မႈိ၏ က်န္းမာေရး ေကာင္းက်ိဳးမ်ား
မႈိမွာ က်န္းမာေရးအတြက္ တန္ဖိုးရွိတဲ့ အာဟာရဓာတ္အခ်ိဳ႕ ပါဝင္ပါတယ္။
သစ္သီးနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ အစံုစားသံုးျခင္းျဖင့္ ေနထိုင္စားေသာက္မႈပံုစံ အလြဲေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ေရာဂါေတြ ျဖစ္ႏိုင္ေျခကို ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။ ျပဳျပင္ထားျခင္းမရွိဘဲ သဘာဝအတိုင္းရရွိတဲ့ မႈိကဲ့သို႔ေသာ အစားအစာမ်ားကို မ်ားမ်ားစားသံုးျခင္းက အဝလြန္ျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ ႏွလံုးေရာဂါ စတာေတြနဲ႔ ေသဆံုးျခင္းကို ေလ်ာ့က်ေစႏိုင္စြမ္း ရွိပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အသားအေရနဲ႔ ဆံသားေကာင္းမြန္ျခင္း၊ အားအင္တိုးေစျခင္းနဲ႔ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ့က်ေစျခင္း စတဲ့ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြကို ေပးစြမ္းႏိုင္ပါတယ္။
ကင္ဆာ မႈိမွာ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ဆဲလ္ေတြကို တိုက္ခိုက္ၿပီး ကင္ဆာျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ ဓာတုပစၥည္းေတြကို ဖယ္ရွားေပးႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ အင္တီေအာက္ဆီးဒင့္ ျမင့္မားစြာ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အျခားဟင္းသီးဟင္းရြက္နဲ႔ သစ္သီးေတြမွာ ေတြ႕ရေလ့မရွိဘဲ မႈိမွာသာ အေတြ႕ရမ်ားတဲ့ selenium ဓာတ္လည္း ပါဝင္ပါတယ္။ Selenium က အသည္းမွာရွိတဲ့ ဓာတ္ကူပစၥည္းေတြရဲ႕လုပ္ေဆာင္မႈေတြမွာ အဓိကအေရးပါ႐ံုသာမက ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာရွိတဲ့ ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ဓာတ္ေပါင္းအခ်ိဳ႕ကိုလည္း ဓာတ္ျပယ္ေစပါတယ္။ ဒါေတြအျပင္ ေရာင္ရမ္းျခင္းေတြကို ကာကြယ္ေပးၿပီး ကင္ဆာ ႀကီးထြားမႈႏႈန္းကိုလည္း ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ မႈိမွာ ပါဝင္တဲ့ ဗီတာမင္ D ကလည္း ကင္ဆာဆဲလ္ ႀကီးထြားမႈကို ဟန္႔တားေပးပါတယ္။ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ ျဖတ္ထားတဲ့မႈိေတြကို ေနေရာင္ေအာက္မွာထားျခင္းျဖင့္ ဗီတာမင္ D ပါဝင္မႈကို သိသိသာသာ ျမင့္မားေစပါတယ္။ မႈိမွာ ပါဝင္တဲ့ Folate ဓာတ္ကလည္း DNA ျပဳလုပ္ျခင္းနဲ႔ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ျခင္းလုပ္ငန္းေတြမွာ အဓိကေနရာက ပါဝင္တဲ့အတြက္ DNA ေျပာင္းလဲျခင္းေၾကာင့္ ကင္ဆာဆဲလ္ ျဖစ္ေပၚမႈေတြကို ကာကြယ္ေပးပါတယ္။
ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ေလ့လာမႈေတြအရ အမွ်င္ဓာတ္ စားသံုးမႈမ်ားတဲ့ အမ်ိဳးအစား (၁) ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွင္ေတြမွာ ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ ေလ်ာ့က်ေစတယ္လို႔ ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ မႈိမည္းလံုးကင္ တစ္ခြက္ကေနၿပီး အမွ်င္ဓာတ္ 3 g ေလာက္ ေပးစြမ္းႏိုင္ပါတယ္။ အမွ်င္ဓာတ္က အစာေခ်စနစ္ကို ေကာင္းက်ိဳးေတြ ရရွိေစၿပီး ႏွလံုးေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခကိုလည္း ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။
ႏွလံုးက်န္းမာေရး မႈိမွာ ပါဝင္တဲ့ အမွ်င္ဓာတ္၊ ပိုတက္ဆီယမ္နဲ႔ ဗီတာမင္ C အားလံုးက ႏွလံုးေသြးေၾကာစနစ္ကို ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ ပိုတက္ဆီယမ္နဲ႔ ဆိုဒီယမ္ေတြက အတူတကြ ေသြးဖိအားကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးပါတယ္။ ပိုတက္ဆီယမ္ ပါဝင္မႈမ်ားၿပီး ဆိုဒီယမ္ ပါဝင္မႈနည္းတဲ့ မႈိကို စားသံုးျခင္းအားျဖင့္ ေသြးအားက်ေစတဲ့အတြက္ ေသြးတိုးျခင္းနဲ႔ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါေတြကို ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ Shiitake လို႔ေခၚတဲ့ မႈိမည္းလံုးတစ္မ်ိဳးမွာ ပါဝင္တဲ့ beta-glucan က ေသြးတြင္းကိုလက္စေရာပမာဏကို က်ဆင္းေစပါတယ္။
ကိုယ္ခံအား မိႈမွာ ပါဝင္တဲ့ selenium ဓာတ္က ေရာဂါပိုးေတြကို ကိုယ္ခံအားစနစ္က တံု႔ျပန္ႏိုင္စြမ္းကို အားေပးပါတယ္။ မႈိနံရံမွာ ေတြ႕ရတဲ့ beta glucan အမွ်င္ေတြက ကင္ဆာဆဲေတြကို သတ္ၿပီး ကင္ဆာဆဲလ္ ျဖစ္ေပၚမႈကို တားဆီးဖို႔အတြက္ ကုိယ္ခံအားစနစ္ကို လႈံ႕ေဆာ္ေပးပါတယ္။
ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းသိမ္းျခင္း အစားအစာေတြမွာ ပါဝင္တဲ့ အမွ်င္ဓာတ္က ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းသိမ္းတဲ့ေနရာမွာ အေရးႀကီးတဲ့ အခန္းက႑က ပါဝင္ပါတယ္။ မႈိရဲ႕နံရံမွာ beta-glucan နဲ႔ chitin လို႔ေခၚတဲ့ အမွ်င္ဓာတ္ 2 မ်ိဳး ပါဝင္ပါတယ္။ ဒီအမွ်င္ဓာတ္ေတြက ဗိုက္ျပည့္ေစၿပီး အစာစားခ်င္စိတ္ကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးပါတယ္။ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ဗိုက္ျပည့္ေနေစျခင္းအားျဖင့္ ကယ္လိုရီ စားသံုးမႈကို ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။
Dr.