İstanbul'da yaşayanların devamlı önünden geçtiği ve farketmediği, İstanbul'a gelen insanların ise sadece "herhalde tarihi bir sütun olmalı bu" dediği bir abidedir. Çemberlitaş veya tarihi adı ile Konstanstin Sütunu(Column of Constantine), Doğu Roma İmparatorluğunun başkentinde yani İstanbul'da(Nova Roma) dikilen ilk anıtsal sütundur. Tarihi kaynaklara göre, ilk Roma İmparatorluğu sırasında Efes'ten Roma'daki Apollon tapınağına götürülmüş, imparatorluk ikiye ayrılıp, Doğu Roma parlayınca, imparator Konstantin tarafından İstanbul'a getirilmiştir. İmparator, daha sonra üst kaydedeki Apollon heykeli yerine kendi heykelini diktirmiş(yeni kurulan imparatorluğun şanlı gösterilere ihtiyacı vardı), sonrasından gelen diğer imparatorlar/krallar kendi heykellerini koymuşlar. Bu yazıda heykelin tüm tarihçesini anlatmayacağım, şurdaki Wikipedia sayfasından erişebilirsiniz.
Bu sütun neden önemlidir ve şahsen bana neler öğretti? Ben de yıllarca bu sütunun önünden geldim geçtim ve sadece "tarihi" bir eser olduğunun ötesinde bir bilgim yoktu, detaylı araştırana kadar:
- İmparatorloğun ana meydanı bugünkü Çemberlitaş meydanıdır(Şehrin merkezi ve pazarıdır. Bugünkü Sultanahmet yani o zamanki Hipodrom ise kutlama alanıdır), o zamanki ismiyle "Forum Kostantin". Daha önce de gerek Roma gezilerimde, gerekse seyahat bloglarında "Forum" terimine denk gelmiştim ama anlamına dikkat etmemiştim. "Forum" meydan demek. Bugün, birçok AVM'nin "Forum" olarak nitelendirilmesinin sebebi budur.
- Tarihi kaynaklara göre, sütun ile ilgili kutlamalarda Hrıstiyan ve Pagan ayinleri düzenlenmiş. Bu şekilde, Roma dönemindeki Pagan etkilerini öğrendim ve biraz detaylı araştırmama vesile oldu.
- "Agartha" dünyası ile tanıştırdı beni :) Bazı ezoterik bilgi(n)lere göre, Çemberlitaş'ın konumu itibarıyla, Agartha dünyasına açılan bir kapı üzerine inşa edildiği iddia edilmektedir. Bu sayede, Agartha nedir neyin nesidir diye araştırırken, günlerce rüyalarıma bile giren ezoterik bir maceraya atıldım. :)
- Bazı Hristiyan kaynaklara göre, Hz. İsa'ya ait bazı "kutsal emanetler", sütunun altındaki mezar odalarında saklanıyor(muş)
- "Yedi Tepeli İstanbul" ibaresindeki tepelerden biri de burasıdır. Yedi tepeye yedi cami'den biri Nuri Osmaniye camisidir.
Tarihi yarımada içerisinde, Hipodrom(Sultanahmet) meydanı, Topkapı Sarayı ve Kapalıçarşı gibi "daha bilinen" eserler karşısında, "popülaritesi" fazla olmasa da, tüm heybetiyle zamana karşı hala direniyor. İşte bu mağrurluk karşısında çoğu kişi "Tarihin sessiz tanığı" olarak adlandırıyor. Bundan böyle önünden geçerken, hakkettiği saygıyı gösterin ve hürmetinizi eksik etmeyin :)