image source:(google)
လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ ႏွစ္မ်ိဳး ႏွစ္စားရွိသည္။ ပယင္း၊ ဖန္၊ကန႔္၊ခ်ိပ္ေတာင့္စေသာအရာဝတၳဳတို႔အေပၚ၌ပိုးထည္စ၊သားေမြးစစသည္တို႔ျဖင့္ပြတ္တိုက္၍ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ဆြဲငင္သည့္ဓာတ္ ကို ပြတ္တိုက္မႈလွ်ပ္စစ္ဓာတ္၊သို႔မဟုတ္လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ၿငိမ္ ဟုေခၚသည္။ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အိုး၊ ဒိုင္နမို စသည္တို႔မွစ၍ တစ္ေနရာတည္းတြင္ တည္မေနပဲ အဆက္မျပတ္ ေ႐ြ႕ရွားေနသည့္ ဓာတ္ကိုမူ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္စီး ဟုေခၚေလသည္။ ထိုေနာက္လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ၿငိမ္ဆိုင္ရာသိပၸံပညာကိုအီလက္ထ႐ိုစတက္တစ္(လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ၿငိမ္ပညာ) ဟူ၍၎၊ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္စီးဆိုင္ရာ သိပၸံပညာကို အီလက္ထ႐ို ဒိုင္နမစ္၊ သို႔မဟုတ္ အီလက္ထ႐ိုကိုင္နက္တစ္(လွ်ပ္စစ္ဓာတ္စီးပညာ) ဟူ၍၎ ႏွစ္ဘာသာ ခြဲထားေလသည္။ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ၿငိမ္ႏွင့္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္စီးတို႔သည္ အတူတူပင္ ျဖစ္၍ ျခားနားခ်က္မွာ ကန္ေရႏွင့္ ေခ်ာင္းေရတို႔ကြဲလြဲပုံသေဘာမ်ိဳးသာျဖစ္ေလသည္။ပြတ္တိုက္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ၿငိမ္တြင္ ဆြဲငင္မႈႏွင့္ တြန္းဖယ္မႈ သတၱိရွိျခင္း ကို ပထမဦးစြာ ေတြ႕ရသည္။ အင္ဗိုႏိုက္ (ကန႔္ႏွင့္ ၾကက္ ေပါင္ေစးကို ေရာၿပီး ျပဳလုပ္ထားေသာ ပစၥည္း) တုတ္ ေခ်ာင္းကို သားေမြးျဖင့္ ပြတ္တိုက္ၿပီးေနာက္လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ သြင္းေပးထားေသာ ဖန္ေခ်ာင္းႏွင့္ျပၾကည့္ပါက ထိုအေခ်ာင္း ႏွစ္ခုသည္ တစ္ခုကိုတစ္ခု ဆြဲငင္ၾကသည္ကို ေတြ႕ရလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ အက္ဗိုႏိုက္ႏွင့္ ဖန္အစား အက္ဗိုႏိုက္ႏွင့္ အက္ဗိုႏိုက္၊ သို႔မဟုတ္ ဖန္ႏွင့္ ဖန္တို႔ကို အသုံးျပဳစမ္းသပ္ၾကည့္ပါမူကားတစ္ခုႏွင့္တစ္ခု တြန္းဖယ္ၾကသည္ကို ေတြ႕ရေပလိမ့္မည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ဖန္ေခ်ာင္းေပၚတြင္ ပိုးထည္စျဖင့္ ပြတ္တိုက္ေပး၍ ရရွိေသာလွ်ပ္စစ္ဓာတ္ႏွင့္ အက္ဗိုႏိုက္ေခ်ာင္းေပၚတြင္ သားေမြး စျဖင့္ ပြတ္တိုက္ေပး၍ရရွိေသာလွ်ပ္စစ္ဓာတ္တို႔သည္ တစ္မ်ိဳး ႏွင့္တစ္မ်ိဳး မတူၾကေခ်။ မတူသည့္အတိုင္း ဖန္ေပၚတြင္ ပိုးထည္ စျဖင့္ ပြတ္တိုက္ေပး၍ ရရွိေသာလွ်ပ္စစ္ဓာတ္ကို လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ ဖိုဟူ၍၎၊ အက္ဗိုႏိုက္ေပၚတြင္ သားေမြးစျဖင့္ ပြတ္တိုက္ေပး၍ ရရွိေသာ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ကို လွ်ပ္စစ္ဓာတ္မဟူ၍၎ ခြဲျခားကာ အမည္ေပး ေခၚေဝၚၾကေလသည္။ ဤေနရာ၌ ကြၽန္ုပ္တို႔ရရွိေသာ ဥပေဒသမွာ မ်ိဳးတူလွ်ပ္စစ္ဓာတ္တို႔သည္ တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု တြန္းဖယ္ ၾက၍ မ်ိဳးကြဲလွ်ပ္စစ္ဓာတ္တို႔သည္ အခ်င္းခ်င္းဆြဲငင္ၾကသည္ဟူ၍ျဖစ္ေလသည္။ပစၥည္းႏွစ္ခုတြင္ တစ္ခု၌ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ဖိုကို ေပးသြင္း၍က်န္တစ္ခု၌ဓာတ္အားပမာဏတူညီေသာလွ်ပ္စစ္ဓာတ္မကို သြင္းေပၿပီး ေနာက္ ထိုပစၥည္းႏွစ္ခုကို လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ကင္းသည့္ တတိယပစၥည္း ႏွင့္ တို႔ၾကည့္ပါ။ ထိုအခါ အဆိုပါတတိယပစၥည္း၌လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ဖိုရွိေၾကာင္းကိုျဖစ္ေစ၊လွ်ပ္စစ္ဓာတ္မရွိေၾကာင္းကို ျဖစ္ေစ မည္သို႔မွ်မျပဘဲၾကားေနျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရေပမည္။ထိုသို႔ျဖစ္ျခင္းမွာတတိယပစၥည္းမွာလွ်ပ္စစ္ဓာတ္မရွိ၍မဟုတ္ ရွိေသာ မ်ိဳးကြဲ ဓာတ္ႏွစ္ခု အားခ်င္းမွ်ၿပီး သမ ေနျခင္းသာျဖစ္သည္။