W Kamienicy Szołajskich przy Placu Szczepańskim, w ramach oddzialu Muzeum Narodowego działa sklepik. Znajdziemy tam głównie albumy, zwykle w cenach mało promocyjnych. Czasem jednak pojawiają się egzemplarze książek dosłownie za "pół darmo". I bynajmniej nie chodzi o jakąś wymianę. Ot, nowe książki, które ktoś wycenił zdecydowanie poniżej ich wartości.
Podczas ostatniej wizyty natrafiłem na przykład na "Katalog dokumentów pergaminowych Biblioteki Czartoryskich w Krakowie" (część II obejmująca dokumenty z lat 1505-1828). Zwykle takie książki są tak ciekawe jak książka telefoniczna, zawierają bowiem długą listę pozycji i w zasadzie nie nadaje się do normalnego czytania (no chyba, że jako środek nasenny). Katalog, na który trafiłem jest jednak inny. Zawiera on spisaną w języku polskim treść wszystkich dokumentów, co dla historyka jest nieocenionym ułatwieniem (bo nie trzeba odczytywać ręcznego pisma, o tłumaczeniu z innych języków nie wspominając). Łącznie 577 dokumentów na 278 stronach plus indeks osób i nazw geograficznych. Ładne wydanie, gruba oprawa. A wszystko to za jedyne 50 groszy. Dziś poszedłem kupić drugi (ostatni) egzemplarz. Będzie dostępny w Królestwie Bez Kresu. A poniżej kilka przykładowych dokumentów (każdy z nich dodatkowo jest jeszcze opisany).
* * *
1513, 1 maja, Poznań
die dominico festi ss. Philippi et Jacobi app., Poznaniae
Zygmunt król polski zapewnia panów i szlachtę Królestwa, że uchwalony na obronę Ziem Ruskich pobór 12 i 1/2 fl. od każdego konia, na którym zobowiązani są odbywać służbę, nie naruszy ich wolności na przyszłość.
* * *
1566, 7 września Lublin
siódmego dnia septembra, w Lublinie
Zygmunt August król polski zapewnia polskich żołnierzy, którzy służyli na Litwie podczas wojny z Moskwą, że z braku pieniędzy w skarbie wypłacono im tylko połowę należności, reszta zaś będzie uiszczona w przyszłym roku na św. Jakuba.
* * *
1569, 26 czerwca, Lublin
die vigesima quinta mensis iunii, na sejmie walnem koronnim lubelskim
Zygmunt August król polski oświadcza, że termin zapłaty wojsku koronnemu, które służyło na Litwie przeciw Moskwie nie został dotrzymany z powodu braku pieniędzy w skarbie, przeto przesuwa się go do świąt 1570 roku i obiecuje go niezawodnie dotrzymać.
* * *
1579, 2 kwietnia, Wilno
die secunda mensis aprilis, Vilnae
Stefan król polski w nagrodę za zasługi Kaspra Bekiesza de Kornyat uwalnia dom jego znajdujący się w Krakowie w rynku, zwany pospolicie "Pod Barany" od jurysdykcji i władzy starościńskiej, jak również od miejskiej a poddaje wyłącznie prawu ziemskiemu.
* * *
1606, 9 maja, Warszawa
die IX mensis maii, Varszawiae
Zygmunt III król polski za zasługi wojenne w Inflantach podnosi Ottonowi Denhoffowi (Donhof) rotmistrzowi i jego spadkobiercom pensję z 500 do 800 fl. na okres 10 lat, która wypłacana będzie z dochodów portu ryskiego.
* * *
PS. 5 lat po tym jak Denhoffowi minął 10-letni okres Ryga wpadła w ręce Szwedów i już nigdy nie wróciła do Rzeczypospolitej.