امروزه در اخبار و مقالات مختلف توضیحات ویژهای در مورد رادیکالهای آزاد و ترکیبات آنتی اکسیدان و نقش آنها در ایجاد یا جلوگیری از بسیاری از بیماریها از جمله سرطانها میشنویم و میخوانیم.
Image credit: medicaldetectivemd.com
رادیکالهای آزاد ترکیباتی هستند که در داخل بدن موجودات زنده از جمله انسان، در فضای اطراف ما از آب و هوا گرفته تا مواد غذایی یافت میشوند. رادیکالهای آزاد دارای اثرات مفیدی برای بدن نیز میباشند. به عنوان مثال گلبولهای سفید خون با استفاده از آزاد کردن رادیکالهای آزاد میتوانند دفاع خود را در مقابل عوامل مهاجم به بدن کامل نمایند. در این میان نقش مضر رادیکالهای آزاد برای بدن بهویژه در سالهای اخیر بیشتر مورد تاکید قرار گرفته است. رادیکالهای آزاد میتوانند باعث ابتلا انسان به انواع سرطانها، افزایش استعداد بدن انسان برای ابتلا به دیابت، بالا رفتن خطر ابتلا به نارساییهای قلبی، همچنین ایجاد آسیبهای مغزی، و بسیاری از مشکلات مربوط به عضلات شوند.
از عوارض دیگری که ممکن است به دلیل تماس بدن با رادیکالهای آزاد ایجاد شود تاثیر آن بر چشم و سایر اعصاب بدن و نیز نقش مهم آن در پایین آوردن کارایی سیستم ایمنی میباشد.
محققان تاثیر ویژهای برای اثر رادیکالهای آزاد در ایجاد روند پیری و ابتلا به پیری زودرس را مطرح کردهاند.
مهمترین رادیکال آزاد که در اطراف ما به وفور وجود دارد و زنده ماندن بدون آن غیر ممکن است، اکسیژن است. اکسیژن که ماده اصلی تنفسی برای تمام موجودات زنده میباشد، بعد از قرار گرفتن در برابر اشعههای مختلف محیطی، دودها و آلودگیهای هوا ناشی از وسایل نقلیه و استعمال دخانیات، در موارد استرس و به صورت طبیعی در اثر متابولیسم مواد غذایی در سلولهای بدن ایجاد میشود و میتواند باعث تأثیر بر مولکول ها و سلول های طبیعی بدن و تغییرات دیانای سلولی شود، و زمینه را برای بیماری هایی که در بالا عنوان شدند، مناسب کند. هر جا که سخن از رادیکال آزاد به میان می آید، به دنبال آن مواد آنتی اکسیدان در ذهن ما تداعی می شود. آنتی اکسیدان ها موادی هستند که میتوانند اثر رادیکال های آزاد بر روی سلولها و بافتهای بدن را خنثی نمایند. استفاده از رژیمهای غذایی حاوی آنتی اکسیدان و تغییر سبک زندگی و استفاده از فعالیت های ورزشی و کم کردن اضطراب و استرس میتواند تا حدود زیادی بدن انسان را در مواجهه با رادیکال های آزاد و اثرات مخرب آن ها مقاوم و ایمن کند.