| Kontynuujemy rozładowywanie sterty zaległosiów. Dziś będzie w klimacie Świata Dysku, choć nie do końca typowo – bez Terry’ego Pratchetta (no dobra, we wspomnieniach będzie), bez PWC-a, do tego z niestandardowym językiem. Przedstawiam Wam „Imaginarium: Świat Dysku Terry’ego Pratchetta” – w wariancie bułgarskim! |
We continue clearing the backlog of long-neglected items, one by one. Today’s entry drifts into Discworld territory, though in a not-quite-usual way — without Terry Pratchett himself (well, all right, he lingers in the memories), without the PWC - his wonderful Polish translator, and presented in a decidedly unconventional language. Allow me to introduce Terry Pratchett's Discworld Imaginarium — in its Bulgarian incarnation! |
| Czemu akurat tak? Wbrew pozorom nie ma w tym żadnej głębszej historii. Ot, byłem na delegacji w Sofii, chciałem sobie kupić coś ze Świata Dysku (chociaż, prawdę mówiąc, myślałem bardziej o którejś z powieści), żeby potem móc się pobawić analizą porównawczą przekładu – tymczasem w księgarni oprócz znanych mi już utworów dostrzegłem również to cudo. A że wedle mojej najlepszej wiedzy w Polsce wydane nie było i nie krążyły żadne plotki, jakoby miałoby zostać wydane w najbliższym czasie – doszedłem do wniosku, że w takim razie wypadałoby dokonać zakupu. Com uczynił. |
Why that particular edition? Surprisingly, there’s no elaborate tale behind it. I happened to be on a business trip to Sofia, and hoped to pick up something from the world of Discworld (though, truth be told, I was thinking more along the lines of one of the novels), ideally something I could later use for a bit of comparative translation fun. Yet in the bookshop, among the titles already familiar to me, this curiosity caught my eye. And since — to the best of my knowledge — it has never been published in Poland, nor have there been any rumours that it might be, I reached the only logical conclusion: I’d better buy it. Which, naturally, I did. |
| Sir Terry miał dwóch ilustratorów – Josha Kirby’ego, który zmarł w 2001, oraz Paula Kidby’ego. Podobieństwo nazwisk sprawia, że bywają myleni. Gdyby jednak oprzeć się wyłącznie na stylu graficznym, byłoby to niemożliwe. Autorem książki, którą Wam dziś pokazuję, jest ten drugi. |
Sir Terry worked with two illustrators: Josh Kirby, who passed away in 2001, and Paul Kidby. Their similar surnames often lead to confusion — though anyone relying solely on artistic style would never mistake one for the other. The book I’m presenting today features the work of the latter. |
| Książka – a właściwie album, bo tekst jest w niej raczej dodatkiem – została wydana z wielką starannością. Na ponad 270 stronach czytelnik znajdzie przede wszystkim ilustracje i grafiki związane ze Światem Dysku. Niektóre mogą okazać się znane, choćby z kart „Ostatniego bohatera”, |
The volume — or rather the album, as the text is decidedly secondary — has been produced with remarkable care. Across more than 270 pages, the reader encounters primarily illustrations and artwork inspired by the Discworld. Some may already be familiar, for instance from the pages of The Last Hero |
| lub z okładek innych powieści, | or from various novel covers; |
| pozostałe obejrzymy, prawdopodobnie, po raz pierwszy. W przypadku niektórych – nawet kilkukrotnie, najpierw w postaci szkicu, pokazującego proces kreacji grafiki, potem zaś już jako efekt końcowy. |
others we shall likely be seeing for the first time. Certain pieces even appear multiple times: first as sketches revealing the creative process, and later as polished final compositions. |
| Tekst napotkamy w podpisach oraz, w nieco większej ilości – przy wprowadzeniach do poszczególnych grup tematycznych. I tak, wędrując przez Świat Dysku, zwiedzimy, po kolei, Kredę, |
Text appears mainly in captions and, in slightly greater measure, in the introductions to particular thematic sections. Thus, as we journey through the Discworld, we visit in succession The Chalk, |
| Lancre, | Lancre, |
| Ankh-Morpork, | Ankh-Morpork, |
| Pseudopolis, | Pseudopolis, |
| Niewidoczny Uniwersytet, | The Unseen University, |
| Überwald, | Überwald, |
| Domenę Śmierci, | Death's Domain, |
| Terra Incognita (czyli głównie różne dziwne miejsca, do których zawędrował Rincewind, spotykając nie mniej dziwnych ludzi i stworzenia), | Terra Incognita (that is, the many peculiar locales Rincewind has blundered into, where he met people and creatures no less peculiar), |
| a także atelier samego autora. | and even the artist’s own studio. |
| Zobaczymy na własne oczy, jak twórca wyobrażał sobie poszczególne postaci oraz krainy i dostaniemy możliwość skonfrontowania sobie tego z własną wyobraźnią. A także możliwość tropienia nawiązań do dzieł światowej kultury – bystre oko spostrzeże co najmniej kilkanaście takich. |
We see with our own eyes how the illustrator envisioned its characters and landscapes, and we are invited to compare his imaginings with our own. Along the way, we may also detect references to the great works of world culture — a discerning eye will catch at least a dozen. |
| Oczywiście nie jest to książka do czytania ciurkiem i bez przerw. Nie ma w niej wciągającej fabuły (choć bohaterów – mnóstwo), która przykuje naszą uwagę na cały dzień i noc. Za to jest Sztuka, którą warto sobie dawkować powoli, smakować poszczególne obrazy, dostrzegać ich najdrobniejsze detale – i cieszyć się poznawaniem Świata Dysku również tą drogą. |
Naturally, this is not a book one reads in a single sitting. It holds no sweeping plot (though it overflows with memorable characters) that might seize one’s attention from dawn until dusk. What it does contain is Art — the kind best enjoyed slowly, one image at a time, savouring the smallest details and taking pleasure in exploring the Discworld through this visual lens. |
| Jednocześnie – nie ma co ukrywać – nie jest to książka dla każdego. Skuszą się na jej zakup przede wszystkim ci, których Świat Dysku pochłonął już wcześniej, i to głęboko. Jeśli jeszcze nie miałeś okazji wędrować uliczkami Ankh-Morpork, nie wiesz, kto jest bibliotekarzem na Niewidocznym Uniwersytecie, nie słyszałeś o bohaterskim (choć barbarzyńskim) Cohenie albo nie częstowałeś się niczym, co sprzedawał GSP Dibbler – obejrzysz co najwyżej ładne obrazki, które niewiele Ci powiedzą (ale może zachęcą do zgłębienia tematu?). Jeśli zaś tego wszystkiego doświadczyłeś, ale nie przypadło Ci to do gustu – również raczej nie znajdziesz powodu, by dołączyć ją do swojej biblioteczki. Ale jeśli Świat Dysku jest Twoim drugim domem, jeśli jednakowo swobodnie czujesz się w Pałacu Patrycjusza i w zaułkach Mroków, jeśli nie straszne Ci pustynie Klatchu i dżungle Howondalandu, jeśli chciałbyś odwiedzić Domenę Śmierci i/lub Dunmanifestin – ta książka jest właśnie dla Ciebie. I dla mnie też, oczywiście. Więc 9/10 z drobną krytyką, że niektóre ilustracje zajmująca dwie strony w zauważalny sposób tracą przez to na jakości. |
At the same time — let us be honest — this is not a book for everyone. It will tempt above all those who have already been thoroughly enchanted by the Discworld. If you have never wandered the streets of Ankh-Morpork, do not know who serves as Librarian at the Unseen University, have never heard of the heroic (if barbaric) Cohen, or never sampled anything sold by CMOT Dibbler — then you will be looking at lovely pictures that may tell you very little (though perhaps they will nudge you toward further exploration?). Conversely, if you have experienced all these things yet found them unappealing, you will likewise find little reason to welcome this album onto your shelf. But if the Discworld has long been your second home — if you move with equal ease through the Patrician’s Palace and the shadowed alleys of The Shades; if the deserts of Klatch and the jungles of Howondaland do not give you pause; if you would gladly pay a visit to Death’s Domain and/or Dunmanifestin — then this book was made for you. And, naturally, for me as well. Hence my rating: 9 out of 10, with only a minor complaint that certain illustrations spread across two pages suffer noticeably for it. |
| Ale nie psuje to całościowej oceny albumu. | Yet this small flaw does not diminish the album’s overall excellence. |
