Antalya East Garage, a street formerly used as a bus station, has now become a cultural and arts center. Initially, a large shopping mall was planned for the area. Excavations for the foundations began, but revealed numerous historical tombs from the Roman and Hellenistic periods buried underground. The Ministry of Culture intervened, halting the construction of the shopping mall and deciding instead to build a large cultural, arts, and museum building. The tombstones and historical remains unearthed during the excavations were placed inside this building, which was then named the Necropolis Museum.
Antalya Doğu Garajı, geçmiş yıllarda otogar olarak kullanılan cadde şimdilerde kültür ve sanat merkezi haline geldi. Başlarda bu bölgeye büyük bir AVM yapılması planlanıyordu. Temeller için kazı yapılmaya başlandı. Yapılan kazılarda bu bölgede yerin altında Roma ve Hellenistik Dönemlerine ait tarihi birçok mezarların olduğu ortaya çıktı. Kültür Bakanlığı devreye girerek bu bölgeye AVM yapımını durdurarak, buraya büyük bir kültür sanat ve müze binasının olmasına karar verildi. Bu binanın içine de kazıda ortaya çıkarılan mezar taşları ve tarihi kalıntıları yerleştirerek, buraya Nekropol Müzesi adı verildi.
The Antalya Necropolis Museum is located in the heart of Antalya city center, in an area called Doğu Garajı (Eastern Garage). The museum can be visited between 08:30 and 17:30, as determined by the Ministry of Culture. Entry costs 100 TL for those with a Museum Card and 200 TL for other citizens. The museum has three exhibition hall buildings. There is also an open area with glass-lined corridors and walkways on either side, allowing visitors to closely observe the historical burial grounds. After being transferred to the Ministry of Culture, the museum features an open area displaying over 900 different types of tombs unearthed during excavations. Each tomb type is numbered. Many historical artifacts and skeletal remains have been found in these tombs. Panels displaying the items recovered from the tombs show pottery and personal belongings. Additionally, sarcophagi, offerings, altars, and jewelry representing personal items, brought from the Antalya Museum, are also exhibited in the museum's exhibition halls.
Antalya Nekropol Müzesi, Antalya şehir merkezinin tam göbeğinde Doğu Garajı adı verilen bölgede yapıldı. Müzeyi, Kültür Bakanlığının belirlemiş olduğu 08.30 ile 17.30 mesai saatleri arasında gezebiliyoruz. Müzeyi Müze kartı olanlar 100 TL diğer vatandaşlar ise 200 TL ile gezebiliyorlar. Müzenin içinde üç tane sergi salon binası var. Bir de açık alanda tarihi mezar alanını yakından görebilmek için cam şeritli koridorlarla, sağlı sollu yapılan yürüyüş yolların yapıldığını görüyoruz. Müze, Kültür Bakanlığına geçtikten sonra, kazı çalışmaları sonucunda sayılarının 900'den fazla olan farklı tipte mezarların sergilendiği açık bir alan yer alıyor. Burada her mezar tipine bir numara verilmiş. Bu mezarlarda bir çok tarihi eser ve iskelet yapısına rastlanılmış. Açık alanda gezerken mezarlardan nelerin çıktığı panolarda gösteriliyor. Bazı mezarlarda çanak, çömlek ve kişisel eşyaların olduğunu görülüyor. Ayrıca müzeye sergi salonlarına Antalya müzesinden getirtilen lahit taşları, adaklar, sunaklar ve kişisel eşyaları ifade eden takılar da bu müzede sergileniyor.
To see the details inside the museum, we proceeded towards the exhibition halls. In the central area of Hall 1, there are three large sarcophagi. On its walls were remnants from the Roman and Hellenistic periods, ornaments, and inscriptions that caught my attention. I will show you these one by one. On the wall of the hall, there is information about the museum and the artifacts unearthed there. This information states that the excavations were carried out in 3 stages between 2008 and 2010. A significant portion of the work was carried out by the Antalya Museum Directorate and faculty members of the Archaeology Department of Akdeniz University. 866 tombs were identified in the rescue excavation works. The finds obtained from the tombs show that Attaleia was used continuously for a long period in antiquity, approximately 800 years, between the 3rd century BC and the 5th century AD. In light of this information, it is possible to state that Attaleia was an important city that existed even before King Attalos II of Pergamon (Bergama) in the 2nd century BC.
Müzenin içindeki detayları görmek için sergi salonlarına doğru ilerledik. Salon 1 sergi salonunun orta alanında üç adet büyük lahit taşları yer alıyor. Duvarlarında Roma ve Hellenistik dönemlerine ait kalıntılar, süs eşyaları ve oldukça dikkatimi çeken yazılar vardı. Bunları sizlere tek tek göstereceğim. Salonun duvarında, müze ve müzede çıkarılan eserler ile ilgili bilgiler verilmiş. Bu bilgilerde, kazıların 2008-2010 yılları arasında 3 etap halinde gerçekleştirildiği yazıyor. Çalışmaların önemli bir bölümü Antalya Müzesi Müdürlüğü ile Akdeniz Üniversitesi Arkeoloji bölümü öğretim üyeleri tarafından gerçekleştirilmiş. Kurtarma kazısı çalışmalarında 866 adet mezar tespit edilmiş. Mezarda elde edilen buluntular antik çağda uzun bir zaman dilimi boyunca MÖ 3 yüzyül ve MS 5 yüzyıllar arasında yaklaşık 800 yıl kesintisiz kullanıldığını göstermektedir. Bu bilgiler ışığında Attaleia'nın MÖ 2. yüzyılda Pergamon ( Bergama ) Kralı II. Attalos'tan öncede varlığını sürdüren önemli bir kent olduğunu ifade etmenin mümkün olduğu söyleniyor.
Let's examine the historical structures unearthed during the excavations and the stones brought from the Antalya Museum one by one. First, there is an altar made of limestone dating back to the Roman period. On the front of the stone, there is a shape resembling a human face. Above the head, there is a shape resembling goat horns. I think this can also be interpreted as sacrifices offered to gods in different religions.
Kazılar sonucu ortaya çıkarılan tarihi yapıları ve Antalya Müzesinden getirilen taşları sırayla tek tek inceleyelim. İlk olarak Roma Dönemine ait olan kireçtaşından yapılmış Sunak var. Taşın ön yüzünde insan yüzünü anımsatan bir şekil var. Kafasının üstünde ise keçilerin boynuzunu anımsatan bir şekil yerleştirilmiş. Sanırım bu da farklı dinlerde Tanrılara verilen kurbanlar olarak değerlendirilebilir.
Among the historical stones exhibited in the museum are tomb steles, altars, and inscriptions, mostly dating from the Roman period. In addition, pottery, wall paintings, ancient coins, and jewelry sets consisting of necklaces and rings are displayed in glass showcases. The most striking historical artifact in Hall 1 is the two covered stone sarcophagi displayed in the center of the hall. Both sarcophagi appear quite large and magnificent. The rectangular tombstones feature differently carved symbols and images reminiscent of human and animal figures. The lids on top of the tombstones are generally triangular, with symbols and inscriptions at the beginning and end of each lid.
Müzede sergilenen tarihi taşlar arasında mezar steli, sunak ve çoğunluğu Roma Dönemine ait olan kitabe yazılarının olduğu taşlar yer alıyor. Bunun yanında çanak çömlekler duvar resimlerinde eski tarihte kullanılan sikkeler, kolye ve yüzüklerden oluşan takı setleri cam vitrinde gösterilmeye çalışılıyor. Salon 1 sergi salonundaki en dikkat çeken tarihi eser salonun tam ortasında sergilen üstü kapalı taştan oluşan lahitlerdir. Her iki lahit oldukça büyük ve görkemli görünüyor. Dikdörtgen şeklinde mezarın taşlarında farklı şekilde oyulmuş semboller ile insan ve hayvan şekillerini anımsatan resimler var. Mezar taşının üstündeki kapaklar genelde üçgen şeklinde olup, her kapağın başında ve sonunda anlatılmak istenen şekiller ve yazılar da bulunuyor.
In Exhibition 1, a quote on the wall struck me as particularly touching; it's a magnificent way of conveying how difficult life was during those times. I'm quoting the entire quote exactly: "In a time when life was so hard, death became a sought-after refuge for humanity." It's truly heartbreaking that this takes place during a period when death was the last resort for people to survive. The person who said this is Herodotus (484 BC - 425 BC).
Sergi 1 salonunda duvarda yazılan bir söz o kadar çok hoşuma gitti ki; o dönemlerdeki yaşamın ne kadar zor olduğunu bizlere aktaran muhteşem bir söz olmuş. Yazının tamamını aynen yazıyorum. "Yaşamın bu kadar ağır olduğu bir dönemde ölüm, insan için aranan bir sığınak haline gelmiştir. " İnsanların yaşamlarını sürdürebilmeleri için ölümün son çare olduğu dönemlerde geçiyor olması gerçekten çok üzücü bir durum . Bu sözü söyleyen kişi, "Herodotos (MÖ 484-MÖ425)"
On the walls of the exhibition hall, we see some faces made of stone and clay. Also on display are stone cup-shaped bowls, evil eye ornaments, and kitchen and household items resembling pottery, among other objects used during the Roman and Ottoman periods. Here, we can see the vast majority of artifacts unearthed during excavations in these lands, which have been inhabited by different civilizations throughout the ages. I am very happy that these valuable artifacts are being preserved and displayed in museums like this.
Sergi salonunun duvarlarında, taştan ve çamurdan yapılmış bazı yüzlerin olduğunu görüyoruz. Ayrıca duvarlarda Roma ve Osmanlı dönemlerinde kullanılan eşyalar arasında taştan kupa şeklinde taslar, nazar boncuklu süsler, çanak çömleğe benzeyen mutfak ve ev eşyaları sergileniyor. Çağlar boyunca birbirinden farklı medeniyetlerin yaşadığı bu topraklarda kazılar sonucunda çıkarılan eşyaların büyük çoğunluğunu burada görebiliyoruz. Bu değerli eserlerimizin koruma altına alınıp böyle müzelerde sergileniyor olması beni çok mutlu ediyor.
The hall is lined with stone column capitals. These pedestals, bearing traces of past eras, showcase the culture, art, and way of life of each different civilization. The paintings on the wall attempt to present ancient objects, consisting of glass vessels and small fragments. I also see a statue head in the far right corner. In the exhibition hall, alongside the stone artifacts, everyday objects are also displayed. The period and names of the stone artifacts are written on small black cardboard signs next to them. The lighting system, which makes the artifacts clearer and more vibrant, is quite successful. As you examine these artifacts, which depict past life in an exhibition hall, you try to visualize some scenes from those periods.
Salonun kenarlarında sıralı halinde taş sütun başlıkları yer alıyor. Geçmiş dönemlerin izlerini taşıyan bu kaideler her bir farklı medeniyetin kültürünü sanatını ve yaşayışlarını gözler önüne seriyor. Duvardaki resimlerde camlardan elde edilmiş kaplar ve küçük kalıntılardan oluşan, antik objeler sunulmaya çalışılmış. En sağ köşede bir de heykel başının olduğunu görüyorum. Sergi salonunda taş eserlerin yanında, gündelik yaşama ait eşyalar da gösterilmeye çalışılmış. Taş eserlerin hangi döneme ait olduğu ve isimleri de yanına konulan küçük siyah kartonlara yazılmış. Eserleri daha net ve canlı gösteren aydınlatma sistemi gayet başarılı yapılmış. Geçmiş yaşamı bir sergi salonunda gösteren bu eserleri inceledikçe, o dönemlere ilişkin bazı sahneleri gözler önüne getirmeye çalışıyorsunuz.
I mentioned that the museum has three halls with closed exhibitions. We left Hall 1 and moved on to Exhibition Hall 2. The walls of the empty corridors connecting the halls are adorned with a scene depicting people from the past gathered together. It shows people praying around a deceased person, creating a ceremonial atmosphere. On the other side of the wall, another scene from the past is depicted: a religious figure carrying a deceased person on the water in a small boat. A short informational panel provides information about these paintings, as well as ancient burial customs, the boatman, and the river.
Müzede kapalı olarak sergilenen 3 adet salon olduğunu söylemiştim. Salon 1'den çıkarak 2 nolu sergi salonuna geçtik. Salonlar arasında geçişi sağlayan boş koridorların duvarlarına da geçmiş yaşamdan izler bırakan insanların bir arada olduğu bir sahne resmi koyulmuş. Ölen bir kişinin başında toplanan insanlar dua ederek tören havasında oldukları gösterilmeye çalışılmış. Duvarın diğer tarafında da yine geçmişten alıntılar yapılarak, küçük bir kayıkla suyun üstünde ölen bir insanı taşıyan bir din görevlisi resmi sergilenmiş. Antik çağda ölü gömme ile kayıkçı ve ırmağı hakkında da kısa bir bilgilendirme panosunda bu resimler hakkında bilgi sahibi olabiliyorsunuz.
Exhibition hall number 2 appears somewhat larger and brighter. All the walls of the hall are adorned with ancient symbols and sculptures. At the entrance, the four large vessels on display are the first detail that catches the eye. The red vessels, made of stone, are quite large and impressive. In the center of the hall, a glass display case showcases jewelry, necklaces, and various objects containing symbols from the period. Large historical stones and inscriptions on these stones are displayed on the sides of the hall. In other corners of the hall, stone artifacts and statue heads are displayed in a row. The majority consist of artifacts and remains from the Roman period. Also, vessels and the bones and skulls inside them, unearthed from a tomb excavated here, are displayed at the entrance of the hall. The presence of four or five skulls in one tomb suggests the possibility of mass burials. As in another hall, one of the ancient inscriptions on the wall is very meaningful and beautifully written. The text states, "One man is not the master of another, but death and life, pleasure and hardship are his masters." It's such a powerful and thoughtfully written passage that even in those times, it tried to convey the importance of freedom and independence, and how bodies and thoughts can take over our lives solely for pleasure. This quote was spoken by Epictetus (50-135 AD).
2 nolu sergi salonu biraz daha büyük ve aydınlık görünüyor. Salonun tüm duvarları antik semboller ve heykellerle donatılmış. Girişte, sergilenen dört büyük kap ilk dikkat çeken ayrıntı oluyor. Kırmızı renkteki kapların taştan yapılmış halleri oldukça büyük ve gösterişli duruyor. Salonun tam ortasında cam vitrinde yine döneme ait takılar, kolyeler ve çeşitli sembolleri içeren eşyalar gösterilmeye çalışılmış. Salonun yan taraflarında büyük tarihi taşlar ve bu taşların üzerine yazılan kitabeler sergileniyor. Salonun diğer köşelerinde ise, yine sıralı halde taş yapıtlar ve heykel başları gösterilmeye çalışılmış. Çoğunluğu Roma döneminden kalma eserler ve kalıntılardan oluşuyor. Aynı zamanda burada kazılan yerin altına bulunan mezardan çıkarılan kaplar ve kapların içinde gösterilen kemiklerle kafa tasları, salonun başında sergilenmiş. Bir mezardan çıkan dört beş kafa tasının olması, akıllara ilk toplu gömme olayların yapılabileceğini gösteriyor. Bir diğer salonda olduğu gibi burada da duvara yazılan eski yazılardan biri çok anlamlı ve güzel yazılmış. Yazıda " Bir insan başka bir insanın efendisi değildir, ama ölüm ve yaşam zevk ve zorluk onun efendisidir. " O kadar etkili ve düşünerek yazılmış bir yazı ki o dönemlerde bile özgürlüğün ve bağımsızlığının ne kadar önemli olduğu, sadece zevk uğruna bizi ele geçirebilen bedenlerin ve düşüncelerin olduğu anlatılmaya çalışılmış. Bu sözü söyleyen de Epiktetos ( MS50-135 )
Most of the ancient stones and sculptures lined up in this hall date back to the Roman period. There are stones called ostotheks. I saw these stones a lot when I was visiting the ancient cities of Antalya. There are about 20 ancient cities in Antalya. Many examples of the artifacts left behind by the civilizations that lived in these cities are displayed here. We can say that a few historical artifacts are also seen in Anatolia and its surroundings. These artifacts are small tombs. Considering the items found in the tombs, the inscriptions and symbols on these tombs, where the bones and ashes of the deceased were placed after cremation, give us some information about past history. Information about the small sarcophagi called ostotheks is also given on the panels.
Bu salonda sıra sıra dizilen antik taşlar ve heykellerin çoğu yine Roma Dönemini kapsıyor. Ostothek adı verilen taşlar var. Bu taşları Antalya'nın antik kentlerini gezdiğim sırada çok görüyordum. Antalya'da yaklaşık 20' ye yakın antik kent var. Bu kentlerde yaşamış medeniyetlerin bıraktıkları bir çok eserlerin birer örneği burada sergilenmiş. Bir kaç tarihi eserin, Anadolu ve çevresinde de görüldüğünü söyleyebiliriz. Bu eserler küçük boyutlardaki mezarlardır. Mezarlardan çıkan eşyaları göz önüne aldığımızda, ölülerin kemiklerinin ve yakıldıktan sonra küllerinin konulduğu düşünülen bu mezarların üstündeki yazılar ve semboller bizlere geçmiş tarih hakkında bir takım bilgiler veriyor. Ostothek adı verilen küçük boyuttaki lahitler hakkında da panolarda bilgiler verilmiş.
Exhibition hall number 3, located at the end of the museum, is the largest and most magnificent. It is as large and spacious as a basketball court. All the open spaces from one end to the other are filled with historical artifacts and sculptures.
Müzenin sonunda bulunan 3 nolu sergi salonu en büyük olanı ve en görkemli salonudur. Burası bir basketbol salonu kadar büyük ve geniştir. Bir uctan bir uca kadar tüm boş alanlar tarihi eserler ve heykellerle donatılmış.
In the center of the hall are five glass display cases. The finest sarcophagi are displayed here. The sarcophagi exhibited here have more distinct shapes and symbols. We can more clearly discern the images and symbols carved on the stones. The clear and distinct depictions of animal and human faces reveal the advanced level of architectural craftsmanship.
Salonun ortasında beş adet cam vitrin bulunuyor. En güzel lahit taşlarını burada sergilemişler. Burada sergilenen lahit taşlarının hem şekilleri hem de sembolleri daha belirgin ve daha fazladır. Taşın üstüne oyulan resimleri ve sembolleri daha net seçebiliyoruz. Hayvan ve insan yüzlerinin belirgin ve net olduğu taşlarda mimari işçiliğin ne kadar çok geliştiğini de görebiliyoruz.
In this hall, I saw stones of various shapes and with names I'd never heard before. They are all artifacts of historical value, bringing our past to light. I will try to show you the most beautiful ones.
Bu salonda birbirinden farklı şekiller ve hiç duymadığım isimleri olan taşlar gördüm. Hepsi tarihi değer taşıyan ve geçmiş tarihimizi gün yüzüne çıkaran eserlerdir. İçlerinden en güzel olanları sizlere göstermeye çalışacağım.
Among the exhibited stones, mourning female figures are very common on tombstones, especially during the Roman period. An attempt has been made to depict mourning women from that era here as well. The craftsmanship and symbols on the stones are beautifully and meticulously crafted. Some tombstones depict kneeling female figures. The shapes carved into the stones undoubtedly convey a message. I also see that some of the other tombstones are round headstones. It is stated that these artifacts belong to the Ottoman period.
Sergilenen taşlar arasında antik dönemde özellikle Roma Döneminde mezar taşlarının üstünde yas tutan kadın figürler çok yaygındır. Burada da o dönemlere ait yas tutan kadınlar gösterilmeye çalışılmış. Taşların yapımı işçiliği ve semboller çok güzel titizlikle yapılmış. Bazı mezar taşlarında diz çökmüş kadın figürleri var. Taşlara işlenen şekiller de mutlaka bir şeyler anlatılmaya çalışılmış. Diğer mezar taşlarında ise, yuvarlak mezar başı taşlarının olduğunu görüyorum. Bu eserlerin Osmanlı Dönemine ait olduğu yazıyor.
Some tombstones feature two distinct and striking symbols. As seen on the tombstone below, the upper section bears a symbol reminiscent of a cross. The lower section features a skull skeleton placed on top of bones arranged in a cross shape. These symbols and shapes likely attempt to convey something related to death and faith from that era.
Bazı mezar taşlarının üstünde iki farklı ve çarpıcı semboller var. Aşağıdaki mezar taşında görüldüğü gibi, Üst bölümünde hac işaretini anımsatan bir sembol var. Alt kısmında çapraz şeklindeki kemiklerin üstüne bir kuru kafa iskeletini koymuşlar. Bu sembol ve şekillerle o dönemlere ait muhtemelen ölüm ve inançla ilgili bir şeyler anlatılmaya çalışılıyor.
The stone tomb below attempts to create a shape resembling Aladdin's magic lamp, along with a human figure with wings. This tombstone may allude to the person's past life, perhaps their faith, and the stories they left behind, with the angel wings drawn on their shoulders.
>Aşağıdaki taş mezarda ise, Alaattinin sihirli lambasına benzeyen bir tür şekil ve kanatları olan insan figürü yaratılmaya çalışılmış. Bu mezar taşı insanın geçmiş yaşamına, omuzlarında çizilen melek kanatlarıyla belki de inancına ve geride bıraktığı hikayelerine değiniyor olabilir.
Among the gravestones, the one shown below, with its prominent shapes and symbols, demonstrates the advanced state of architectural art in the past. On this open gravestone, which lacks a headstone, the intertwined human figures, clinging to each other with bunches of grapes, also reveal the joy of life in nature.
Mezar taşları arasında üstünde en çok oynanan, şekil ve sembollerin oldukça belirgin olan aşağıdaki taşta, geçmişte ki mimari sanatın ne kadar da ilerlemiş olduğunu bizlere gösteriyor. Üstünde mezar taşı olmayan bu açık mezar taşında birbirine sarılı şekilde duran insan figürlerinin üzüm salkımlarıyla birbirlerine tutunuyor olmaları, doğanın yaşama sevincini de gözler önüne seriyor.
Each hall features a quote from a bygone era. The quote inscribed on the wall in this hall is among the most influential and popular. It was written by Marcus Aurelius (121-180 AD). Look at the nobility of the inscription. It reads: "Consider yourself dead. You have lived your life. Now take what remains and live it properly. That which does not reflect its light creates its own darkness." Absolutely perfect...
Each hall features a quote from a bygone era. The quote inscribed on the wall in this hall is among the most influential and popular. It was written by Marcus Aurelius (121-180 AD). Look at the nobility of the inscription. It reads: "Consider yourself dead. You have lived your life. Now take what remains and live it properly. That which does not reflect its light creates its own darkness." Absolutely perfect...
Her salonda geçmiş döneme ait alıntı bir sözden bahsediliyor. Bu salondaki duvara yazılmış söz ise, içlerinde en etkili ve en popüler yazılar arasındadır. Yazıyı söylenen Marcus Aurelius ( MS 121- 180 ) Yazının aseletine bir bakın. Şöyle diyor: " Kendinizi ölü olarak düşünün. Hayatınızı yaşadınız. Şimdi geriye kalanı alın, ve onu düzgün bir şekilde yaşayın. Işığını yansıtmayan şey, kendi karanlığını yaratır. " Tam anlamıyla mükemmel...
Meanwhile, let's take a look at the historical artifacts displayed in the glass showcase in the center of the hall. These showcases generally attempt to display personal belongings, jewelry, bracelets, necklaces, and rings that belonged to well-known people who lived during that period. And of course, coins and bronze money from the Eastern Roman and Roman periods are also on display. I mentioned that the hall is very large. There are tall tombstones with headstones in each corner. Inscriptions are written on the stones. It is stated that the symbols and stones only remain from the Roman period.
Bu arada salonun orta kısmındaki cam vitrinde gösterilen tarihi kalıntılara da bakalım. Bu cam vitrinlerde genelde o dönemde yaşamış tanınmış kişilerin üzerlerinden çıkan şahsi eşyalar, takılar, bileklikler, kolyeler ve yüzükler sergilenmeye çalışılmış. Bir de tabi Doğu Roma ve Roma döneminin sikke ve bronz paraları da gösterilmiş. Salonun çok geniş olduğunu söyledim. Her bir köşede uzun başlıklı mezar taşları var. Taşların üzerine yazılmış kitabeler yazılmış. Sembollerin ve taşların sadece Roma Döneminde kaldığı belirtiliyor.
After touring the indoor halls of the museum, we descend to the open ground where these remains were unearthed. The soil beneath these indoor halls has been completely excavated. Nearly 900 graves have been identified underground. Each excavated grave has been assigned a number. We saw that there are stepped pits leading deep into the ground. To explore this area, labyrinthine glass walkways have been constructed. You feel as if you are walking on top of the graves. Some graves are very deep and wide... The number of the grave from which the remains were found is also indicated on panels along the walkways.
Müzedeki kapalı salonları gezdikten sonra, bu kalıntıların çıkarıldığı açık alanda olan toprak zemine iniyoruz. Bu kapalı salonların altındaki toprak tamamen kazılmış. Toprağın altında 900'e yakın mezar olduğunu tespit edilmiş. Kazılan her mezara bir sayı vermişler. Toprağın derinliklerine kadar inen merdivenli çukurların olduğunu gördük. Bu alanı gezebilmemiz için, labirent şeklinde camdan yürüyüş yolları yapılmış. Mezarların üstünde yürüyormuşsunuz gibi hissediyorsunuz. Bazı mezarlar çok derin ve geniş... Mezardan çıkan kalıntıların kaçıncı mezar olduğu da yürüyüş yollarında panolarda gösteriliyor.
Finally, we conclude our visit to the museum by sharing a very impressive and meaningful inscription on the wall in the museum's open area, written about the history of Turkey. The inscription belongs to Mustafa Kemal Atatürk, the founder of the Republic of Turkey: "The way to own a nation is to know the historical events that have taken place on that land, to recognize the civilizations that have emerged there, and to embrace them."
Son olarak Müzenin açık alanında duvarda Türk Tarihinin geçmişiyle ilgili yazılmış çok etkileyici ve çok anlamlı olan bir yazıyı paylaşarak müzedeki gezimizi sonlandırıyoruz. Yazının sahibi, Türkiye Cumhuriyetinin Kurucu Mustafa Kemal Atatürk'e aittir. " Bir vatanın sahibi olmanın yolu, o topraklarda yaşanmış tarihi olayları bilmek, doğmuş uygarlıkları tanımak ve onlara sahip olmaktan geçer. "
