ခ်င္းအမ်ိဴးသမီးေတြရဲ႔အမည္ေရွ႔မွာ (မိုင္)တပ္ေရးျကတ့ဲ သမိုင္းကိုဘယ္သူမွအတိက်မသိပါဘူး။က်ြန္ေတာ္ ၄,၅ ႏွစ္သားအရြယ္ဝန္းက်င္ (ေက်ာင္းမေနေသး)အရြယ္တုန္းကထင္ပါတယ္။ အေဖ့ ရဲ႔ အေမ နဲ႔ အေမ့ရဲ႔ အေမ ,အဘြားေတြကိုဘာေျကာင့္ ပါ့မည္းထိုးရတ့ဲအေျကာင္းကိုေမးခ့ဲဘူးပါတယ္။ႏွစ္ဦးလုးံရဲ႔အေျဖကေတာ့ ခ္်ိဴးဧကရာဇ္တစ္ပါး(Tui Li K'Cho shangpughang)ရ႔ဲ ျကင္ရာေတာ္ လိပ္ျပာနတ္သမီးေလးရဲ႕ ဂုဏ္ေက်းဇဴးကို အမွတ္တရ ေဖာ္ျကဴးျကရာက ပါးမည္းထိုးကြင္းပုံစံမ်ိဴးစုံစတင္လာတယ္လို႔ေျပာျပျကပါတယ္။
အဲဒီခ်ိန္ကစျပီး ပါးမည္းထိုးျပီးတ့ဲ မိန္းခေလးရ႔ဲအမည္ေရ႔ွမွာ( Mang)ကိုတပ္ေခါ ္လာျကပါတယ္။အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ျငိမ္းခ်မ္းျကြယ္ဝမႈကိုေဆာင္က်ဉ္းသူ ျဖစ္ပါတယ္။ေျမျပန္႔ ခ်င္းသမိုင္းမွာလည္းဒီလိုပဲေျပာျကပါတယ္။ယခုေခတ္မွာေတာ့ (Mai-မိုင္)ျဖစ္လာတာေပါ့။နားထြင္းနားေဖါက္ျပီး ျကံ႔ခိုင္သူလို႔အနက္ရွိေသာ ေမးပါးမည္းထိုးျပီး ေယာက်္ားေလးကို( Hta´ Laံ ံng)ငယ္ရြယ္ႏဳပ်ိဴျဖတ္လတ္သူ လို႔ နာမည္းရင္းေရွ႔မွာေခါ ္တြင္ရာက ယခုေခတ္ သ(Hta)ဟာ စ သံေျပာင္းလဲလာျပီး (Laံ ံng)ဟာ လိုင္းျဖစ္လာလို႔ (Salai)ဆလိုင္း ကိုေရာက္လာပါတယ္။
ေစတုတၱရာဘက္ကေန တီြလီခ္်ိဴးဧကရာဇ္(ခ္်ိဴးေနာင္း ၏မ်ိဴးဆက္ ခ္်ိဴးကီး ဟု မွတ္သားရ)ဟာ ကမၼဌာန္းသိုင္းက်င့္စဥ္ကိုအားထုတ္ဖို႔ ေတာင္တန္းအျမင့္ဆုးံကိုရွာေဖြေရြးခ်ယ္ရာမွ ေခါႏဴး(မ္)သုန္ ေတာင္ကိုေရာက္ရွိခ့ဲသည္။သာယာလွပျပီး ႏဳိင္ငံတစ္ဝွမ္းကိုေတြ႔ရွိႏဳိင္သည္ဟုယူဆကာ ၎အမည္ကိုေခါ ္သမုတ္ခ့ဲသည္ဟု သက္ျကီးစကားမ်ားအရသိရွိခ့ဲရသည္။အဓိပၸါယ္မွာ ႏဳိင္ငံမ်ား၏ေမြးဖြားရာ က်က္သေရရွိလွေသာ မိခင္ေတာင္ (သို႔) ႏဳိင္ငံေတာ္ျကီး(အင္ပါယာ)၏ေတာင္ျဖစ္သည္။၎ဧကရာဇ္မင္းဟာ သူက်င့္စဥ္အားထုတ္ခ့ဲတ့ဲေနရာကို သုည(သို႔)ဘာမွမရွိေသာအရပ္ (Ng'Gho´ng)လို႔ေခါ ္ ္ခ့ဲပါသတ့ဲ။
AD 1ကေန 3ရာစုဝန္းက်င္လို႔ခန္႔မွန္းရတ့ဲ ကာလမွာ ျမစ္ဝါျမစ္ဝွမ္းက စစ္ရွဴးံ ထြက္ေျပးခိုလႈံလာျကတ့ဲ ရွမ္းေတြ(ရွမ္းသမိုင္းကိုကိုးကား) နဲ႔ အိႏိၵယ အေရွ႕ပိုင္းက စစ္ရွဴးံ ထြက္ေျပးခိုလႈံလာျကတ့ဲ အာရိယာန္အႏြယ္ အာရကန္Arakanese-ရခိုင္ ေတြဝင္ေရာက္လာျခင္းဟာ ယာဥ္ေက်းမႈတစ္ခတ္ဆန္းသစ္လာမႈလို႔ဆိုႏဳိင္သလို တြီလီခ္်ိဴး ခိဏ္မိသားစုမ်ား အင္ပါယာရဲ႔ စည္းလုးံမႈယိုယြင္းမႈအစလို႔လည္းဆိုႏဳိင္ပါတယ္။ဒီလိုကြဲၿပားမႈေတြကေန ဘာသာစကားအသစ္ေတြ သီးသန္႔ဆန္တ့ဲယာဥ္ေက်းမႈေတြက်င့္သုးံရာက တိုင္းရင္းလူမ်ိဴးစု မ်ားစာြထြက္ေပါ ္ေစခ့ဲပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ လုံးဝေပ်ာက္ကြယ္မသြားခ့ဲတ့ဲ တူညီေသာယဉ္ေက်းမႈေတြကေတာ့ ပါးမည္းထိုးပုံစံ မ်ိဴးစုံ ! ခရဳကမာခံြ သားရဲအစြယ္ေတြ ပရင္းေက်ာက္ ေတြ ေျကး ထည္ သံထည္ ေတြ နဲ႔ အလွဆင္ခ်ဳပ္လုပ္ထားခ့ဲျကတ့ဲ စစ္ဝတ္တန္ဆာ ! အိမ္သုးံပစၥည္း ေတြ အဝတ္တန္ဆာေတြ ပဲျဖစ္ပါတယ္။ဒါေတြကို ယေန႔ေခတ္အထိ တိဗက္ အေရ႔ွေတာင္ပိုင္း ခ်င္းရွီေဒသကေန အိႏၵိယ အေရွ႔ေျမာက္ပိုင္းေဒသမ်ား ဘဂၤလားခ်င္းတေကာင္းေဒသ နဲ႔ ျမန္မာျပည္အပါ ယိုးဒယားေျမာက္ပိုင္းေဒသ ယူနန္ျပည္နယ္ေဒသ ကေန ဟိုင္နန္ကြ်န္းသူ ကြ်န္းသားေတြအထိ ေတြ႔ျမင္ႏဳိင္ပါတယ္။အဓိက ထင္ရွားသိသာေစတ့ဲအရာကေတာ့ အမ်ိဴးသမီးေတြရဲ႕ပါးမည္းထိုးကြင္းေတြပါပဲ။
ၿမန္မာျပည္မွာေတာ့ BIA ေခတ္ ျမန္မာျပည္အေနာက္ျခမ္း ခ်င္းေဒသ လူမႈဆက္ဆံေရးႏွင့္ လုံျခုံေရးတာဝန္ခံ လြတ္လပ္ေရးေမာ္ကြန္းပထမ အဆင့္ ဝဏၰေက်ာ္ထင္ဘြဲ႔ရ သခင္ေအာင္ညြန္႔ေခါ ္ရႊီသား အြမ္နိန္! COMMANDO OF INDIA AND BURMA FRONT LINE FOR EMERGENCY NEWS ကိုထမ္းေဆာင္ခ့ဲတ့ဲလြတ္လပ္ေရးႏွင့္တပ္မေတာ္ဂဳဏ္ထူးေဆာင္ BIAရႊီသားဦးတမ္နိန္ (တတိယ ေမာ္ကြန္ဝင္)နဲ႔ အျခားေသာညီအစ္ကိုမ်ားလက္ထက္မွာ ေခတ္နဲ႔ မအပ္စပ္ေတာ့တ့ဲ ယာဥ္ေက်းမႈေတြကို တားျမစ္တ့ဲဥပေဒေတြျပဌာန္းရာမွာ ကာယကံရွင္ကသေဘာမတူဘဲ ပါးမည္းထိုးတာကို တားျမစ္တ့ဲ ဥပေဒကို တစ္ေတာဝင္တစ္ေတာင္ထြက္ နယ္လွည့္အသိပညာေပးရာက အစျပုျပီး ယခုေခတ္မွာပါးမည္းထိုးတာ မရွိေတာ့ေပ။
မွတ္ခ်က္။ ။မိမိသိရွိေသာ သမိုင္းအခ်က္လက္မ်ားႏွင့္ အျခားေသာ ျပည္တြင္းျပည္ပ မ်ိဴးႏြယ္စုသမိုင္းမ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ျပီး ဆီေလ်ွာ္ေအာင္ ယူဆေရးသားထားေသာအခ်က္မ်ားလည္းပါပါသည္။Tui Li K'Cho ျမန္မာ့ ခ်င္းယာဥ္ေက်းမႈသမိုင္းကို ျပန္လည္ေလ့လာခ်က္မ်ား အျမင္မ်ားကို ေဝငရဳံမွလြဲ၍ အျခားေသာရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားမရွိပါ။စာရႈသူမ်ားကိုေက်းဇဴးတင္ပါသည္။သမိုင္းအျမင္မ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ေဝဖန္ပိုင္းျခားရင္း အမိျမန္မာႏဳိင္ငံကို ျငိမ္းခ်မ္းသာယာေအာင္ ဆိုးတူေကာင္းဖက္ လက္တြဲညီညီ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ျကပါစို႔။