[PL]
W Polsce jest pewien lubiany przeze mnie youtuber, który kręci serię kulinarnych filmików pod tytułem „nie mam pojęcia co robię”. Nam podczas wyprawy do Ameryki Południowej również zdarzyło się wykonywać aktywności, które można opisać hasłem nie mam pojęcia co zwiedzam, a najbardziej jaskrawym przykładem takiego zwiedzania była nasza wizyta w Tiahuanaco.
Tak jak wspominałem we wcześniejszym wpisie okolice La Paz obfitują w niezliczone atrakcje turystyczne, z których zdecydowaną większość stanowią atrakcje krajobrazowe, ale jest tam również jedna atrakcja z grupy aktakcji historycznych i to w dodatku wpisana na Listę Światowego dziedzictwa UNESCO! Padła decyzja jedziemy tam, tylko nie wiem dlaczego nikt wówczas nie zadał pytania: „ale po co?”
Jadąc do Tiahuanaco wiedzieliśmy, że są to ruiny prastarego miasta i nic więcej. Przy kasie spotkała nas pierwsza niemiła niespodzianka gdy okazało się że aby zwiedzić ten starożytny kompleks trzeba zapłacić jakieś 100 zł. Wtedy przyszła nam do głowy pierwszy raz refleksja, po co właściwie tutaj przyjechaliśmy ? No ale skoro już przyjechaliśmy i za autobus w jedną stronę zapłaciliśmy 20 zł no to może warto jednak już wejść a nie czekać dwie godziny gdzieś na boliwijskiej wsi. Z cenami za bilety wejściowe też było dość ciekawie, bo dla obcokrajowców kosztowały one ok 100 zł natomiast dla Boliwijczyków kosztowały dokładnie 10 razy taniej. Niby nie jest to sprawiedliwe, ale jednak jest. Można by długo na ten temat rozmawiać, ale główne argumenty jakie przychodzą mi na myśl to fakt, że 100 zł dla przeciętnego turysty z zagranicy jest to kwota dużo, dużo łatwiejsza do zarobienia niż te symboliczne 10 zł dla przeciętnego Boliwijczyka. Gdyby bilety dla wszystkich kosztował po 10 zł wówczas bez wsparcia od władz centralnych takie obiekty historyczne niechybnie popadały by w ruinę, gdyż nie byłyby w stanie zarobić nawet na swoje utrzymanie i renowacje. Natomiast gdyby bilety dla wszystkich kosztowały po 100 zł to wówczas doszłoby do paskudnej sytuacji w której ową atrakcję turystyczną stanowiącą podstawę pamięci o pierwotnej kulturze Boliwii mógłby zwiedzać tylko mały procent najbogatszych Boliwijczyków. To byłoby tak jak gdyby w Polsce bilety na Wawel kosztowały 500 zł.
Więc przełknęliśmy tą gorzką żabę i zapłaciliśmy pieniądze za wejście. Co nam zaoferowało muzeum za tą kwotę. Właściwie to dwie rzeczy.
Budynek muzealny w którym były prezentowane najróżniejszego rodzaju wykopane przedmioty, oraz obszar wielkości mniej więcej kilometra kwadratowego na którym w przeszłości znajdowało się starożytne miasto Tiahuanaco, a teraz były tam tylko ruiny.
Wpierw udaliśmy się do muzeum z nadzieją że dowiemy się czegoś o tym miejscu Pomimo tego, że w muzeum spędziliśmy około poł godziny, jednak po wyjściu niemieliśmy wrażenia że dowiedzieliśmy się czegokolwiek o tym miejscu. Miasto wtedy, a wtedy założyli ludzie którzy przyszli tutaj stamtąd i stamtąd. Rywalizowali z ludźmi z tego miejsca i tamtego miejsca, w okresie świetlności miasto rozciągało swoje wpływy odtąd dotąd. Później nastąpił zmierzch cywilizacji, a na końcu przyszli hiszpańscy konkwistadorzy i wszystko rozkradli. Czyli uniwersalna historia cywilizacji jaką można by wstawić w dowolny zakątek naszej planety.
Po wyjściu z muzeum zrobiliśmy sobie kilkunasto minutowy spacer pomiędzy ruinami, co było dość fajne, bo miałem wrażenie że na żywo mogę zobaczyć połowę z obrazków pokazanych w moim podręczniku do historii z rozdziału „Kolumb - Nowy Świat”
Gdy przeszliśmy już cały obszar Tiahuanaco i wróciliśmy do autobusu w stronę La Paz cały czas zastanawiałem się, po co mi to było? Co mi to dało ? Czy czegoś się tu nauczyłem ? Czy coś rozumiem teraz lepiej ? Nie znalazłem odpowiedzi na te pytania ale pocieszające jest to, że pozostali turyści wracający z nami autobusem do La Paz wyglądali podobnie.
Mocne postanowienie poprawy!
Na przyszłość nim gdzieś będziesz chciał pojechać dowiedz się choć trochę o tym miejscu, a jeśli nie to zostań w domu, szkoda twojego czasu i środków…
[ENG]
In Poland, there are the one youtuber "liked by me, who shoots culinary film entitled "under the concept of what I do". We also happened to do activities that can be described, I have no idea what I visit, the highest first visit was the first visit to Tiahuanaco.
As I mentioned, the area around La Paz is full of confusion, which has a tourist experience, with beautiful elements of landscape architecture, but there is also one of the action groups and, in addition, a UNESCO World Heritage Site. We decided to go there, but I do not know why no one asked the question: "but what for?"
Coming to Tiahuanaco, we knew they were in ruins of an ancient city and nothing else. At the checkout, we had the first unpleasant surprise when it turned out that this is the first ancient solution to get around PLN 100. The first reflection came to us, did she come here? No, but since we've already arrived and we paid 20 zlotys for a one-way bus, but it cannot wait two hours somewhere in the village of Bowija. For foreigners, they cost about PLN 100, while for Bolivians it was 10 times cheaper. It is not fair, but it is. One could talk about it for a long time, but the main arguments that come to my mind are the fact that PLN 100 for an average foreign tourist is a lot, much easier amount to earn than the symbolic PLN 10 for an average Bolivian. If tickets for everyone cost 10 zlotys without support from the central authorities, such historical buildings would inevitably fall into disrepair, because they were not preserved, and they were not able to earn even for maintenance and renovation. Otherwise, if tickets for all the places that have happened to access a situation in a nasty situation in which information about the purpose of obtaining Bolivia can be accessed, only a small percentage of the most cultured could visit. So that, as if in Poland, tickets to Wawel cost PLN 500.
So we swallowed this bitter frog and paid the entrance money. What the museum offered us for this amount. Two things actually.
A museum building in which various types of excavated objects were displayed, and an area of about a square kilometer in which the ancient city of Tiahuanaco used to be in the past, and now there were only ruins.
First, we went to the museum hoping to find out something about this place. Despite the fact that we spent about half an hour in the museum, after leaving, we had no impression that we had learned anything about this place. The city then, and then was founded by the people who came from there and from there. They competed with people from this place and that place, and in the luminous period the city extended its influence from then on. Then came the decline of civilization, and finally the Spanish conquistadors came and stole it all. So a universal history of civilization that could be inserted into any corner of our planet.
After leaving the museum, we took a dozen or so minutes walk between the ruins, which was quite cool, because I had the impression that I can see live half of the pictures shown in my history book from the chapter "Columbus - The New World"
After we walked the entire area of Tiahuanaco and returned to the bus towards La Paz, I kept wondering what was it for? What did it get me? Have I learned anything here? Do I understand anything better now? I did not find the answer to these questions, but it is reassuring that the other tourists returning to La Paz by bus with us looked similar.
Strong resolve to improve!
In the future, before you want to go somewhere, find out at least a little bit about this place, and if not, stay at home, it's a waste of your time and resources ...
