“ပိတ္ခ်င္းေျမာင္ မဟာနႏၵမူလိႈဏ္ဂူေတာ္”
“ေခ်ာင္း ၊ ေခ်ာက္ ၊ ဂူ ၊ ေျမာင္
သံုးတြင္းေတာင္ သံုးေအာင္ေရတံခြန္
ကံထူးထြဋ္ေခါင္ ပိတ္ခ်င္းေျမာင္
ေအာင္ေျမနတ္လမ္းညြန္”
ျမန္မာနိုင္ငံ မႏၱေလးတိုင္းေဒသႀကီး ျပင္ဦးလြင္ၿမိဳ႕သို႔ေရာက္ဖူးသူတိုင္း သြားေရာက္လည္ပတ္၍ ဘုရားမ်ားဖူးေမွ်ာ္နိုင္ေသာ အထင္ကရေနရာ တစ္ခုမွာ ပိတ္ခ်င္းေျမာင္ မဟာနႏၵမူလႈိဏ္ဂူေတာ္ ျဖစ္ပါသည္။
ပိတ္ခ်င္းေျမာင္ မဟာနႏၵမူလိႈဏ္ဂူေတာ္ႀကီးသည္ ျပင္ဦးလြင္ၿမိဳ႕၏အေရွ႕ဘက္ (၁၂)မိုင္ ျပင္ဦးလြင္ လားရႈိးလမ္းမေပၚ ရွိ ၀က္၀ံေက်းရြာမွ ေတာင္ဘက္ ၂ မိုင္ခန္႔တြင္ တည္ရွိပါသည္။
လိႈဏ္ဂူႀကီးသည္ ၁၆၀၈ ေပခန္႔ ရွည္လ်ားၿပီး ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္အထက္ ေပ ၃၂၀၀ ခန္႔တြင္ တည္ရွိပါသည္။ အျမင့္ဆံုးေနရာမွာ (၄၀)ေပရိွၿပီး ၊ အနိမ့္ဆံုးေနရာမွာ(၅)ေပ ရိွၿပီး၊ အက်ယ္ဆံုးေနရာမွာ (၃၀)ေပခန္႔ရိွကာ အက်ဥ္းဆံုးေနရာမွာ (၄)ေပခန္႔ရွိပါသည္။
လိႈဏ္ဂူေတာ္အတြင္းရွိ ေက်ာက္မ်ား၏ သက္တမ္းမွာ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္သန္းေပါင္း (၃၄၅) မွ (၃၉၅) အတြင္းရိွၿပီး လိုဏ္ဂူ၏ျဖစ္ေပၚမႈသက္တမ္းမွာ ကာဗြန္နိဖဲရပ္ယုဂ္ေနာက္ပိုင္းမွ ပါမီရာမ္ယုဂ္အကုန္ထိ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္သန္းေပါင္း (၂၅၀) ႏွင့္ (၃၁၀) အတြင္းက လိုဏ္ဂူျဖစ္တည္မႈ စတင္ခဲ့သည္ဟု ယူဆၾကပါသည္။
ထိုေဒသသည္ တစ္ခ်ိန္က ပင္လယ္ေရေအာက္တြင္ တည္ရွိေနၿပီး ရွမ္းကုန္းျပင္ျမင့္ ေဒသ၏ တိုက္ဖ်က္လႈပ္ရွားမႈမ်ားေၾကာင့္ လႈိဏ္ဂူရွိရာေဒသသည္ ပင္လယ္ေရေအာက္မွ ၾကြတတ္ျဖစ္တည္လာသည္ဟု ခန္႔မွန္းၾကပါသည္။ ထိုသို႔ၾကြတတ္လာၿပီးေနာက္ မိုးေရစီးေၾကာင္းမ်ားအားျဖင့္ ဓာတုဓာတ္ေျချခင္းမ်ားျဖစ္ေပၚကာ လႈိဏ္ဂူျဖစ္တည္လာေၾကာင္း မွတ္သားရပါသည္။
လိုဏ္ဂူေတာ္ႀကီးမွာ ျပတ္ေရြ႕ေၾကာႀကီးမ်ားမွတဆင့္ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ ေက်ာက္ဂူျဖစ္ၿပီး ထံုးေက်ာက္၊ေက်ာက္စက္ေရမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္စက္ပန္းဆြဲမ်ား လွပစြာျဖစ္ေပၚေစခဲ့ပါသည္။
လိုဏ္ဂူအတြင္းရိွ စမ္းေခ်ာင္းမွာ သဘာ၀အေလ်ာက္ ေနရာအႏွံ႕အျပားမွ ထြက္ရိွေနသည့္ ေျမေအာက္ေရထြက္စမ္းမ်ား၊ စိမ့္ေရထြက္ေပါက္မ်ားစုစည္းၿပီး ျဖစ္ေပၚလာသည့္ ေျမေအာက္စမ္းေခ်ာင္းျဖစ္ပါသည္။
ထို႔ျပင္ လႈိဏ္ဂူအမိုး ေက်ာက္စက္ပန္းဆြဲမ်ားမွလည္း သဘာ၀စိမ္႔ေရမ်ား မိုးရြာေနသကဲ့သို႔ က်ဆင္းေနတတ္ပါသည္။ ပိတ္ခ်င္းေျမာင္ကို ေတာေတာင္မ်ား ပတ္လည္ ဝန္းရံထား၍ ဒယ္အိုး ပံုသဏၭာန္ အေနအထားျဖင့္ တည္ရွိ ေနသည္။ တစ္ခ်ိန္က ဂူအ၀တြင္ ပိတ္ခ်င္းပင္မ်ား အုပ္ဆိုင္းေနသျဖင့္ ပိတ္ခ်င္းေျမာင္ဟုေခၚေၾကာင္း လည္းဆိုၾကပါသည္။
ကားရပ္နားစခန္းသို႔ ေရာက္သည္ႏွင့္ တသြင္သြင္ က်ဆင္းေနေသာ ေရတံခြန္ကို ေတြ႔ျမင္ရၿပီး ထိုေရတံခြန္ႏွင့္ လႈိဏ္ဂူအတြင္းမွ စီးထြက္လာေသာ စိမ့္စမ္းေရမ်ားေပါင္းဆံုကာ လႈိဏ္ဂူေရွ႕တြင္ ေရျပင္အျဖစ္တည္ရွိေနပါသည္။ ထိုေနရာတြင္ လာေရာက္လည္ပတ္သူမ်ား ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေရကစားေနၾကပါသည္။ ေရမ်ားသည္ ၾကည္လင္ေအးခ်မ္းေနၿပီး စိတ္ေပ်ာ္ရႊင္ ၾကည္ႏူးမႈကိုရရွိေစပါသည္။
လႈိဏ္ဂူေတာ္သို႔ စတင္၀င္ေရာက္လိုက္သည္ႏွင့္ ေက်ာက္စက္ပန္းဆြဲမ်ားႏွင့္ အတူ မ်ားျပားလွပါေသာ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္မ်ားကို ဖူးေတြ႕ရမည္ျဖစ္ပါသည္။
လႈိဏ္ဂူေတာ္အမိုးေပၚမွ ေအးျမလွေသာ ေရစက္ေလးမ်ား မိမိကိုယ္ေပၚက်ဆင္းလာသည္ ကိုလည္း ခံစားရပါသည္။ လိုဏ္ဂူေတာ္အ၀င္၀တြင္ ပဥၥ၀ဂၢီငါးဦးအား ျမတ္စြာဘုရားမွ တရားဦးေဟာေတာ္မႈဟန္ ရုပ္ပြားေတာ္ကို ဖူးေတြ႕ႏိုင္ပါသည္။
လိုဏ္ဂူေတာ္အ၀င္၀နားတြင္ပင္ ေက်ာက္သားစစ္စစ္နဂါးရံုဘုရား ႏွင့္ အျခားနဂါးရံု ဘုရားတစ္ဆူကိုလည္း ဖူးေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါသည္။
အမ်ားျပည္သူလွဴဒါန္းထားရိွ ပူေဇာ္ထားေသာ ဘုရားဆင္းတုေတာ္မ်ားကိုလည္း ဖူးေမွ်ာ္ရမွာပါ။ လႈိဏ္ဂူေတာ္အတြင္းမွ စီးဆင္းက်ဆင္းလာေသာ စိမ့္စမ္းေရမ်ားေၾကာင့္ သဘာ၀ေရအိုင္ ႀကီးသဖြယ္ျဖစ္ေပၚေနၿပီး ထိုေရအိုင္ထဲတြင္ ငါးမ်ားကိုလည္း ေတြ႕ျမင္ရပါသည္။
ေလ်ာင္းေတာ္မႈရုပ္ပြားေတာ္ႏွင့္ ဥာဏ္ေတာ္(၉)ေတာင္ျပည့္ ေစတီေတာ္တစ္ဆူကိုလည္း ဖူးေမွ်ာ္ရပါသည္။
ဂူအတြင္း နဂါး႐ုံဘုရား အျပင္ ဒုကၠရ စရိယာ က်င့္ေတာ္မူ ေနပံု၊ ပဥၥဝဂီၢ ငါးဦးအား ဓမၼစၾကာ တရားေဟာၾကားဟန္၊ နဂါးမင္း ႏွင့္ ဗုဒၶဘုရား ဖလသမၼာပတ္ ဝင္စားဟန္၊ ကိုးေတာင္ျပည့္ ကံထူးထြဋ္ေခါင္ ေရႊေစတီေတာ္၊ ကိုးေတာင္ျပည့္ ေပါင္းလဲ ကိုယ္ေတာ္၊ မိဂဒါဝုန္ေတာ၊ အံသြားေတာ္ ေရက်၊ အႏၲရာယ္ကင္း ပိတ္တြင္းေရက်၊ ေစာင္းတန္း ကိုးသြယ္၊ ေက်ာက္ဆင္း တုထိုင္ ကိုယ္ေတာ္၊ ေရစက္က် ရပ္ေတာ္မူ၊ နိမိတ္ႀကီး ေလးပါး၊ ေဗာဓိပင္ႏွင့္ ေရႊပလႅင္၊ မဟာမုနိ ေၾကးဆင္းတု ေတာ္ႀကီး၊ ကံထူတံခြန္ ေစတီေတာ္၊ ေအာင္ျခင္းရွစ္ပါး၊ ပုပၸား ေတာင္ေတာ္၊ က်ဳိက္ထီး႐ိုး ေစတီ၊ နဂါးမင္း ေမာင္ႏွမ အေခြထက္ ျမတ္စြာဘုရား ဖလသမၼာပတ္ ဝင္စားဟန္ တို႔ကို အဆင့္ဆင့္ ဖူးေျမာ္ရမည္ ျဖစ္ၿပီး လိုဏ္ဂူေတာ္ ဆံုးခါနီးတြင္ သုဒၶါဝါသ ထပ္ဆင့္ဂူေတာ္ တစ္ခုကို ထပ္မံ ေတြ႕ရေပမည္။ ထို ဂူေတာ္အတြင္း ၌ ပြင့္ေတာ္မူ ၿပီးေသာ ျမတ္စြာဘုရား ႐ုပ္ပြားေတာ္ မ်ားကို သရက္ပင္၊ ပိႏၷဲပင္၊ ေဗာဓိေညာင္ပင္ တို႔ေအာက္တြင္ သီတင္းသံုး ေနသည္ကို ၾကည္ညိဳဖြယ္ရာ ဖူးေတြ႕ရမည္ ျဖစ္သည္။
ဂူအဆံုးနားတြင္ရွိေသာ သုဒၶါ၀ါသ ထပ္ဆင့္ဂူသည္ ဂူထဲကဂူဟုပင္ ဆိုရမည္ကဲ့သို႕ အထက္သို႕ ေလွကားမွ တတ္ေရာက္ၾကည့္ရႈရပါသည္။
ထို႕ျပင္ ထိုေဒသသည္ ပိတ္ခ်င္းေျမာင္၊ ၀က္လူးေျမာင္၊ တေရာ္ေျမာင္ဟူ၍ ေျမာင္သံုးေျမာင္၊
ေရလမ္းေတာင္၊ ၀ါးမွ်င္ေတာင္၊ ေတာင္ေခ်ာင္းေတာင္ ဟူ၍ေတာင္သံုးလံုး၊
သံုးဆင့္ေရတံခြန္၊ငါးတြင္းႀကီးေရတံခြန္ ေရသေရာက္ေရတံခြန္ဟူ၍ ေရတံခြန္သံုးခု၊
ဂဲေလာင္းေခ်ာင္း၊ ပိတ္ခ်င္းေခ်ာင္း၊ ငုတ္တြင္းေခ်ာင္းဟူ၍ ေခ်ာင္းသံုေခ်ာင္း၊
ငါးတြင္းႀကီး၊ ငါးတြင္းေလး၊ စနိတ္တြင္းဟူ၍တြင္းသံုးတြင္း၊
ႏွစ္ထပ္ဂူ၊ ပိတ္ခ်င္းဂူ၊က်ားပါးစပ္ဂူဟူ၍ဂူသံုးလံုး၊
နတ္ကမ္းပါးေခ်ာက္၊ က်ဳိက္ထီးရိုးေခ်ာက္၊ ေရသေရာက္ဟူ၍ ေခ်ာက္သံုးေခ်ာက္ စသည္တို႔ျဖင့္ သံုးမ်ဳိးသံုးသဘာ၀အသြင္အမ်ဳိးမ်ဳိးစုစည္းေပါင္းဆံုရာေျမျဖစ္ေၾကာင္း မွတ္သားဖူးပါသည္။
ထို႔ျပင္ ဗုဒၶဘုရားရွင္ ကိုယ္တိုင္ ၾကြခ်ီေတာ္ မူလာဖူးၿပီး သာသနာထြန္းကားမည့္ေဒသအျဖစ္ ဗ်ာဓိတ္ထားခဲ့ေၾကာင္း ဆိုၾကပါသည္။ အမွန္ပင္ ယခုအခ်ိန္တြင္ သာသနာေရာင္၀ါထြန္းလင္း ေနသည့္ သာသနာ့ေျမအျဖစ္ ေတြ႕ျမင္ရပါသည္။
ထို႕ျပင္ အနီးအနားတြင္ရွိေသာ ႏွစ္ထပ္ဂူ ႏွင့္ သံုးဆင့္ေရတံခြန္ကဲ့သို႔ သဘာ၀ အလွအပမ်ား ကိုလည္းခံစားရမည့္ ေနရာပင္ျဖစ္ပါသည္။
ပိတ္ခ်င္းေျမာင္ေဒသ၏ ထူးျခားခ်က္မွာ ရိုးရိုးအပန္းေျဖခရီးတစ္ခုပင္ မဟုတ္ပဲ မ်ားျပားသပၸါယ္လွစြာေသာ ဘုရား ၊ ေစတီ ၊ ပုထိုးမ်ားကိုလည္း ဖူးေမွ်ာ္ရမည့္ ခရီးတစ္ခုပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ေလ့လာစရာ သဘာ၀ လႈိဏ္ဂူႀကီးႏွင့္ ဖူးေမွ်ာ္စရာ ေစတီ၊ဘုရားမ်ားတင္မက အပန္းေျဖစရာ သဘာ၀ စိမ့္စမ္း ၊ ေရတံခြန္မ်ားကိုပါ တစ္ေပါင္းတည္း ခံစားနိုင္မည့္ ခရီးစဥ္တစ္ခုပါ။ အျခားေသာ ေရတံခြန္ ၊ လႈိဏ္ဂူတို႔ႏွင့္ အဓိက ကြာျခားခ်က္တစ္ခုဟု မွတ္ထင္မိပါသည္။ သူငယ္ခ်င္းတို႔လည္းသြားေရာက္ လိုက္ၾကပါအံုးဟု ေနခရမ္းမွ တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။
Credit to ေနခရမ္း