Ostatnio przeczytałem #63 - "Operacja Rafael" - Marcin Faliński, Marek Kozubal

Pretekstem do napisania tej bardzo dobrej powieści szpiegowskiej są niekończące się poszukiwania rodzimych skarbów narodowych zrabowanych przez okupantów w czasie działań wojennych na terenie Polski. W tym konkretnym przypadku skupiono się na największym z zaginionych dzieł sztuki, czyli "Portrecie młodzieńca" Rafaela Santiego. W 1939 trzy najcenniejsze obrazy z z Muzeum Książąt Czartoryskich zostały spakowane do skrzyni, oznaczonej literami LRR (Leonardo, Rembrandt, Rafael) i ukryte w Sieniawie, skąd wykradli je Niemcy. Po wojnie odzyskano część kolekcji, ale dzieło Rafaela pozostaje nieodnalezione.

Autorami powieści są debiutujący w tej roli Marcin Faliński (były oficer wywiadu) oraz Marek Kozubal (dziennikarz i pasjonat historii), stworzyli oni świetną parę wzajemnie uzupełniających się twórców. Zapewne doświadczenie wywiadowczych operacji zagranicznych Falińskiego zostało wykorzystane w przypadku budowania współczesnej historii, której głównym bohaterem jest oficer polskiego wywiadu major Łodyna, skierowany na placówkę dyplomatyczną w Bagdadzie w zasadzie tylko z jedną misją: sprawdzić bliskowschodni trop "młodzieńca" i jeżeli doniesienia się potwierdzą to za wszelką cenę odzyskać dzieło Rafaela dla Polski. Według źródeł wywiadowczych obraz miał być rzekomo skradziony z pewnej willi na przedmieściach Kuwejtu przez irackich żołnierzy podczas wojny w 1990 roku. Bliskowschodni trop potwierdza stary list od niedoszłego artysty, byłego przemytnika i współpracownika wywiadu II RP Mieczysława Klainera, który w czasie II wojny światowej otrzymał rozkazy za wszelką uratować obraz przed Niemcami.

Historia w powieści Falińskiego i Kozubala dzieje się dwutorowo, na przemian poznajemy szpiegowską rozgrywkę, którą prowadzi major Łodyna w Bagdadzie na kilku "planszach szachownicy" jednocześnie oraz epopeję wojenną Mieczysława Klainera, który to po wykradzeniu obrazu z rąk Niemców ucieka z nim na wschód do powstającej w Związku Radzieckim armii generała Andersa i dalej z tą armią przedostaje się na Bliski Wschód.

Książka bardzo ciekawie napisana, historia Klainera doskonale umiejscowiona w prawdziwych wydarzeniach historycznych, co bardzo uwiarygadnia tę powieść w oczach czytelników. Na początku trzeba się trochę przyzwyczaić to tych ciągłych przeskoków czasowych, ale już po kilku rozdziałach obie historie wciągają czytelnika bez reszty. W walce wywiadów na Bliskim Wschodzie trudno rozpoznać kto jest wrogiem, a kto przyjacielem, w zasadzie to relacje zależą w dużej mierze od sytuacji w danym momencie. Zdecydowanie tylko jednego wroga można być pewnym, Rosjanie grają w przeciwnej drużynie.

Spoilerując na koniec dodam, że liczyłem na podwójną grę ze strony ukraińskiej pani doktor, ale autorzy zapewne nie chcieli odkrywać wszystkich kart od razu, nie wykluczone, że pisząc debiutancką powieść mieli nadzieję na dobre przyjecie i szykowali grunt pod kontynuację przygód majora Ładogi, co wkrótce nastąpi. Nie mogę się doczekać ich drugiej powieści.