja esteemapp i dlaczego warto
ją(jej) używać Ten krem(tego kremu) zaczęłam używać na samym początku (...)- Potrzebuję
opinię(opinii), która przyda mi się w moim wywodzie(...). - (...) by działało z botem,
który(którego) ja używam? Co(czego) potrzebujemy do ich przygotowania?
Spis treści
Pierwotnie opublikowano na Lectorium. Blog na Hive napędzany przez dBlog.