အတူႏြဲေပ်ာ္ခတ္မီသိပၸံနည္းပညာမ်ားကုိ အသံုးျပဳျခင္းထက္ မိရုိးဖလာ ရုိးရာနည္းမ်ားကုိ အသံုးျပဳ၍ စုိက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္ၾကေသာ တုိင္းရင္းသားတုိ႕သည္ သဘာဝကေပးေသာ မုိးေရကုိ အားကိုးတႀကီးေမွ်ာ္ၾကသည္။ဒီပြဲေတာ္။
အတူႏႊဲေပ်ာ္စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္း ေအာင္ျမင္ေစရန္အတြက္ မုိးေရကုိ ေပးေသာနတ္၊ ေတာေစာင့္နတ္၊ ေတာင္ေစာင့္နတ္၊ ေခ်ာင္းေစာင့္နတ္ႏွင့္ လယ္ယာကုိ ေစာင့္ေရွာက္ေသာနတ္တုိ႔ကုိ ပူေဇာ္ပသေလ့ရိွသည္ထုိသုိ႕ပူေဇာ္ပသ ၾကေသာ ပြဲမ်ားအနက္ ကယားျပည္နယ္၌ က်င္းပေသာ ေက့ထုိးဘုိး(ေခၚ)တံခြန္တုိင္ပဲြေတာ္သည္ လူသိအမ်ားဆံုး ရုိးရာပဲြေတာ္ႀကီး ျဖစ္သည္။တံခြန္တုိင္ပဲြေတာ္သည္ ကမၻာမုိးေျမႏွင့္တကြ အရာခပ္သိမ္းတုိ႕ကုိ ဖန္ဆင္းေတာ္မူေသာ ဖသာလုေခၚ ဘုရားကုိပူေဇာ္သည့္ ရုိးရာကုိးကြယ္မႈမွ အစျပဳ၍ ေပါက္ဖြားလာေသာ ပဲြေတာ္အျဖစ္ မွတ္ယူၾကသည္။ဒီပြဲေတာ္။
အတူႏႊဲေပ်ာ္ပြဲေတာ္ကို ႏွစ္စဥ္ တေပါင္းလကုန္မွစ၍ တန္ခူးလႏွင့္ ကဆုန္လမ်ားတြင္ က်င္းပေလ့ရိွသည္။ ႏွစ္ေဟာင္းကုန္၍ ႏွစ္သစ္သုိ႕ ကူးေျပာင္းေသာ ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္လည္းျဖစ္သည္။ ဤပဲြေတာ္ကုိ က်င္းပျခင္း အားျဖင့္ မုိးေလဝသမွန္ကန္ၿပီး ေကာက္ပဲသီးႏွံျဖစ္ထြန္းလိမ့္မည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။ထုိ႕ေၾကာင့္ တံခြန္တုိင္ပဲြကုိ မုိးတပဲြ (ေခၚ) မုိးေခၚပြဲဟု ေခၚဆုိလွ်င္လည္း မွားမည္မထင္ပါ။ ေက့ထုိးဘုိးပဲြေတာ္သည္ ကယားလူမ်ဳိးတုိ႕၏ အထြတ္အျမတ္ ထားသည့္ ပဲြေတာ္ျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ အလြန္အေရးပါလွသည္။ ဘုိးဘြားအစဥ္အလာအရ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း ရြာစဥ္အလုိက္ က်င္းပၾကသည့္ ပြဲေတာ္တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ဒီလိုပြဲေတာ္။
အတူႏြဲေပ်ာ္...ယခုႏွစ္ ေက့ထ်ိဳးဘိုးပြဲေတာ္ကို အရင္ကႏွစ္ထက္ ပိုၿပီး ေစာေအာင္လုပ္၍ မတ္လ ၁၇ ရက္ေန႔ မွ ၂၁ ရက္ေန႔အထိ ကယားျပည္နယ္လံုးဆိုင္ရာ ေကထ်ိဳးဘိုးရိုးရာပြဲေတာ္ကို က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု ပြဲျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီတာဝန္ရွိသူ တစ္ဦးက ေျပာသည္။
ေကထ်ိဳးဘိုးပြဲေတာ္ကိုက်င္းပေနစဥ္တြင္ အဓိက ေကထ်ိဳးဘိုးတိုင္ေတာ္ကို သြားေရာက္ခုတ္ထြင္တ့ဲေနရာမွာ အမ်ိဳးသားေတြသာ ခုတ္ထြင္ခြင့္ရွိျပီး အမ်ိဳးသမီးေတြကေတာ့ အမ်ိဳးသားေတြ စားေသာက္ဖို႔အတြက္ ျပင္ဆင္ေပးရသည္။ေက့ထ်ိဳးဘိုး( တံခြန္တိုင္) တိုင္ေတာ္ကို သယ္ေဆာင္လာသည့္ အခ်ိန္တြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ေကထ်ိဳးဘိုးတိုင္၏ အေနာက္ဘက္တြင္သာ လိုက္လာခြင့္ရွိသည္။ ထို ေက့ထ်ိဳးဘိုး(တံခြန္တိုင္)ကို သယ္ေဆာင္လာသည့္ အခ်ိန္တြင္ ကား၊စက္မ်ားႏွင့္ သယ္ေဆာင္ခြင့္မျပဳဘဲ လူအင္အားျဖင့္သာ ထမ္းတစ္လွည့္၊ ဆြဲတစ္လွည့္ သယ္ေဆာင္ရသည္။ဒီလိုပြဲေတာ္...။
အတူတူႏႊဲေပ်ာ္...ယခုႏွစ္တြင္ သစ္မ်ား ရွားပါးလာသည္ႏွင့္အမွ် တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ ရိုးရာပြဲေတာ္ျဖစ္သည့္ ေက့ထ်ိဳးဘိုး(တံခြန္တိုင္) အတြက္ သစ္ပင္မ်ား မရွိေတာ့မည္ကို စိုးရိမ္မႈမ်ားလည္း ရိွသည္။သို႔ေသာ္ ရိုးရာပြဲေတာ္ျဖစ္သည့္အတြက္ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရျဖစ္ေစ၊ ေဒသခံအခ်င္းခ်င္းျဖစ္ေစ ကူညီပ့ံပိုးေပးရမည္ ျဖစ္သည့္အတြက္ အထူးစိုးရိမ္စရာ မလိုေၾကာင္း ကယားျပည္နယ္ ေဂါပက အဖြဲ႔မွ အဖြဲ႔ဝင္ ဦးပကူး(ခ) ဘေငြက ေျပာသည္။“အခုက သစ္ရွားလာသလို လိုခ်င္သလို ယူလို႔လည္းမရေတာ့ဘူးေပါ့ေနာ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ရိုးရာကိုပဲလုပ္တာျဖစ္တ့ဲအတြက္ သစ္ရွားမွာကိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔မစိုးရိမ္ဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ျပည္နယ္ထဲမွာရွိတ့ဲ သူေတြအားလံုးက ရိုးရာတံခြန္တိုင္အတြက္ဘဲ ဆိုရင္ေတာ့ ေပးႏိုင္ၾကရမယ္ေပါ့။ တစ္ရြာနဲ႔တစ္ရြာလည္းေပးႏိုင္ၾကရမယ္၊ အစိုးရလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔အတြက္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးရမယ္ေလ”ဟု ဦးပကူး(ခ) ဘေငြက ေျပာသည္။ဒီလိုမ်ိဳးပြဲေတာ္....
အတူတူႏႊဲေပ်ာ္...ထုိ႕ေၾကာင့္ ၄င္းပဲြေတာ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ရုိးရာဓေလ့ ထံုးတမ္းစည္းမ်ဥ္းမ်ားက ခ်မွတ္ေပးထားေသာ စည္းကမ္းစည္းမ်ဥ္းမ်ားကုိ အတိအက် လုိက္နာၾကရသည္။ အကယ္၍ ခၽြတ္ေခ်ာ္မွားယြင္းခဲ့ေသာ္ မိမိတုိ႕၏ရပ္ရြာကုိ စြန္႕ခြာ၍ အျခားတစ္ေနရာသုိ႕ ေျပာင္းေရႊ႕သြားရသည္အထိ တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ လိုက္နာရသည့္ ထံုးတမ္းရွိသည္။ထုိ႕ေၾကာင့္ ကယားတုိင္းရင္းသားတုိ႕သည္ တံခြန္တုိင္ပဲြေတာ္ မက်င္းပမီ လုပ္ေဆာင္ဖြယ္ရာတုိ႕ကုိ ထံုးတမ္းအစဥ္အလာႏွင့္ ကုိက္ညီေအာင္ ဦးစြာျပင္ဆင္ၾကရသည္။တံခြန္တုိင္ပဲြေတာ္ မက်င္းပမီ (၁၅)ရက္ခန္႕ အလုိကတည္းက ပဲြေတာ္သုိ႕ လာေရာက္လည္ပတ္ၾကမည့္ ဧည့္သည္မ်ားကုိ ဧည့္ခံရန္အတြက္ ေခါင္ ခ်က္ၾကသည္။ လိုအပ္ေသာ ပစၥည္းမ်ားကို ႀကိဳတင္စုေဆာင္းၿပီး ပဲြေတာ္ ရက္အတြင္း ဝတ္ဆင္ရန္ အဝတ္သစ္မ်ား ခ်ဳပ္ၾကသည္။အို....ဒီလိုပြဲေတာ္။
အို..အတူတူႏႊဲေပ်ာ္..တံခြန္တိုင္ ေရြးခ်ယ္ယူရာတြင္လည္း ကြ်န္း၊ တေျပ၊ အင္စသည့္ သစ္မာပင္မ်ားကိုသာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိတာျဖစ္ၿပီး ၾကက္ရိုးထိုးၿပီးေအာင္ျမင္သည့္ အပင္ကိုသာ ေရြးခ်ယ္ယူသည္။ထုိ႕ေနာက္ ရြာအတြင္းတြင္ လူမ်ားအစံုအလင္ ရွိမရွိ စစ္ေဆးၿပီး တံခြန္တုိင္စုိက္ထူရန္ သစ္ပင္ခုတ္ရမည့္ ေန႕ရက္ကုိ ၾကက္ရုိးထုိး၍ ေရြးခ်ယ္ရသည္။ ၾကက္ရုိးေဗဒင္အရ ေကာင္းသည္ဟု ယူဆေသာ ေန႕တြင္ ရြာတြင္းမွ လူငယ္မ်ားသည္ တံခြန္တုိင္သြား၍ ခုတ္ရန္ ျပင္ဆင္ၾကသည္။ တံခြန္တုိင္ အျဖစ္ ခုတ္ယူမည့္ သစ္ပင္ကုိ ရြာမွလူမ်ားက ႀကိဳတင္ ရွာေဖြထားသည္။တံခြန္တုိင္အတြက္ အသံုးျပဳရန္ သစ္လံုးကို ရုိးရာအလုိက္ အခ်ဳိ႕က ကၽြန္းပင္ကုိလည္းေကာင္း၊ အခ်ဳိ႕က အင္ပင္ကုိလည္းေကာင္း၊ အခ်ဳိ႕က သေျပပင္ကုိလည္းေကာင္း ခုတ္ယူၾကသည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ သေျပပင္ကုိ အသံုးျပဳၾကသည္။ သေျပပင္သည္ ကမၻာဦးစ ပထမဆံုးေပါက္သည့္ အပင္ျဖစ္၍ ထုိအပင္ကုိ အထြတ္အျမတ္ထားသည့္အေနႏွင့္ တံခြန္တုိင္အျဖစ္ စုိက္ထူၾကျခင္းျဖစ္သည္။အတူတူႏႊဲေပ်ာ္...
အေတူတူဆင္ႏႊဲ..ရြးခ်ယ္ထားသည့္ အပင္သည္ ပုိးထုိးသည့္ အပင္၊ ႏွစ္ပင္ပူးေနသည့္အပင္၊ သခၤ်ဳိင္းေျမ၌ ေပါက္ေသာအပင္၊ ႏြယ္ပတ္ေသာအပင္၊ ေကာက္ေကြ႕ေသာအပင္တုိ႕ မျဖစ္ရပါ။ အျပစ္အနာ ကင္း၍ ေျဖာင့္တန္းရွည္လ်ားေသာ အပင္ကုိသာ ေရြးခ်ယ္ရသည္။ေရြးခ်ယ္ထားေသာအပင္သည္ တံခြန္တုိင္ အျဖစ္ အသံုးျပဳရန္ သင့္မသင့္ ၾကက္ရုိးတစ္ဖန္ ထုိးၾကည့္ရျပန္သည္။ ၾကက္ရုိးထုိး၍ ေကာင္းသည့္နိမိတ္ျဖစ္လွ်င္ ထုိအပင္ကုိ တံခြန္တုိင္အျဖစ္ စုိက္ထူရန္ ေရြးခ်ယ္ရသည္။ၾကက္ရုိးေဗဒင္အရ မေကာင္းသည့္ နိမိတ္ျပလွ်င္ ထုိအပင္ကုိ မခုတ္လွဲရပါ။ အကယ္၍ မေကာင္းသည့္ နိမိတ္ျပလွ်က္ တံခြန္တုိင္အျဖစ္ ခုတ္ယူ အသံုးျပဳလွ်င္ ရြာအတြင္းတြင္ ရြာသူရြာသားမ်ား အဖ်ားအနာ အေသအေပ်ာက္မ်ားျခင္း၊ ေဘးအႏၱရာယ္ အမ်ဳိးမ်ဳိးက်ေရာက္တတ္သည့္ အယူအဆရွိသည္။တံခြန္တုိင္ ခုတ္သည့္အဖြဲ႕တြင္ အမ်ဳိးသား(၅၀)မွ (၁၀၀)အထိပါဝင္၍ အတီးအမႈတ္၊ အကအခုန္မ်ားျဖင့္ ၿမိဳင္ၿမိဳင္ ဆုိင္ဆုိင္ တေပ်ာ္တပါးသြားၾကသည္။ ေရြးခ်ယ္ထားေသာ အပင္ကုိ နတ္ဆရာက စတိသေဘာျဖင့္ သစ္လံုးကုိ ခုတ္ရသညထုိ႕ေနာက္မွသာ က်န္လူမ်ားက ဝုိင္းဝန္းခုတ္ရသည္။ဒီလိုပြဲ....
အတူတူဆင္ႏႊျ...သစ္ခုတ္ရာတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ပါဝင္ခြင့္မရွိေပ။ သစ္ခုတ္မည့္သူသည္ သန္႕ရွင္းေသာ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ရမည္။ မိမိေနအိမ္တြင္ ၾကက္ေလးေပါက္ျခင္း၊ ဝက္ေမြးျခင္း၊ မိန္းမမီးေနျခင္း၊ မိန္းမကုိယ္ဝန္ ေဆာင္ျခင္းရွိသည့္အိမ္မွ ပုဂၢိဳလ္မ်ား လုိက္ပါျခင္း မျပဳရပါ။တံခြန္တုိင္ခုတ္ယူသည့္ ရက္မ်ားတြင္ တံခြန္တုိင္ခုတ္သည့္ လုပ္ငန္းမွအပ ေတာင္ယာသြားျခင္း၊ ေခါင္ခ်က္ျခင္း အစရွိေသာ အျခားမည္သည့္ အလုပ္ကုိမွ မလုပ္ရေပ။ ရြာထဲရွိ လူတစ္ဦးဦး ေသဆံုးပါက တံခြန္တုိင္ ခုတ္မည့္ရက္ကုိ ေရြ႕ဆုိင္းရသည္။ေကထ်ိဳးဘိုးပြဲေတာ္ကို တစ္ျပည္နယ္လံုး စုေပါင္းလုပ္ေဆာင္ၾကတာရွိျပီး တိုက္နယ္အလိုက္၊ ေက်းရြာအလိုက္၊ စုေပါင္းလုပ္ေဆာင္ၾကတာေတြလည္း ရွိပါသည္။ေက့ထ်ိဳးဘိုး(တံခြန္တိုင္)ကို ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈတစ္ခုအျဖစ္ မွတ္ယူၾကသူမ်ား ရွိသည့္အျပင္ ရိုးရာဓေလ့တစ္ခုအျဖစ္ မွတ္ယူၾကသူမ်ားလည္း ရွိသည္။ေကးလ်ားေက်းရြာတြင္ ေနထိုင္ေသာ ခူးလိရယ္အန္းဂ်လိုက ၎၏ သေဘာထားကို ယခုက့ဲသို႔ ေျပာသည္။ဒီလိုဒီလိုပြဲ........။
ေပ်ာ္ရႊင္စရာပြဲေတြကို..“ေကထ်ိဳးဘိုးဆိုတာရိုးရာဓေလ့တစ္ခုပဲ။ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈ တစ္ခုမဟုတ္ဘူး။ လူမ်ိဳးတစ္ခုျဖစ္ၿပီဆိုရင္ ရိုးရာဓေလ့ကို အထြတ္အျမတ္ ထားၾကတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ဒါကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရိုးရာတစ္ခုပဲ”ဟု ခူးလိရယ္အန္းဂ်လိုက ေျပာသည္ ။ျမန္မာေတြဆင္ႏႊဲ...
