در مورد مراقبت و نگهداری از کودک نکته ای که حائز اهمیت است، تغذیه میباشد، بهخصوص در اوایل تولد و دوره نوزادی نقش تغذیه با شیر و نحوه انجام شیردهی بسیار مهم است.
کودکانی که از شیر مادرشان تغذیه میکنند، در مقایسه با سیرخوارانی که از شیر خشک تغذیه میشوند، نیاز به تعداد دفعات شیردهی بیشتری دارند و ممکن است در اوایل تولد و دوره نوزادی ۸ تا ۱۲ بار در ۲۴ ساعت نیز، نباز به شیردهی داشته باشند. به تدربج که نوزاد بزرگتر میشود، به دلیل افزایش ظرفیت معده و همچنین افزایش توان تولید شیر مادر، فاصله بین دو نوبت شیردهی، میتواند طولانیتر شود و به همین نسبت دفعات شیردهی در روز کاهش پیدا کند.
Image source: pixabay
برای خیلی از مادران این نکته مهم است که بهترین برنامه شیردهی برای کودکی که از شیر مادر تغذیه میکند، چیست؟ در اصل این خود شیرخوار است که زمان شیردهی را تعیین میکند.
شیر خوار معمولا با روشهای مختلفی زمان گرسنگی و نیاز به تغذیه را به ما نشان میدهد.
وقتی که نوزاد یا شیرخوار بیدار و هوشیار است، با بردن دست به طرف دهان و یا مکبدن انگشتان و یا با انجام حرکات مکیدن در لبها نیاز به تغذیه را نشان میدهد و او با این حرکات نمایشی احساس گرسنگی خود را بیان میکند.
اگر به این نیازها پاسخ داده نشود، بعد از مدتی او به گریه میافتد و با گریه سعی میکند، نشان دهد که گرسنه است. همچنین وقتی که کودک در آغوش مادر است، دهانش را با بو کشیدن به طرف پستان مادر میکشاند، او میتواند بوی پستان را حتی از روی لباس مادر نیز احساس کند.
بهترین زمان بعد از تولد نوزاد برای شروع تغذیه با شیر مادر در همان ساعات اولیه پس از تولد است. نکته دیگر اینکه در مورد آن باید بحث و بررسی شود علائم کافی بودن شیر مادر است. یکی از این علائم توجه به خیس بودن پوشک شیرخوار است. بعد از گذشت چند روز اول تولد بدلیل اینکه تولید شیر مادر زیاد شده و همچنین ظرفیت معدهی شیرخوار نیز افزایش یافته است، باید روزانه، حداقل ۶ بار شیرخوار دفع ادرار و به طور معمول ۳ تا ۴ بار یا بیشتر دفع مدفوع داشته باشد. بعدها تعداد این دفعات به میزان کمتری می رسد.
نکتهی بعدی توجه به افزایش وزن شیرخوار است. توصیه شده است، که در روز سوم تا پنجم تولد نوزاد را برای معاینه نزد متخصص اطفال ببرند. متخصص اطفال علاوه بر بررسی وزنگیری شیرخوار، زردی و دور سر نوزادان را نیز اندازه گیری میکند. معمولاً در طول هفته اول تولد حدود ۷ تا ۱۰ درصد از وزن زمان تولد نوزاد کم میشود، که این میزان معمولاً در پایان هفته دوم جبران شده و به وزن زمان تولد میرسد. وقتی شیر مادر به حد کافی رسید شیرخوار به سرعت وزن میگیرد، به نحوی که در سه ماهگی وزن شیرخوار به دو برابر وزن زمان تولد می رسد.