مارچوبه با نام علمی Asparagus officinalis قبلا در تیره ی سوسنیان ، همراه با پیاز و سیر طبقه بندی می شد ، اما در حال حاضر بخشی از خانواده مارچوبگان (Asparagaceae) است. سه نوع مارچوبه وجود دارد: سبز ، سفید و بنفش . رایج ترین نوع ، مارچوبه سبز است ؛ مارچوبه سفید ظریف تر است و برداشت آن دشوار میباشد. مارچوبه بنفش ، کوچکتر است و عطر و طعم میوه اى تری دارد.مارچوبه گیاهی پر خاصیت است و منبع خوبی از فولات ، پتاسیم ، فیبر ، ویتامین ب6 ، ویتامین A ، ویتامین C و ویتامین ب1 می باشد. مارچوبه با دارا بودن خواص آنتی اکسیدانی و ضد التهابی به عنوان گیاه دارویی به مدت 2500 سال استفاده شده است . این گیاه حاوی چربی نیست و کالری بسیار کمی دارد ، یعنی تنها 20 کالری در هر پنج مارچوبه موجود است ، اما سرشار از ویتامین ها و مواد معدنی است. این گیاه ، حاوی دو گرم پروتئین ، تنها چهار گرم کربوهیدرات و بدون سدیم است.
مزایای تغذیه ای مارچوبه
1. منبع خوبی از ویتامین K است
مارچوبه غنی از ویتامین K - ویتامینِ لخته کننده خون - است. بسیاری از مطالعات نشان داده اند که ویتامین K می تواند سلامت استخوان را بهبود بخشد. این مطالعات همچنین نشان داده است که ویتامین K نه تنها می تواند تراکم استخوان را در افراد مبتلا به پوکی استخوان افزایش دهد ، بلکه می تواند باعث کاهش میزان شکستگی شود .ویتامین K همچنین در حمایت از سلامت قلب ضروری است. این ویتامین کمک می کند تا از سخت شدن شریان ها جلوگیری شود ، همچنین کلسیم را از پوشش شریان ها و دیگر بافت های بدن ، دور نگه می دارد.قبل از استفاده دارویی و درمانی از مارچوبه ، اگر باردار هستید و یا از داروهای رقیق کننده خون مانند وارفارین ، پلاویکس و آسپرین استفاده می کنید ، با پزشک خود مشورت کنید.
2. دارای خواص ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی است
مواد مغذی ضد التهابی و آنتی اکسیدانی به کاهش مشکلات شایع سلامتی مزمن مانند دیابت نوع 2 ، بیماری قلبی و سرطان کمک می کند. مارچوبه پر از خواص ضد التهابی و آنتی اکسیدانی است که هر دوی این ویژگی ها ، این گیاه را به غذای عالی برای جلوگیری از بیماری ها تبدیل می کند.تصور می شود که آنتی اکسیدان گلوتاتیون (glutathione ) ، باعث کند شدن فرآیند پیری و شکستن رادیکال های آزاد شود. همچنین می تواند برای محافظت از پوست در برابر آلودگی هوا و صدمات ناشی از اشعه خورشید کمک کننده باشد.
3. یک دیورتیک طبیعی است
مواد منحصر به فرد موجود در مارچوبه ، این گیاه را به یک دیورتیک طبیعی تبدیل می کند ، به این معنی که باعث افزایش تولید ادرار می شود. این باعث می شود تا دفع آب از بدن افزایش یافته ، در نتیجه نمک و مایعات اضافی از بدن خارج شود.این به خصوص برای افرادی که از ادم (edema) -یعنی انباشت مایعات در بافت های بدن - رنج می برند ، همچنین برای افراد دارای فشار خون بالا یا سایر بیماری های مرتبط با قلب ، مفید است.علاوه بر این ، محققان نتیجه گرفته اند که یکی دیگر از مزایای تغذیه مارچوبه این است که این گیاه را برای درمان عفونت های دستگاه ادراری و سایر مشکلات دستگاه ادراری که باعث درد و تورم می شوند ، می توان استفاده کرد.مطلب مرتبط : آنتی بیوتیک های طبیعی و گیاهی
4. دستگاه گوارشی را تغذیه می کند
مارچوبه شامل مقادیر قابل توجهی از اینولین (inulin) است که در دستگاه گوارش ما شکسته نمی شود. در عوض ، به صورت هضم نشده به روده بزرگ ما منتقل می شود و در آنجا به عنوان منبع غذایی برای باکتری های خوب و سالم محسوب می شود. باکتری های خوب مسئول جذب بهتر مواد مغذی ، کاهش خطر آلرژی و خطر ابتلا به سرطان کولون هستند .
5. به گذراندن بارداری سالم کمک می کند
محققان اکنون می دانند که مصرف مارچوبه می تواند به گذراندن حاملگی سالم کمک کند. مقدار قابل توجهی از فولات در مارچوبه وجود دارد ، در نتیجه این گیاه انتخاب مهمی برای زنان در سنین باروری است. فولات می تواند خطر ایجاد نقایص لوله عصبی در جنین را کاهش دهد ، بنابراین برای زنانی که تصمیم به باردار شدن دارند ، لازم است به اندازه کافی مواد غذایی سرشار از فولات مصرف کنند.فولات با ویتامین B12 و ویتامین C همکاری می کند تا بدن ، پروتئین ها را بشکند ، استفاده کند و پروتئین ها ی جدید بسازد . فولات همچنین به تشکیل گلبول قرمز کمک می کند .
6. منبع خوبی از فیبر است
فیبر موجود در مارچوبه کمک می کند تا هضم بهبود یابد . مارچوبه حاوی مقدار خوبی از فیبر محلول است که خطر ابتلا به بیماری های قلبی را کاهش می دهد. فیبر محلول در بدن ما به یک توده چسبناک تبدیل می شود که به چربی ، قندها ، باکتری ها و سموم دست می یابد و آنها را از بدن خارج می کند. از آنجایی که فیبر محلول ، در طول هضم ، آب جذب می کند ، هضم را آهسته تر می کند .سه گرم فیبر غذایی موجود در مارچوبه می تواند خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را کاهش دهد. فیبر نامحلول نمی تواند حل شود ؛ در عوض ، سطح دستگاه گوارش را از پلاک موکوئیدها ، سموم و سایر مواد پاک می کند.فیبر همچنین اسیدهای ارگانیک را در بدن تولید می کند که "سوخت" ما را تامین می کند ، دستگاه گوارش را تمیز می کند ، به کارکرد کبد کمک می کند و بدن ما را از سموم ، پاتوژن ها (Pathogen) ، کلسترول و شکر اضافی پاک می کند.مصرف فیبرهای غذایی موجب مزایای بسیاری برای سلامتی می شود ، افرادی که مصرف بالای فیبر غذایی دارند ، خطر ابتلا به بیماری قلبی و عروقی ، سکته مغزی ، فشار خون بالا ، دیابت ، چاقی و برخی بیماری های دستگاه گوارش را به میزان قابل توجهی کم می کنند. افزایش مصرف فیبر ، باعث کاهش فشار خون و میزان کلسترول خون می شود.[caption id="attachment_2332" align="aligncenter" width="600"] مارچوبه سرشار از ویتامین B1 است[/caption]
7. سرشار از ویتامین B1 (تیامین) است
همانند بسیاری از ویتامین های گروه B ، ویتامین B1 (تیامین) در چگونگی استفاده از انرژی حاصل شده از مصرف غذا در بدن نقش مهمی دارد و برای "عملکرد سلولی" حیاتی است. تيامين به ویژه به بدن کمک مي کند تا کربوهيدرات را به انرژي تبديل کند ، که براي متابوليسم ، تمرکز و قوت ، مهم است. ویتامین B نقش کلیدی در متابولیسم قندها و نشاسته ها دارد، بنابراین برای کنترل قند خون حیاتی می باشد .ویتامین B همچنین نقش مهمی در تنظیم هموسیستین (homocysteine) دارد ، هموسیستین یک اسید آمینه است که در صورتی که در سطح خون ما بیش از حد موجود باشد می تواند به بیماری قلبی منجر شود ، این باعث می شود که مارچوبه یک گزینه عالی برای سلامت قلب باشد.ویتامین های گروه ب معمولا به عنوان "ویتامین انرژی" شناخته می شوند ، زیرا با بهبود عملکرد تیروئید و متیلاسیون سلولی (cellular methylation) می توانند انرژی شما را افزایش دهند و به شما در رفع خستگی و فرسودگى کمک کنند.
8. به مبارزه با سرطان کمک می کند
جنبه شگفت انگیز در مورد مارچوبه این است که این گیاه غنی از گلوتاتیون (glutathione) است . گلوتاتیون یک ترکیب سم زدا است که می تواند به کاهش عوامل سرطان زا (carcinogens) کمک کند. محققان معتقدند که گلوتاتیون برای سلامتی بسیار حیاتی است ، چون سطح گلوتاتیون در سلول های ما نشان دهنده ی این است که تا چه مدت احتمالا زنده خواهیم ماند.گلوتاتیون نقش مهمی در عملکرد سیستم ایمنی دارد . این به این معنی است که مارچوبه ممکن است به مبارزه یا محافظت در برابر برخی از سرطان های خاص ، از جمله سرطان استخوان ، سرطان پستان ، سرطان ریه و سرطان کولون کمک کند.التهاب مداوم و استرس اکسیداتیو مزمن ، عوامل خطر برای بسیاری از انواع سرطان هستند و هر دوی این موارد را می توان با مصرف مواد مغذی ضد التهابی و آنتی اکسیدان ها کاهش داد .↓↓↓↓بروزرسانی در تاریخ 1 مرداد 98 ↓↓↓↓
9 - سطح هموسیستئین را در بدن متعادل می کند
مارچوبه سرشار از ویتامین های گروه B است که می تواند برای حفظ سطح هموسیستئین بدن در حد متعادل مفید باشد.فولات ، B6 و B12 نقش موثری در تبدیل هموسیستئین به سیستئین دارد که سیستئین نیز در بدن به آمینو اسید ضروری متیونین تبدیل می شود.کمبود ویتامین B در بدن می تواند سطوح هموسیستئین را افزایش دهد.این مشکل می تواند احتمال آسیب رساندن به رگ های خونی را افزایش داده و باعث افزایش احتمال مشکلات قلبی و حتی حمله قلبی و سکته مغزی شود.همچنین ویتامین B می تواند با کمک به متابولیسم درست نشاسته ، به حفظ قند خون در سطح نرمال کمک کند.
10 - مارچوبه در بارداری مفید است
مارچوبه سرشار از فولات است که در دوران بارداری می تواند برای مادر و جنین مفید باشد.فولات می تواند خطر کمبود وزن نوزاد را کاهش داده و همچنین برای رشد درست جنین مفید و ضروری است .مارچوبه خاصیت دیورتیک دارد و از انباشته شدن آب زیر پوستی و تورم دست ها و پاها در دوران بارداری جلوگیری می کند.
11 - برای کاهش علائم پیش از قاعدگی مفید است
مارچوبه به راحتی می تواند بسیاری از عوارض جانبی پیش از قاعدگی را کاهش دهد .به کنترل قند خون در این دوران کمک کرده و می تواند گرفتگی های عضلانی را کاهش دهد.همچنین می تواند از افسردگی و ناراحتی های مربوط به عوارض تغییرات هورمونی قبل از قاعدگی جلوگیری کند.
12 - احتمال بارداری را افزایش می دهد
مارچوبه می تواند هورمون های بدن مردان و زنان را متعادل کرده و به افزایش میل جنسی کمک می کند.همچنین از مارچوبه می توانید برای افزایش اسپرم و افزایش حرکت اسپرم استفاده کنید.مارچوبه می تواند علائم یائسگی را در زنان کاهش داده و اشتها را افزایش دهد .همچنین می تواند باعث افزایش شیر مادر شود.
13 - به هضم غذا کمک می کند
مارچوبه حاوی مقدار زیادی اینولین است که خاصیت پروبروتیک دارد و تا زمانی که به روده بزرگ برسد هضم نمی شود.در روده بزرگ ، اینولین می تواند به جذب مواد مغذی از خوراکی ها کمک کند.همچنین به دلیل داشتن فیبر طبیعی می تواند روده را پاکسازی کرده و یبوست را درمان کند.فیبر موجود در مارچوبه می تواند سطح کلسترول بد بدن را کاهش داده و سوزش سر دل را درمان کند.
14 - خاصیت ضد سرطانی دارد
ساپونین های موجود در مارچوبه خاصیت ضد تومور و ضد سرطانی دارند و می توانند برای پیشگیری و کمک به درمان سرطان مفید باشند.
15 - به کاهش قند خون کمک می کند
مواد مغذی موجود در آن و خاصیت ضد التهابی مارچوبه می تواند از بسیاری از بیماری های مزمن مانند دیابت نوع 2 پیشگیری کند.مینرال های موجود در آن می تواند قند خون را کاهش داده و حساسیت سلول ها به انسولین را افزایش دهد.
14 - برای چشم مفید است
مارچوبه سرشار از ویتامین A و سایر مواد مغذی مفید برای چشم است .آنتی اکسیدان های موجود در آن می تواند از شبکیه چشم محافظت کند.همچنین گلوتاتیون موجود در آن می تواند خطر آب مروارید را کاهش دهد .
15 - علائم روماتیسم را کاهش می هد
انواع آرتریت ها می توانند باعث التهاب مفاصل و بروز درد مفصلی شوند.مطالعات نشان داده است که گیاهان سرشار از فولات که خاصیت آنتی اکسیدانی نیز داشته باشند می توانند برای کاهش التهاب و درد مفاصل مورد استفاده قرار گیرند.
16 - به درمان افسردگی کمک می کند
تحقیقات علمی نشان داده است که مارچوبه می تواند برای کاهش اضطراب و استرس و همچنین برای کاهش علائم افسردگی مورد استفاده قرار گیرد.
17 - علائم صرع را کاهش می دهد
صرع نوعی بیماری مزمن است که باعث بروز تشنج های مکرر می شود.مغز به دلیل وجود اختلالاتی، سیگنال هایی تولید می کند که می تواند باعث تشنج شود.مارچوبه با کاهش این سیگنال ها می تواند احتمال حملات صرع را کاهش دهد .
18 - به درمان عفونت های ادراری کمک می کند
تحقیقات موجود نشان داده اند که مارچوبه خواص ضد انگلی و آنتی بیوتیک طبیعی دارد و می تواند برای کاهش عفونت های دستگاه ادراری مفید باشد.بعد از مصرف مارچوبه معمولا بوی ادرار تغییر می کند.این بو مربوط به آمونیاک و گوگرد و سم های دفع شده از بدن است که به دلیل مصرف دارویی مارچوبه اتفاق می افتد .
19 - برای کاهش کلسترول خون مفید است
مطالعات اخیر نشان داده است که مارچوبه به دلیل دارا بودن خواص آنتی اکسیدانی می تواند استرس اکسیداتیو بدن را کاهش داده و به کاهش کلسترول بد خون نیز کمک کند.
عوارض جانبی مصرف مارچوبه
مارچوبه معمولا عوارض جانبی خاصی ایجاد نمی کند. در صورت مصرف طولانی مدت و زیاد مارچوبه با اهداف دارویی ممکن است عوارض زیر را مشاهده کنید:
- نفخ : مارچوبه حاوی قندهای پیچیده ای است که در هنگام هضم می تواند باعث تولید گاز و نفخ شود.
- در برخی از افراد ، مارچوبه می تواند باعث بروز واکنش های آلرژیک و حساسیت شود.
- مارچوبه حاوی پورین است و پورین می تواند باعث افزایش اسید اوریک در خون شده و احتمال سنگ کلیه را افزایش می دهد.کسانی که دچار نقرس هستند و یا سابقه سنگ کلیه دارند نباید مارچوبه مصرف کنند.
مصرف مارچوبه در بارداری و شیردهی
مارچوبه می تواند باعث تغییرات هورمونی در بدن زن شود.مصرف معمول و کم مارچوبه در دوران بارداری مفید است ولی مصرف بیش از حد آن و یا مصرف دارویی آن می تواند در دوران بارداری عوارض جانبی داشته باشد. در این مورد باید با پزشک خود مشورت کنید.
تداخل دارویی مارچوبه
مارچوبه معمولا در حال عادی تداخل دارویی ایجاد نمی کند ولی در صورتی که به مقدار زیاد و به منظور دارویی استفاده شود ممکن است با برخی از داروها تداخل ایجاد کند.برای مثال :
- داروهای رقیق کننده خون مانند آسپرین ، پلاویکس ، وارفارین
- داروهای آنتی هیستامین
- برخی از داروهای ضد افسردگی
- و .