nispi oy sistemi

Türkiye'de genel seçimlerde kullanılan, milletvekillerinin meclise oy miktarından çok oy oranına göre dağıldığı oy sistemi.

Sistem oy kullanılan andan çok sayımdan sonraki milletvekili dağıtımıyla ilgilidir. Çoğunlukçu sistemlerin aksine daha az oy alan diğer partilerin de oyları oranına göre milletvekili çıkarabilmesini sağlar. Örnek vermek gerekirse: Diyelim ki bir seçim bölgesinde %10 seçim barajı var, o bölgeden meclise 6 milletvekili girebiliyor ve 3 parti barajı geçebilmiş. Toplam 400.000 oy kullanılmış, bu durumda o bölgede baraj 40.000 oya tekabül ediyor. A partisi 200.000, B partisi 150.000 ve C partisi ise 50.000 oy almış.

1. İlk milletvekili en çok oy alan A partisine gidiyor. İlk milletvekili verildikten sonra A partisinin aldığı ANA OY MİKTARI İKİYE BÖLÜNÜYOR.
2. İkiye bölündükten sonra oylar A:100.000, B:150.000, C:50.000 şekline geliyor. Böylece ikinci vekil B partisine gidiyor. B partisi de ilk vekilini aldığı için onların da ana oy miktarı 2'ye bölünüyor.
3. Böyle oylar A:100.000, B:75.000, C:50.000 haline geliyor ve bu tablo da en fazla oy A'ya ait olduğu için üçüncü vekili A alıyor ve ANA OY miktarı bu sefer 3'e bölünüyor.
4. A:66.666, B:75.000, C:50.000. Dördüncü vekil B'ye gidiyor, bu sefer de onların ANA OY miktarı 3'e bölünüyor.
5. A:66.666, B:33.333, C:50.000. Bu durumda B partisinin oy miktarı barajın altında kaldığı için artık vekil çıkaramıyor. 5. vekili A alıyor. Bu sefer de ANA OY miktarı 4'e bölünüyor.
6. A:50.000, B:33.333, C:50.000. Şu an hem A'nın hem de C'nin oyları eşit. Fakat C henüz hiç vekil çıkarmadığı için 6. boşluğu onlar kapıyor ve tüm koltuklar dağıtılmış oluyor.
   Sonuç: 6 koltuk ayrılmış, 400.000 oy kullanılmış ve seçim barajının %10 olduğu X seçim bölgesinde 200.000 oy alan A 3, 150.000 oy alan B 2, 50.000 oy alan C ise 1 milletvekili çıkarmış oluyor.