تورتیکولی یا گردن کجی حالتی است که باعث میشود، فرد سر یا گردنش را به یک طرف کج کند یا به عبارت دیگر سر و گردن خود رادر وضعیت غیرعادی نگه دارد. ممکن است فرد سرش را روی یک شانه تکیه دهد و زمانی که روی شکم دراز میکشد نیز همیشه صورتش را از همان سمت روی تشک قرار میدهد. قاعدتا به دلیل وجود این وضعیت به مدت طولانی یک طرفه سر فرد پهن میشود و صورت حالت غیر قرینه پیدا میکند. اگر تورتیکولی مورد درمان قرار نگیرد وجود این حالت باعث تغییر شکل دائمی صورت، و محدودیت حرکات سر و گردن درفرد میشود.
گردن کجی علاوه بر تورتیکولی علل دیگری نیز دارد این دلایل عبارتند از: ناشنوایی، هم محور نبودن دو چشم، ریفلاکس معده به مری، عفونت حلق، و یا التهاب غدد لنفاوی. البته به طور نادر در تومورهای مغزی نیز ممکن است گردن کجی اتفاق بیفتد.
Image source: milestonephysiotherapy.ca
شایعترین علت تورتیکولی در بچه های زیر ۵ سال ناشی از آسیب عضله استرنوکلیدوماستوئید میباشد. این عضله استخوان سینه، سر، و گردن را به یکدیگر متصل میکند. این آسیب ممکن است هنگام تولد به خصوص در بچههایی که در نمایش بریچ متولد میشوند و یا مواردی که زایمان مشکل باشد پیش بیاید، ولی گاهی ممکن است حتی قبل از تولد و زمانی که کودک در داخل رحم مادر قرار دارد، این روند شروع شده باشد.
علت آن هر چیز که باشد معمولا در دوره نوزادی توسط پزشک تشخیص داده میشود.
گاهی اوقات تورتیکولی، ممکن است به علت آسیب یا التهاب در بدن ایجاد شود.
این حالت بیشتر در بچههای بزرگتر یعنی در حدود سنین ۹ تا ۱۰ سالگی دیده میشود. این نوع تورتیکولی به علت التهاب گلو، در جریان عفونت دستگاه تنفسی فوقانی بوجود میآید، که میتواند در اثر گلو درد، آسیب، یا بعضی عوامل نامشخص دیگر ایجاد شود. به علت تورم حاصله در گردن در طی این بیماریها، شل شدن نسبی بافتهااطراف مهرههای گردنی فوقانی ایجاد میشود و اجازه میدهد، استخوانهای مهرهی گردن از محل عادی خود منحرف شوند. وقتی این حالت ایجاد شد عضلات گردن دچار انقباض میشود که نتیجه آن کج شدن گردن به یک سمت می باشد.