This week, while scrolling through Facebook while working, I came across the memory of Requiem for a Dream. I remember it was one of those films that were widely talked about during my childhood and teenage years. Something like Goonies, Indiana Jones, Star Wars, E.T., Schindler's List in our parents' generation.
I will describe what it looked like from my side, in terms of pop culture. I missed the Tim Burton Batman phase. Everyone knows what the DB stage looked like - young people quickly disappeared from the streets in most cities when the time of broadcasting this anime approached (and the same in the case of Sailor Moon, Batman TAS or Pokemon, but on a smaller scale). The Matrix - nihilism increased in popularity, "wise and profound" descriptions became popular on instant messengers, more people dressed in black and wore black glasses. There were a few others, but these were not so natural (e.g. Harry Potter, some fans and bookstore owners from larger cities observed what it looked like abroad or in other, larger Polish cities). With Requiem it was the same as with The Matrix - people started to tell each other through word of mouth that there was a "mega important movie that you simply MUST SEE!!!" I can't tell you how many times I heard about the final hand scene before I saw the movie. Just as often, I heard conversations between people who had already watched it. They discussed its themes and related it to our reality or private experiences. Even though it was made in the USA and presented a slightly simplified vision, as you can see, the director did it (despite all the accusations) so well that Requiem reached people.
Why do I think this film should be included in the reading canon? Because it shocks and stays in your mind. Over the years I have heard criticism (including today) that the film is too shocking and that is its only value. That he doesn't show enough of "what taking drugs was really like", "that he's too focused on moralizing". Well, I can agree with all of that. In defense, however, I will say that we, the viewers, often do not want to know only the truth, because it is not sexy. Many real-life stories are as boring and uninteresting most of the time as the real historical events or controversial situations on which the cheesy drama is based. I cannot indicate a hard limit point, each of us has this limit set in a different place. Each of us pays attention to different details and equally selectively notices flaws or distortions. Either way, for most people it must be properly packaged, otherwise they won't remember it well. Evidence - how many things do you remember from books, movies, TV series, games? Or better yet, remember the times from 20 years ago, when we didn't have so much content to process and our brains weren't so overloaded. We remember primarily what resonated with us emotionally, we liked it (or not, we often don't remember average people) or aroused emotions in us.
You say, "Well, yes, but why distort this image a bit?" Well, it's the right thing to do. Art must present things in a certain simplification and lie a little, because it is not a documentary film or its book or TV series counterparts. Besides, sometimes there is no other way and the truth is often not sexy. And so that the appropriate accents or scenes are heard, so that the message is coherent and, to some extent, universal (because we are not talking about a product addressed to a specific recipient, like professors' notes or artistic films). It's not just me who says so - many directors have said so, Dr. Andrzej Dragan (a Polish scientist with extensive achievements), Astrofaza (a hobbyist who talks about science and space on Polish YouTube). It's easier to talk about something when you lie a little. Besides, as Astrofaza rightly pointed out, it's not entirely a lie. Assuming that we don't really pull things out of our imagination, these "lies" are often things that we don't pay attention to at first or that we don't know, that they are things that we have no idea about, but we should have. For example, in the case of the absence of one of the parents (or his insufficient involvement in the young person's development). Many people do not realize how much it affects the proper development of the child.
https://www.nolongerfatherless.org/statistics
The director very realistically showed the problems of a young man who grew up without a father and the consequences of this. Choosing simple solutions that in some situations end badly (though not always, depending on the context and scale of the problem). Running away from your emotions and responsibility for as long as possible. Thinking that childhood and adolescence will last forever or can be extended at will without cost. This means that there will always be someone who will give money, and there will be a solution to every problem. That it will always be nice. Would you say it's obvious and everyone knows it? Well, like I said, there are two stages of understanding. Becoming aware of the existence of a given phenomenon, problem, regularity (if we do A, there will be consequences B) and seeing it with our own eyes. Even people brought up in a complete family, healthy, without disorders or diseases, delude themselves that this will be the case, but thanks to the knowledge provided by their parents, they will quickly see that it is a dead end.
My generation was the first to have unfettered access to a source of knowledge for which Einstein and other scientists would give a lot. Thanks to it, we were and still can (because there is too much of it, not to mention the fact that we come back to many things, often rediscovering them or drawing new lessons or conclusions), check many things and see what they really are. The origins of prostitution, the role of religion and its contribution to society, the origins of many mental problems (you don't necessarily have to be born with them, they can also be acquired), whether people are as stupid as we think, whether we use access to knowledge to improve our fate, etc. Previous generations did not have such opportunities and were too susceptible to various types of propaganda (parents, media, state, religion, mechanisms developed by society).
So let me come back to the question - if it is so obvious and many of our problems have been researched, characterized and (if possible) catalogued, why do we keep repeating them? The answer is simple - humans as a species are not very smart. All of them, without exception, in some aspect. Before you start whining, read about the achievements of Andrzej Dragan, who said it even more clearly in Stanowski (link below this paragraph). A more scientific and less vulgar answer - we are slightly more intelligent animals that had greater development opportunities (evolution, communication, developed brain, abstract thinking, upright body posture, limbs), but in some aspects we did not go much further than a few meters from the cave, referring to our ancient ancestors. I could list many reasons, but most can be boiled down to laziness, the desire to have fun and the desire to avoid unpleasantness. I don't want to go into details because this is material for another text. That is why education that takes advantage of all opportunities is so important. Thanks to music, games or movies, you can conduct some lessons better than with the old methods. Some will go to one type of recipient, some to another. It's just about providing the information correctly and understanding it, nothing more.
https://wikitia.com/wiki/Andrzej_Dragan
Recently, I was talking to a friend about the need for sex education. He told how his parents answered his question: "Mom, Dad, how was I born?" Instead of playing fairy tales about cabbages, storks, bees and flowers, they bought an encyclopedia for children where everything was shown (to put it simply - a penis in a vagina in various positions, a picture with a uterus, ovaries, exactly what, how and why). and gave it to him to read. At that time, my friend didn't understand anything, but when a situation arose in his life when this knowledge was necessary, his brain immediately led him to the solution he had once read about. Like during a flashback in a TV series or anime. Then he already partially knew what it was about and, above all, he could read about what he didn't know. Contrary to the right-wing narrative, many pregnancies are the result of young people's ignorance (although they are right in that sexualization in movies, games, and everyday life also influences it). Many young people can be warned against this through education. Learning through pain and discomfort is equally unpleasant and permanent, but not in this case - a child is a living being and cannot be disposed of or put on a shelf when our body learns "through pain" how demanding a child is. It is different in the case of brutal films, smartphone recordings showing the last moments before the disaster or written/verbal accounts of the above.
Sure, it won't help everyone, but it will for some. It's impossible to save everyone. Some people strive too hard for self-destruction and it is impossible to save them from themselves. On the other hand, some people think in a rather reluctant way and learn slowly. Their roles are not without significance, because the sight of people who are already on the road to self-destruction also plays an important social and educational role. I once worked with one man whose father had arrangements with one of the leading political parties in Poland. He was so spoiled and clumsy that when I got to know him better and realized how lazy he was (and this was the time when I started my adventure with Hive, before my first paycheck), my brain started warning me. You know, a specific state when your body notices something that it considers important. Then we observe carefully, calmly analyzing every stimulus and element. This is exactly how I watched him for two days. I won't go into details, but the guy was failing in every aspect of his life. Interpersonal relationships, self-sufficiency (the guy is two years older than me, and his parents do everything for him. Literally everything, including taking him on dates), work, pursuing hobbies. Even in terms of physical strength, he was weak because he carried fewer things than a pensioner! True, she won the genetic lottery (a big, skinny, muscular woman) and exercised or was active all her life, but where is the guy at the peak of his abilities, and where is the grandmother who should have been retired for two years?
Judging by the reaction of my friends and Internet users, both a dozen years ago and today, some people avoided these problems. At least these problems. Several friends (including one friend) whom I had known since childhood were unable to do so. They are not dead, but they are suffering and they are unlikely to escape it. They have been prisoners of their own habits for too long and missed an opportunity when they could still count on the support of others. Today, when I read comments on Facebook about Poland in the 1990s, I remembered terrible things. Stories of my uncle, like some of his colleagues from Krakow's blocks of flats, were taken away by hospital workers as corpses after overdosing on glue or compote (local names for drugs). Or the stories of a friend from Warsaw, or comments from FB, saying that in extreme situations, most of the male youth from some blocks died of the same thing - their bodies could not withstand the excess of drugs. Rich parents were able to drag them by force to the clinics that were being established at that time, the poor did not have this privilege. Or people walking down the street who had an entire Mendeleev table in their bodies. Today we have the same thing with fentanyl, which is causing more and more havoc in Europe. As soon as I heard that this shit had reached Poland, I immediately told my young cousins never to touch it and not to let their friends talk them into it. I also added that it's much worse shit than marijuana, LSD, or even amphetamines (based on doctors' knowledge), which are also dangerous, but not a one-way ticket. I hesitated whether to do it, but then I remembered the conclusion of numerous discussions between me and my colleagues on these topics - full knowledge must always be conveyed and it must not be hidden. Let's not make the mistakes of the left, right, progressive and conservative, who covered up some facts that were/are inconvenient for their theses.
If only because of the availability of fentanyl, we should consider whether to show this type of films at school. Young people still have access to much harsher and more direct pornography and brutal films that make even tougher people faint (ISIS executions, murders of children, using children to murder people, the effects of taking drugs in Russia, gangs from different parts of the world settling accounts). . Such a film will not harm them, at most it will fill their brain with sad thoughts for a few days. In my opinion, this is a small price to pay for an additional "fuse" in the brain.
W tym tygodniu, scrollując Facebooka w trakcie pracy, natrafiłem na wspomnienie Requiem for a Dream. Pamiętam że to był jeden z tych filmów, o których głośno mówiono w czasie mojego dzieciństwa lub okresu nastoletniego. Coś jak Goonies, Indiana Jones, Star Wars, E.T, Lista Schindlera w pokoleniu naszych rodziców.
Opiszę jak to wyglądało z mojej strony, w kwestii popkulturowej. Faza na Batmana Tima Burtona ominęła mnie. Jak wyglądał etap DB, każdy wie - młodzież błyskawicznie znikała z ulic w większości miast, gdy zbliżała się godzina emisji tego anime (i to samo w przypadku Sailor Moon, Batman TAS czy Pokemon, ale na mniejszą skalę). Matrix - wzrosła popularność na nihilizm, upowszechnił "mądre i głębokie" opisy na komunikatorach internetowych, więcej ludzi ubierało się na czarno i nosiła czarne okulary. Było jeszcze kilka innych, ale te nie były tak naturalne (np. Harry Potter, niektórzy fani oraz właściciele księgarni z większych miast, podpatrywali jak to wyglądało zagranicą lub w innych, większych Polskich miastach). Z Requiem było tak samo, jak z Matrixem - ludzie zaczęli sobie przekazywać marketingiem szeptanym, że pojawił się "mega ważny film, który po prostu MUSISZ ZOBACZYĆ!!!". Nie zliczę ile razy słyszałem o końcowej scenie z dłonią, zanim obejrzałem film. Równie często słyszałem rozmowy między ludźmi, którzy już go obejrzeli. Dyskutowali o jego wątkach, odnosili to do naszej rzeczywistości lub prywatnych doświadczeń. Mimo że powstał w USA i przedstawił nieco uproszczoną wizję, to jak widać reżyser zrobił to (mimo wszystkich zarzutów) tak dobrze, że Requiem trafiło do ludzi.
Dlaczego uważam, że ten film powinien trafić do kanonu lektur? Bo szokuje i zostaje w głowie. Przez lata słyszałem głosy krytyki (również w dzisiejszych czasach), że film jest zbyt szokujący i to jest jego jedyna wartość. Że za mało pokazuje "jak naprawdę wyglądało ćpanie", "że jest za bardzo nastawiony na moralizowanie". Cóż, mogę się z tym wszystkim zgodzić. Na obronę powiem jednak, że my, widzowie, często nie chcemy znać tylko prawdy, bo ta nie jest sexy. Wiele opowieści z prawdziwego życia, jest równie nudna i nieciekawa przez większość czasu, jak prawdziwe wydarzenia historyczne lub kontrowersyjne sytuacje, na bazie których powstał ckliwy dramat. Nie umiem wskazać jakiegoś twardego punktu granicznego, każdy z nas ma tę granicę ustawioną w innym miejscu. Każdy z nas zwraca uwagę na inne detale i równie wybiórczo dostrzega wady lub przekłamania. Tak czy siak, dla większości musi być odpowiednio zapakowana, bo inaczej słabo to zapamiętają. Dowód - ile rzeczy pamiętacie z książek, filmów, seriali, gier? Albo lepiej, przypomnijcie sobie czasy sprzed 20 lat, gdy jeszcze nie mieliśmy tyle contentu do przerobienia, a nasze mózgi nie były tak przeładowane. Zapamiętaliśmy przede wszystkim to, co rezonowało z nami emocjonalnie, spodobało nam się (lub nie, średniaków często nie pamiętamy) lub obudziło w nas emocje.
Powiecie "No niby tak, ale po co trochę zakłamywać ten obraz?" Cóż, tak trzeba robić. Sztuka musi przedstawiać rzeczy w pewnym uproszczeniu oraz troszkę kłamać, bo to nie jest film dokumentalny, czy jej książkowe lub serialowe odpowiedniki. Poza tym, czasem nie da się inaczej i prawda często nie jest sexy. No i po to, by odpowiednie akcenty lub sceny wybrzmiały, po to by przekaz był spójny i do pewnego stopnia uniwersalny (bo nie mówimy o produkcie skierowanym do konkretnego odbiorcy, jak notatki profesorów, czy artystyczne filmy). Nie tylko ja tak mówię - wielu reżyserów tak mówiło, Dr Andrzej Dragan (polski naukowiec o dużym dorobku), Astrofaza (hobbysta, który opowiada o nauce i kosmosie na polskim YouTube). Łatwiej jest o czymś opowiadać, gdy się troszkę nakłamie. Zresztą, jak słusznie zauważył Astrofaza, nie jest to do końca kłamanie. Zakładając, że naprawdę nie wyciągamy jakiś rzeczy z naszej wyobraźni, to te "kłamstwa", to często rzeczy, na które początkowo nie zwracamy uwagi lub nie wiemy, że są to rzeczy o których nie mamy pojęcia, a powinniśmy mieć. Np. w kwestii braku jednego z rodziców (lub jego zbyt małej aktywności w rozwój młodego człowieka). Wielu ludzi nie zdaje sobie sprawy, jak bardzo to wpływa na prawidłowy rozwój dziecka.
https://www.nolongerfatherless.org/statistics
Reżyser bardzo prawdziwie pokazał problemy młodego mężczyzny, który dorastał bez ojca oraz konsekwencje tegoż. Wybieranie prostych rozwiązań, które w niektórych sytuacjach źle się kończą (choć nie zawsze, zależy od kontekstu i skali problemu). Uciekanie od swoich emocji oraz odpowiedzialności, tak długo jak tylko jest to możliwe. Myślenie że okres dzieciństwa i nastoletni będą ciągle trwać lub można go wydłużać wedle woli bez poniesienia kosztów. Co za tym idzie, że zawsze będzie ktoś kto będzie dawał pieniądze, że znajdzie się rozwiązanie na każdy problem. Że już zawsze będzie fajnie. Powiecie że to oczywiste i każdy to wie? Cóż, tak jak mówiłem, są dwa etapy zrozumienia. Zdanie sobie sprawy z istnienia danego zjawiska, problemu, prawidłowości (zrobimy A, będą konsekwencje B) i zobaczenie go na własne oczy. Nawet ludzie wychowani w pełnej rodzinie, zdrowi, bez zaburzeń i chorób łudzą się, że tak będzie, ale dzięki wiedzy przekazanej przez rodziców, szybciej dostrzegą, że to ślepy zaułek.
Moje pokolenie jako pierwsze miało nieskrępowany dostęp do źródła wiedzy, za które Einstein i inni naukowcy wiele by dali. Dzięki niemu mogliśmy i nadal możemy (bo jest tego za dużo, nie wspominając o tym, że do wielu rzeczy wracamy, często odkrywając je na nowo lub wyciągając nowe lekcje, czy wnioski), sprawdzić wiele rzeczy i zobaczyć jakie są naprawdę. Genezę prostytucji, rolę religii i jej wkład w społeczeństwo, genezę wielu problemów psychicznych (niekoniecznie trzeba się z nimi urodzić, można je też nabyć), czy ludzie są tak głupi, jak nam się wydaje, czy korzystamy z dostępu do wiedzy, by poprawić swój los itd. Poprzednie pokolenia nie miały takich możliwości oraz były zbyt podatne na propagandę różnego typu (rodziców, media, państwo, religia, mechanizmy które wykształciło społeczeństwo).
Zatem wrócę do pytania - skoro to takie oczywiste i wiele z naszych problemów zostało zbadanych, scharakteryzowanych i (jeśli jest taka możliwość) skatalogowanych, to czemu je ciągle powtarzamy? Odpowiedź jest prosta - ludzie jako gatunek nie są zbyt mądrzy. Wszyscy bez wyjątku, w jakimś aspekcie. Zanim zaczniecie marudzić, poczytajcie o osiągnięciach Andrzeja Dragana, który powiedział to jeszcze bardziej dobitnie u Stanowskiego (link pod tym akapitem). Odpowiedź bardziej naukowa, a mniej prostacka - jesteśmy nieco inteligentniejszymi zwierzętami, które miały większe możliwości rozwoju (ewolucja, komunikacja, rozwinięty mózg, abstrakcyjne myślenie, wyprostowana postawa ciała, kończyny), ale w pewnych aspektach nie wyszliśmy dużo dalej jak kilka metrów od jaskini, nawiązując do naszych pra-przodków. Mógłbym wymieniać wiele powodów, ale większość można sprowadzić do lenistwa, chęci zabawy i chęci unikania nieprzyjemności. Nie chcę wchodzić w szczegóły, bo to materiał na inny tekst. Dlatego tak ważna jest edukacja wykorzystująca wszystkie możliwości. Dzięki muzyce, grom, czy filmom, można przeprowadzić niektóre lekcje lepiej niż przy pomocy starych metod. Część trafi do jednego typy odbiorców, część do innego. Chodzi tylko o przekazanie informacji w sposób prawidłowy oraz jej zrozumienie, nic więcej.
https://wikitia.com/wiki/Andrzej_Dragan
Niedawno temu rozmawiałem z kolegą o konieczności seks-edukacji. Opowiadał jak jego rodzice odpowiedzieli na jego pytanie: "Mamo, Tato, jak się urodziłem?". Ci zamiast bawić się w bajki o kapuście, bocianie, pszczółkach i kwiatkach, kupili encyklopedię dla dzieci, gdzie było wszystko pokazane (mówiąc wprost - kutas w pochwie w różnych pozycjach, obrazek z macicą, jajnikami, dokładnie wyjaśnione co, jak i po co) i dali mu do przeczytania. Kolega wtedy nic nie rozumiał, ale jak pojawiła się w jego życiu sytuacja, gdy ta wiedza była niezbędna, jego mózg momentalnie naprowadził go na rozwiązanie, o którym kiedyś przeczytał. Jak podczas retrospekcji w serialu, czy anime. Wtedy już częściowo wiedział o co chodzi i przede wszystkim mógł doczytać o tym, czego nie wie. Wbrew narracji prawej strony, wiele ciąż wynika z niewiedzy młodych ludzi (aczkolwiek mają rację w tym, że seksualizacja w filmach, grach, życiu codziennym też na to wpływa). Wielu młodych można przed tym przestrzec poprzez edukację. Nauka przez ból i dyskomfort jest równie nieprzyjemna i trwała, ale nie w tym przypadku - dziecko to żywa istota i nie można go zutylizować lub odłożyć na półkę, gdy nasze ciało nauczy się "do bólu" jak wymagające jest dziecko. Co innego w przypadku brutalnych filmów, nagraniach ze smartfonów pokazujące ostatnie chwile przed katastrofą lub pisemnych / słownych relacji w/w.
Jasne, nie wszystkim to pomoże, ale niektórym już tak. Nie da się wszystkich uratować. Niektórzy zbyt mocno dążą do samozagłady i nie da się uratować przed nimi samymi. Z drugiej strony, niektórzy myślą w dość oporny sposób i powoli się uczą. Ich role nie są bez znaczenia, bo widok ludzi którzy są już na prostej drodze do samozagłady, też pełni ważną rolę społeczno-edukacyjną. Kiedyś pracowałem z jednym człowiekiem, którego ojciec miał układy z jedną z czołowych partii politycznych w Polsce. Był tak rozpieszczony i niezdarny, że gdy lepiej go poznałem i przekonałem się jak bardzo jest leniwy (a był to czas, gdy zaczynałem przygodę z Hive, będąc przed pierwszą wypłatą), to mój mózg zaczął mnie ostrzegać. Wiecie, taki specyficzny stan, jak Wasze ciało zauważy coś, co uzna za istotne. Wtedy bacznie obserwujemy, analizując na spokojnie każdy bodziec i element. Dokładnie tak go obserwowałem przez dwa dni. Nie będę wchodził w szczegóły, ale facet nie radził sobie w każdym aspekcie życia. Relacji międzyludzkich, samowystarczalności (typ jest starszy dwa lata ode mnie, a rodzice robią za niego wszystko. Dosłownie wszystko, włącznie z zawożeniem go na randki.), pracy, realizacji hobby. Nawet w kwestii siły fizycznej był słaby, bo nosił mniej rzeczy niż emerytka! Fakt, wygrała na loterii genetycznej (duża, chuda, umięśniona kobieta) i całe życie ćwiczyła lub była w ruchu, ale no gdzie chłop u szczytu swoich możliwości, a gdzie babcia która od dwóch lat powinna być na emeryturze?
Wnioskując po reakcji moich znajomych i internautów, tak kilkanaście lat temu, jak i dziś, niektórzy uniknęli tych problemów. Przynajmniej tych problemów. Kilku znajomych (w tym jedna koleżanka), których znałem od dziecka, nie byli w stanie. Nie umarli, ale cierpią i raczej już od tego nie uciekną. Zbyt długo byli więźniami własnych przyzwyczajeń i przegapili okazję, gdy mogli jeszcze liczyć na wsparcie innych. Gdy dzisiaj czytałem na Facebooku komentarze o Polsce z lat '90, przypomniałem sobie straszne rzeczy. Opowieści mojego wujka, jak część jego kolegów z Krakowskich bloków, była wywożona przez pracowników szpitala już jako zwłoki po przedawkowaniu kleju, czy kompotu (lokalne nazwy na narkotyki). Albo opowieści koleżanki z Warszawy, czy komentarze z FB, mówiące o tym, że w skrajnych sytuacjach większość męskiej młodzieży z niektórych bloków, umierała na to samo - ich ciała nie wytrzymały nadmiaru narkotyków. Bogaci rodzice byli w stanie zaciągnąć ich siłą do powstających wtedy klinik, biedota nie miała tego przywileju. Albo ludzie chodzący po ulicy, którzy mieli w swoim ciele całą tablicę Mendelejewa. Dzisiaj mamy to samo z fentanylem, który robi coraz większe spustoszenie w Europie. Gdy tylko usłyszałem, że to gówno trafiło do Polski, odrazu powiedziałem moim młodym kuzynom, by go nigdy nie dotykali i nie dali się namówić kolegom. Dodałem też, że to dużo gorsze gówno od marihuany, LSD, czy nawet amfetaminy (bazując na wiedzy lekarzy), które też są niebezpieczne, ale nie są biletem w jedną stronę. Wahałem się czy to zrobić, ale wtedy przypomniałem sobie konkluzję licznych dyskusji między mną, a moimi kolegami w tych tematach - trzeba zawsze przekazywać pełną wiedzę i nie wolno jej zakrywać. Nie popełniajmy błędów lewicy, prawicy, progresywnych i konserwatywnych, którzy zakrywali niektóre fakty, które były / są niewygodne dla ich tez.
Choćby z uwagi na dostępność fentanylu, powinniśmy rozważyć czy nie pokazywać tego typu filmów w szkole. Młodzież i tak ma dostęp do znacznie ostrzejszej i bardziej bezpośredniej pornografii, czy brutalnych filmów, przy których nawet twardsi ludzie wymiękają (egzekucje ISIS, morderstwa na dzieciach, wykorzystywanie dzieci do mordowania ludzi, skutki brania narkotyków w Rosji, porachunki gangów z różnych stron świata). Taki film im nie zaszkodzi, co najwyżej sprawi, że przez parę dni ich mózg będzie wypełniony smutnymi myślami. Moim zdaniem to niewielka cena w zamian za dodatkowy "bezpiecznik" w mózgu.