Image Source:[Google]
ပထဝီဝင္၏ သေဘာတရား ၁၈ ရာစုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းသို႔ မေရာက္မီ ပထဝီဝင္ကို နည္း ၂ နည္းျဖင့္ ေလ့လာခဲ့ၾကသည္။ တစ္နည္းမွာ ေတာ္လမီ၊ မာေကတာတို႔ ျပဳလုပ္သကဲ့သို႔ ကမာၻ၏ ပုံပန္းသဏၭာန္ႏွင့္ အ႐ြယ္ပမာဏကို ေလ့လာျခင္းျဖစ္၍၊ အျခားတစ္နည္းမွာ စၾတားဗိုး၊ မန္းစတာတို႔ ျပဳလုပ္သကဲ့သို႔ တိုင္းျပည္ႏွင့္ အရပ္ ေဒသမ်ား၏ မွတ္သား ေလာက္ေသာ အေၾကာင္းအရာတို႔ကို ေလ့လာျခင္းျဖစ္သည္။ ပထမေလ့လာနည္းကို ေျမပုံဆြဲ အတတ္ေလ့လာသူ မ်ားက ဆက္လက္ က်င့္သုံးခဲ့ၾကသည္။ ဒုတိယနည္းမွာမူကား ပထဝီဝင္၏ အဓိကလုပ္ငန္းအျဖစ္ျဖင့္ ဆက္လက္တည္ရွိလာခဲ့ေလသည္။ ဂ်ာမနီျပည္တြင္ ၁၈ ရာစုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းေလာက္၌ ေပၚေပါက္ခဲ့ေသာ ဟမ္းဗို႔ႏွင့္ ရစ္တာတို႔ လက္ထက္မွစ၍ ပထဝီဝင္အေျခခံသေဘာတရားမွာ လုံးဝေျပာင္းလဲလာခဲ့ ေလသည္။ ထိုပညာရွင္ ၂ ဦး လက္ထက္မွစ၍ ထြန္းကား ခဲ့ေသာ ပထဝီဝင္၏ အဓိကရည္႐ြယ္ခ်က္မွာ သီးျခားတည္ရွိ ေနေသာ ေဒသမ်ား၏ အခ်င္းအရာမ်ား တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု ဆက္စပ္တည္ရွိေနၾကပုံ၊ စုေပါင္းျဖစ္ေပၚၾကပုံ၊ ကမာၻေပၚရွိ ေဒသမ်ား တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု တူညီၾကပုံ၊ ကြဲျပားျခားနားၾကပုံ စသည္တို႔ကို အက်ိဳးအေၾကာင္းႏွင့္တကြ သိရွိနားလည္ေအာင္ ေလ့လာျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုအခ်ိန္အခါမွစ၍ ပထဝီဝင္သည္ ကုလားထိုင္ေပၚတြင္ထိုင္ကာ အထင္ျဖင့္ ေရာ္ရမ္းမွန္းဆ၍ ေလ့လာေသာပညာ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ၊ ျပင္ပတြင္ တကယ္ျဖစ္ေပၚ ေနေသာ အျခင္းအရာတို႔ကို ကိုယ္ေတြ႕မ်က္ျမင္ ၾကည့္ရႈေလ့လာ ေသာ ပညာတစ္ရပ္အျဖစ္ျဖင့္ ထြန္းကားလာခဲ့ေလသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ ကြင္းဆင္းေလ့လာခ်က္မ်ားကို ေျမပုံတြင္ မွတ္သား ထည့္သြင္းျခင္းျဖင့္ ပထဝီဝင္သည္ ယခင္ကထက္ တိက် မွန္ကန္လာခဲ့သည္။ ဟမ္းဗို႔သည္ ပထဝီဝင္ကို ေလ့လာရာ၌ ေတြ႕ရွိရေသာ အျခင္းအရာမ်ားကို တခုစီခြဲျခား၍ စနစ္တက် ေလ့လာနည္းဟု ေခၚသည္။ ရစ္တာကမူကား၊ ေဒသတခုတြင္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ အခ်င္းအရာ မ်ားကို တသီးတျခားစီ မေလ့ လာဘဲ၊ ယင္းတို႔အားလုံးကိုၿခဳံ၍ တခုႏွင့္တခု အျပန္အလွန္ ဆက္စပ္တည္ရွိေနပုံကို ေလ့လာသည္။ ဤကဲ့သို႔ေသာ ေလ့လာ နည္းမ်ိဳးကို ေဒသအလိုက္ေလ့လာနည္းဟု ေခၚသည္။ စင္စစ္ အားျဖင့္ ထိုပညာရွင္ ႏွစ္ဦးသည္ ႏွစ္နည္းစလုံးျဖင့္ပင္ ေလ့လာခဲ့ၾကေပ၏။ အထူးအေလးဂ႐ုျပဳပုံ၌သာ ကြာျခါးၾက သည္။ ေခတ္မွီ ပညာရွင္တို႔ကလည္း ဤကဲ့သို႔ အေၾကာင္း အရာအလိုက္ ေလ့လာနည္း၊ ေဒသအလိုက္ ေလ့လာနည္းဟူ၍ မခြဲျခါးဘဲ၊ ထိုနည္း ၂ မ်ိဳးကို ေပါင္းစပ္၍ ေလ့လာရန္ လိုအပ္ သည္ဟု အသိအမွတ္ျပဳၾကသည္။ ၁၉ ရာစုႏွစ္ အလယ္ေလာက္မွစ၍ကား၊ ပထဝီဝင္သည္ အရပ္ေဒသမ်ား၏အေၾကာင္းကို ဗဟုသုတ အျဖစ္ေလာက္သာ ေဖာ္ျပသည့္ ပညာတစ္ရပ္အေနျဖင့္ မတည္ရွိေတာ့ဘဲ၊ ေဆာင္႐ြက္ရန္ ရည္မွန္းထားသည့္ ကိစၥတစ္ခုခုႏွင့္ သက္ဆိုင္ ေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို စံနစ္တက် ဖြဲ႕စည္းေလ့လာေသာ ပညာတစ္ရပ္ အျဖစ္ျဖင့္ ထြန္းကားလာခဲ့ေလသည္။ ပထဝီဝင္ကို လူႀကီးမ်ားသာမက ကေလးမ်ားပင္ စိတ္ပါ ဝင္စားစြာျဖင့္ ေလ့လာႏိုင္ၾကသည္။ ဤအေၾကာင္းေၾကာင့္ပင္ ပထဝီကို မူလတန္းေက်ာင္းမ်ားမွစ၍ တကၠသိုလ္မ်ားအထိ ဘာသာတစ္ရပ္အျဖစ္ျဖင့္ ဆက္လက္ သင္ၾကား ေလ့လာၾက ျခင္း ျဖစ္သည္။ ပထဝီဝင္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိ၏။ မူလတန္းႏွင့္ မူလတန္းလြန္ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ သင္ၾကားရေသာ ပထဝီဝင္သည္ အမ်ား အားျဖင့္ ကမာၻအရပ္ရပ္၌ ေျမျပင္လကၡဏာမ်ား မည္ကဲ့သို႔ တည္ရွိၾကပုံ၊ လူတို႔ မည္ကဲ့သို႔ ေနထိုင္ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ ၾကပုံ စသည္တို႔ကို အက်ိဳးအေၾကာင္းႏွင့္ ေလ့လာသည္။ ပိုမို အဆင့္အတန္း ျမင့္လာေသာအခါ ပထဝီဝင္ကို သဘာဝ ပထဝီဝင္၊ မႏုႆ ပထဝီဝင္၊ စီးပြားေရးပထဝီဝင္၊ ေဒသႏၲရ ပထဝီဝင္ စသည္ျဖင့္ ခြဲျခား၍ အေသးစိတ္ ေလ့လာၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ ယင္းတို႔ အားလုံးသည္ သဘာဝပထဝီႏွင့္ လူ၊ သစ္ပင္၊ တိရစာၦန္တို႔ ဆက္သြယ္တည္ရွိေနၾကပုံ၊ တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု အားထားမွီခိုေနၾကပုံ စသည္တို႔ကို အဓိကထား၍ ေလ့လာၾကသည္ခ်ည္းသာ ျဖစ္သည္။
