[PL/EN] Czytaj z Marcinem 5/2024 - "Ryby wód polskich", Andrzej Rudnicki

Przedstawiam Wam kolejny z cyklu albumów-atlasów Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych, wydane w 1989 roku „Ryby wód polskich”.

Let me introduce you to another book from the series of illustrated guides published by the School and Pedagogical Publishing Houses: "Fish of Polish Waters", published in 1989.

Najpierw dostajemy 18 stron skondensowanego wstępu, z którego dowiadujemy się przede wszystkim, jak należy czytać treść właściwą, czyli tablice z gatunkami.

Szybka przebieżka przez taksonomię i systematykę, trochę więcej o rybiej anatomii (ale wyrywkowo, przede wszystkim to, co można zaobserwować gołym okiem, czyli płetwy,

We start with an 18-page introduction, which teaches us how to read the main content, i.e. the species tables.

There is a quick run-through of taxonomy and systematics, a bit more about fish anatomy (but in a fragmentary way, mainly what can be observed with the naked eye, i.e. fins,

A potem to już tylko tablice z gatunkami.

And then it's on to the species tables.

Teksty są zasadniczo konstruowane według następującego schematu: opis anatomiczny, tryb życia i rozmnażania, zasięg występowania ogólny, zasięg występowania w Polsce, znaczenie w polskim rybactwie, znaczenie kulinarne + wymiar ochronny (jeśli jest).

Do tego czasem jakieś ciekawostki.

The texts are generally structured according to the following scheme: anatomical description, way of life and reproduction, distribution in general, distribution in Poland, importance for Polish fisheries, culinary importance + size limit (if available).

And sometimes some trivia.

Autorzy nie robili selekcji pod względem pospolitości ani rozmiarów, więc w atlasie są zarówno potężne i niezwykle rzadkie jesiotry,

The authors did not make a selection based on abundance or size, so the atlas includes huge and extremely rare sturgeons

Jeśli chodzi o oprawę graficzną, to rysunki ryb są naprawdę dobre zarówno technicznie, jak też jakościowo. Jasne jest, że gdyby taki atlas był wydawany dziś, jego twórcy dążyliby raczej do zastąpienia ilustracji zdjęciami dobrej jakości, niemniej do pracy ilustratora Janusza Towpika trudno byłoby mieć jakieś zastrzeżenia.

Co się tyczy warstwy merytorycznej – wiadomo, że przez kilka dekad, które upłynęły od wydania książki, mogło się trochę pozmieniać.

Podejrzewam, że niektóre gatunki mogły już zniknąć z listy występujących w polskich wodach (jak np. jesiotr właśnie), mogły się pojawić nowe, czy to jako goście naturalni, czy też zawleczeni przez człowieka.

Mogły się zmienić informacje okołorybackie i gospodarcze, a i jakichś drobnych taksonomicznych również nie wykluczam, w końcu nauka się ciągle rozwija.

Natomiast same opisy ryb i ich zwyczajów prawdopodobnie nie odbiegają od tego, co można by napisać dziś.

As far as the graphics are concerned, the drawings of the fish are really good, both technically and qualitatively. Of course, if such a guide were published today, its authors would try to replace the illustrations with good-quality photographs, but nevertheless, the work of illustrator Janusz Towpik has nothing to complain about.

As for the factual level - surely some things may have changed in the few decades since the book was published.

I suspect that some species have already disappeared from the list of those present in Polish waters (such as the sturgeon), or new ones have appeared, either as natural guests or introduced by man.

There may have been some changes in fishery and economic information, as well as some minor taxonomic changes; after all, science is still developing.

On the other hand, the descriptions of the fish themselves and their habits are probably no different from what could be written today.

Ocena: dobra, 7/10.

Rating: good, 7/10.