Herkese merhaba!
Bir önceki gönderimde masaüstü rol yapma oyunlarına dair birtakım şeylerden bahsetmiş, sonuna da üzerinde çalıştığım proje hakkında ufak bir şeyler serptirmiştim. Bu sefer Hive Türkiye topluluğu için bu iş nedir, ne değildir tadında bir yazı paylaşmak istedim. Bununla birlikte, üzerinde çalışmakta olduğum içerikler hakkında da bilgilendirme yapacağım. Eğer ilginizi çekerse, muhtemelen daha fazlası da gelecektir :) (Böyle bir gönderi yazmam gerektiğini, 
Terimler
Her hobide olduğu gibi, bu hobide de belli başlı terimleri öğrenmek gerekiyor. Neyi, nasıl ifade etmemiz gerektiği konusunda ve araştırma yaparken yardımcı olan bir şey bu.
Oyun Yöneticisi (Gamemaster): Belli bir sisteme ve ortama bağlı olarak birtakım olay örgüleri hazırlar. Seçtiği sistemin ve ortamın içeriğine, olay örgüsünü iyi sunabilecek kadar hakim olmalıdır. Bu sebeple, oyunculara karakterlerini hazırlama konusunda yardımcı olması da gerekir. Bunun karşılığında, karakterlerin gerçekleştirmeye çalıştığı aksiyonların sonucuna karar verir. Aksiyon sonucunda, oyun yöneticisi ne derse o olmuştur.
Oyuncu (Player): Oyun yöneticisinin belirlediği sistemin kurallarını kullanarak bir karakter hazırlar. Kurallar, karakterin sayısal değerlerini hesaplamada, özellik ve yeteneklerini belirlemede kullanılır. Sonrasında oyuncu, hazırladığı bu karaktere bir kişilik oluşturmalı ve oyun boyunca bu kişiliğin canlandırmasını yapmalıdır.
Sistem (System): Bir oyunu düzgün bir şekilde oynayabilmek için oluşturulmuş kurallar bütünüdür. Bazı sistemler sizin ortaçağ fantazyası oynamanıza yardımcı olurken; bazıları fütüristik bir ortamda bir siberpunk macerası oynamanıza, veya günümüzde geçen ve özel güçlerinizin olmadığı, paranormal olaylarla mücadele ettiğiniz gizem dolu bir hikayenin içinde ilerleminizi sağlar. Sistem içindeki kurallara yüzde yüz uyulmak zorunda değildir, ama oyun yöneticisi bunlarda değişiklik yapacaksa, oyuncuları baştan uyarmalıdır.
Ortam (Setting): Hikayenin geçeceği ortamdır. Bu ortam, oyununa göre, dört duvar arası da olabilir, galaksiler arası da olabilir. Bazı ortamlar, sistemin üzerine ekstra kısıtlamalar getirebilir. Her ortamın kendine özgü bir çalışma prensibi vardır. Bu sebeple bazıları kendi sistemleriyle bütünleşiktir. Mesela, bir Warhammer Fantasy oyunu oynuyorsanız, bunun için kendi sistemini kullanırsınız.
Oyuncu Karakteri (Player Character, PC): Oyun yöneticisinin belirlediği sistemin kural sınırları içerisinde yaratılmış ve onun belirlediği ortamda (dünyada veya evrende de diyebiliriz) "sanal olarak" yaşamakta olan, yoldan geçen herhangi bir kişiden farklı olarak hayatın akışına müdahale etmek isteyen, ciddi ve büyük amaçları olan, merakı için yollara düşme eğilimi yüksek olan kişidir. Oyuncu tarafından yönlendirilir.
Oynanamaz Karakter (Non-playable Character, NPC): Oyun yöneticisi, anlatımında, yeri geldiğinde bütün bir kasabayı veya şehri betimler. Oyuncular kendi karakterleri ağzından diyalog kurarken, çevre faktörü olarak değerlendirebileceğimiz diğer kişileri oyun yöneticisi canlandırır. Oyun yöneticisinin canlandırdığı bu karakterlere NPC denir.
Türler
İnsanların global olarak düştüğü en büyük yanılgı, bu hobinin sadece fantazya türünde var olduğunu zannetmektir. Oysa, nasıl edebiyatta çeşitli ana türler varsa, aynı şekilde bu hobinin de ana türleri bulunmaktadır. Buna bir roman okumak, bir dizi veya film izlemek, bir oyun oynamak istediğinizde nasıl farklı türler arasından seçim yapıyorsanız, o şekilde bir yaklaşım sergileyebilirsiniz. Fantazya bu türlerden sadece biridir. Bilim-kurgu, korku, polisiye, tarih, doğaüstü olaylar, folklor ve bunların alt türleri olan bilim-fantazya, siberpunk, denizcilik/korsanlık, kıyamet/kıyamet sonrası gibi konseptlerde oyun bulmak; hatta belli bir türe (mesela fantazya veya korkuya) farklı oyun mekanikleri ve ortamlarla yaklaşan oyunlar bulmak da son derece mümkündür.
Zarlar ve Diğer Mekanikler
Bu hobiyi gerçekleştirirken, her ne kadar doğaçlama tiyatro gibi ilerliyor olsa da, bazı aksiyonların sonuçlarını rastgeleliğe bırakmak gerekiyor. Yoksa biri "senin karakterine kılıcmı sapladım ve öldürdüm" dediğinde, diğeri "hayır" diyebilir, ve bu durum uzunca ve çocuksu bir laf dalaşına dönebilir. Bu yüzden polyhedral (çok yüzlü) zarlar kullanılmaktadır. Standart bir zar setinde 4,6,8,10,12 ve 20 yüzlü zarlar vardır, ve bunlara ek olarak ekstra bir tane daha 10 yüzlü zar bulunur. Bu ikinci 10 yüzlü zarda sayılar 10'dan 100'e doğru onar onar artar. Bu zara yüzdelik zar deriz ve 10 yüzlü zarla birlikte kullanırız.
Bahsi geçen zarlar genellikle belli bir mantığa bağlı olarak, karakterinizin bir aksiyonu ne kadar başarılı gerçekleştirdiğini ifade eder. Örneğin, bir gazozun kapağını açmak herkesin yapabileceği bir şeydir, ama bir salça kavonozunun kapağını açmak her babayiğidin harcı değildir :) Burada zar devreye girer ve fiziksel gücünü kullanmak isteyen kişi, bununla ilgili bonuslarını zarına ekleyerek belli bir zorluk derecesini geçmeye çalışır. Yani her karakterin denemesi de aynı oranda başarılı olmayabilir. Sizin fiziksel gücünüzün karşılığı +3 ise, başarılı olma ihtimaliniz fiziksel gücü +1 veren kişininkinden azıcık da olsa daha yüksektir.
Zarlar genel olarak bu hobinin bir parçası olsa da, birçok oyunda farklı bileşenlerin kullanıldığını da gördüm. Fantastikolu acayipli Western oyunu olan Deadlands'te karakter güçleri poker çipleriyle belirtilirken; o oyunun büyücüsü büyü yaparken zaman durur ve şeytanla bir el poker oynaması gerekir, kazanırsa büyü gerçekleşir ve kaybederse çok ilginç durumlar oluşabilir :) Alien rol yapma oyununda karakterlerin hareket insiyatifi için 10 karttan oluşan bir deste kullanılır ve düşük sayıyı çeken önce hamle yapma hakkına erişir. Oynaması ve oynatması her babayiğidin harcı olmayan, yetişkinlere yönelik korku oyunu KULT için hikaye yazmaya yardımcı olan özel bir tarot destesi vardır. Blades in the Dark isimli oyunda da senaryo görevlerini, oyuna özel desteden rastgele seçtiğiniz kartlarla belirlersiniz.
Aşağıya kendi YouTube kanalımdan birtakım videolar ve oynatma listeleri bırakacağım. Bu işin nasıl olduğunu uygulamalı olarak merak edenler, oradan göz atabilirler:
Nyarlathotep'in Maskeleri - Call of Cthulhu sisteminde, pazartesileri 21:30 - 22:00 sularında başlayıp canlı yayında oynadığımız ilginç bir macera. Call of Cthulhu hakkında fikriniz yoksa, İthaki ve ALFA yayınlarının satışa sunduğu Lovecraft kitaplarını alıp okuyabilirsiniz.
Dünyaların Yok Edicisi - ALIEN serisini öyle ya da böyle duymuşsunuzdur. 2021'in en iyi rol yapma oyunu seçilen ALIEN RYO başlangıç senaryosunu çarşambaları 21:00 civarında canlı yayında oynamaktayız.
KULT: İstanbul'un İki Yüzü - Kayıp Başlangıçlar - Yetişkinlere yönelik doğaüstü korku oyunu KULT için hazırladığımız seri. Bu seriye mümkün olduğunca dinlenilebilir olması için emek harcıyorum, o yüzden izleyecek olursanız lütfen yorum yapın, ama fiziksel şiddet, cinsellik, argo, psikolojik şiddet gibi konular sizin ağır konularsa, bakmamanızı tavsiye ederim.
ROLECAST - Rol yapma oyunlarıyla ilgili temel bilgiler ve sektörden haberler paylaştığım podcast serisi. İki sezonu bitirdikten sonra bir süre ara verdim, ama önümüzdeki ay devam edeceğim.
Mis gibi kendi reklamımı da yaptığıma göre, sanırım bu devasa gönderiyi sonlandırmanın vakti geldi :) Hobiyle ilgili sorularınızı, merak ettiğiniz her şeyi yorumlarda yazabilirsiniz. Elimden geldiğince anlatmaya, yardımcı olmaya çalışırım. Hepinize güzel bir haftasonu diliyorum :)